نرگس

نرگس

یاداشت ها و نوشته های محمد ناطقی
نرگس

نرگس

یاداشت ها و نوشته های محمد ناطقی

مسافرحوت – 2 –

مسافرحوت – 2 –

مدیریت سایت : البته پرسشها زیادی دراین نشست را داشته اید که دریک جمع بندی عمومی حالا به چند تا سوال محوری اشاره می کنم. یکی از پرسشها وضعیت و سرنوشت 31 مسافرربوده شده تو سط گروهای آدم ربا بود که بکجا رسیده است و تا بحال چه اقداماتی حکومت وحدت ملی داشته و هدف از تفکیک قومیتی مسافران و گروگان گرفتن را چه گونه ارزیابی می کنید؟

محمد ناطقی : این پرسش بسیار مهم و جدی ترین مساله امنیتی حکومت افغانستان هست. این موضوع ابعاد گوناگون و ریشه داری باید داشته باشد عواملی که مرتکب این جنایت شده نیز باید متفاوت ازگروهای باشد که درگذشته درافغانستان عمل کرده است. می دانید تاکنون هیچ گروهی مسوولیت این عمل را به دوش نگرفته  یعنی من نشنیده ام که طالبان گفته باشد که آدم ربایی بیست روزدرراه قندهارکابل، کا رآنها بوده است. درحال حاضرتحلیل این است که این عمل شبیه رفتار"داعش" باید باشد زیرا می دانیم یکی از منابع عمده مالی" داعش " درکنار، قاچاق ، فروش نفت، رانسوم است. رانسوم همان فدیه است که دربدل گرو گان گیری گروهای آدم ربا از اسرای شان پول دریافت می کنند. البته موارد متفاوت است. دربرخی موارد داعش گروگانهای خود را به صورت بیرحمانه ای سربریده اند تا بحال آنها پنج خبرنگار آمریکایی و امداد گرانگلیسی را سربریده اند و دو تا جاپانی را نیز درهمین اواخرذبح کردند و یا گروگانهای زیادی از اهالی عراق را بیرحمانه کشتند و خلبان اردونی معاذ الکساسبه را زنده به آتش انداخت اما دلایلی زیادی هم و جود دارد که تروریستها دربدل رهایی گروگانهای شان پول گرفته اند رانسوم یعنی همین.

 درمورد 31 گروگان که مربوط به مردم هزاره هستند درهمان لحظه اول آنها مسافران را که عازم کابل بودن را تفکیک قومیتی کرده اند. مسافران هزاره را به اسارت گرفتند. مقامات حکومتی و رییس جمهورغنی گفته اند که هدف ربایندگان ایجاد اختلافات قومی و مذهبی و تفرقه اندازی درجامعه است. این نکته را بارها استاد محقق نیزمورد تاکید قرارداده و گفته است که هدف ربایندگان ایجاد اختلاف و فتنه درجامعه متحد و یک پارچه افغانستان می باشد. دراین جا و دربین رهبران حکومت یک اجماع نظروجود دارد که هدف ربایندگان را روشن می کند.

گذشته از مساله تفرقه و فتنه که روبایندگان مد نظر گرفته اند یک مساله دیگر نیز طرح شده است و آن اینکه قضایای عراق و شام را مرتبط به مساله کرده و گفته است که ما انتقام عراق وشام را می گیریم. این موضوع شاید خیلی جدی نباشد و لی نحوه تبلیغات تاحدی می تواند گروهای داعش را کمک نماید. بارها این پرسش مطرح شده که مهاجران ازایران به عراق و سوریه رفته اند و درمنازعات شرکت کرده اند و گروهای این کاررا انجام می دهند رسانه ها بارها به این مساله اشاره داشته و ازمقامات حکومتی دو کشور توضیحات خواسته شده است اما پاسخ این بوده که اسناد ی دراین باب و جود ندارد. اما حرفی که ما درداخل بودیم و گفته می شد، این بود که ربایندگان خواهان یک کانتینر سلاح و مهمات و رهایی چند نفر از اعضای شان هستند که توسط نیروهای امنیتی افغانستان دستگیرشده اند. تبادله به این صورت نشان می دهد که گروهای آدم ربا درصدد معامله و آزادی سلاح و زندانیان شان نزد نیروهای حکومتی می باشند.

اما اقدامات حکومت چه بوده ؟ و اینکه در آینده چه تدابیری برای رهایی 31 مسافر بیگناه گرفته شده است از جمله مسایل مهم است. وقتی که من درکابل بودم سه هیئت ازسوی کلانها، اعضای شوراهای ولایتی منطقه درمنطقه خاک افغان رفته اند اما نتایجی بدست نیامده است گفته می شود که آدم رباها گروگانها را به چند دسته تقسیم کرده اند. حکومت و نیروهای امنیتی عملیات نظامی درمنطقه داشت و خبرها این را نشان می دهد که تا بحال بالای پنجاه نفرازتروریستها کشته شده اند و چند نفرشان هم زنده دستگیرشده اند. عملیات به دلیل بدی هوا متوقف گردید درحال حاضر هم مذاکرات توسط ریش سفیدان اعضای شورای ولایتی  ادامه دارد. استاد محقق معاون ریاست اجرایئه نیزگفته است که هیئت های را به پاکستان فرستاده است. تلاشها در دو ساحت نظامی و میانجگیری ادامه دارد. درمراسم سالگرد رهبر شهید نیزتمامی جزیئات به اطلاع مردم رسانده شده است. راه حل مساله به نظرما تنها دو چیز است یکی گفتگوهای هیئت های که وارد گفتگو شده اند و دیگری اقدامات نظامی و امنیتی این وظیفه حکومت است که ازاتباع شان حفاظت نماید این مساله با جار و جنجالها تبلیغاتی و اهانت حل نمی شود. متاسفانه درفضای مجازی برخی ازفرط احساسات مرتکب اشتباهات و خطا شده و دشنامهای زیادی به آدرس رهبران مردم فرستاده اند این مساله را در پیام استاد محقق رهبرحزب وحدت مردم و معاون ریاست اجرایئه دیدم. ایشان در پیام خود تاکید به اقدامات عملی کرده و گفته است که یک عمل به از هزار حرف است.

مدیریت سایت : درنشست اعضای ستاد مراسم رهبرشهید و درضیافتی که درمنزل حاجی عباسی داشتید، پرسشهای دیگری نیزطرح شد می شود به آنها اشاره داشته باشید؟

محمد ناطقی: آری همان گونه که اشاره کردم سوالات زیادی مهاجران و محصلان داشتند که دریک جمع بندی من به چند تای آن اشاره کردم. یکی ازپرسشها مساله کوچیها بود آنها می خواستند که برنامه حکومت وحدت ملی را درمورد معضله کوچیها بدانند.مردم افغانستان عموما بی نهایت سیاسی و حساس می باشند. برخی آمارها و اظهارنظرها نشان داده است که مردم افغانستان سیاسی ترین مردم دنیا هستند. این حرف شاید اغراق آمیز نباشد. نوع پرسشهای مهاجرین درپاکدشت خود مبیین این واقعیت است. مردم که درسالروز شهادت رهبرشهید جمع شده درست همان پرسشهای را طرح می کنند که در تاب ترین نشستهای سیاسی درارگ و درسطح مقامات کشور مورد بحث و گفتگو قرار می گیرد. مردم می پرسند که طرح و راه حل کوچیها چیست؟ آنها دقیق به نقطه نظرات رییس جمهور و اینکه ایشان درمورد کوچیها چه راه حل داده است را، بخوبی می دانند. دراین مورد اطلاعات مردم با اطلاعات که من دراین مورد دارم چندان تفاوتی نداشت. اینکه کوچیها با ترانسپورت در چراگاهای شان برده و برگردانده می شود و اینکه راه حل آن تو سط گروهای زیادی مورد بحث قراربگیرد و نمایندگان سایرولایات نیز دراین مساله نظردهند و چیزی شبیه یک جرگه درمورد معضل کوچیها تصمیم بگیرد.

 این حرف البته خیلی روشن نیست ولی مساله کوچی با هرسازکاری که حل شود اما با جرگه حل نمی شود. جرگه امکان دارد قضیه کوچی و ده نشین را پیچیده ترنماید. بهرصورت دراین مورد حرف تازه ای نداریم تنها یگانه سندی قابل قبول همان فرمانهای رییس جمهورکرزی است که مطابق با قانون اساسی تاکید روی " اسکان کوچیها" کرده. حکومت وحدت ملی روی عملی شدن فرمانهای رییس جمهورقبلی باید تاکید نماید و فکر می کنم راه حل بهترازآن را نداریم.

موضوع و پرسش دیگر هم درمورد" صلح " بود آنها توضیح می دادند که صلح با کی و با چه شرایطی انجام می شود حکومت وحدت ملی درباب صلح چه اقدامهای عملی را روی دست گرفته است. این پرسش هم بسیار جدی مطرح بود درمراسم سالگرد شهادت رهبرشهید در22 حوت درهمه سمینارها، گفتگوها و کنفرانسها با انبوه از پرسشها رو برو بودیم. مسافرحوت که من باشم دراین سفر با جدی ترین سوالات زندگی و مرتبط به زندگی رو برو بودم این مساله نشان می دهد که شهید مزاری و اهداف وی زنده است زیرا نوع پرسشها همان پرسشهای است که درزمان خود شهید مزاری طرح می شد و ایشان برای معضلات سیاسی راه حل داشت. حال مردم ازما می پرسد که ما به اهداف رهبرشهید نزدیک شده ایم و یا اینکه فاصله گرفته ایم. مساله صلح با طالبان که قاتل رهبرشهید هست به کجا رسیده است مردم از طالبان نگران هستند و می ترسند زیرا نفرت این گروه با آزادیهای مدنی ، حقوق زنان، حقوق اقلیتها، دموکراسی ، آزادی بیان و.. به شدت مردم نگران کرده اند. سوال مردم این بود که مذاکره باطالبان چه پیامدهای درپی دارد؟ و نظام سیاسی و دست آوردهای ده ساله را که طالبان قبول ندارد چه می شود؟

پاسخ که من داشتم این بود که درمذاکرات صلح نظام سیاسی افغانستان مورد معامله قرار نمی گیرد به این معنا که گفته شود حکومت افغانستان دو دسته نظام سیاسی را با همه دست آوردهایش تحویل نماید و آنها امارت طالبانی و شریعت مورد نظرخود را تطبیق نمایند. صلح با گروه طالبان براساس اصول و قواعد صورت می گیرد. نظام سیاسی معامله نمی شود. صلح به این معنا است که طالبان نظام سیاسی را قبول نماید و درچهارچوب پذیرش نظام، خواسته ها و نحوه مشارکت طالبان درقدرت مطرح می شود. این البته منطقی است که طالبان نظام سیاسی قانون ا ساسی را قبول نماید درآن صورت ، شیوه مشارکت طالبان حال با رای مردم و یا سهیم و شریک ساختن طالبان درقدرت، یک امر منطقی می باشد. مذاکرات در همین چارچوب طرح می شود که طالبان با قبول نظام چه خواسته های دارد.

 نکته بسیار مهم دیگر هم این است که ما به صلح پایه دار هرگز نمی رسیم مگراینکه پیش از مذاکره با طالبان ، مساله خود را با پاکستان حل نماییم. مشکل ا ساسی درموضوع صلح سیاست پاکستان است. ما تازمانیکه اعتماد سازی نکنیم و مناسبات کابل و اسلام آباد بهبود پیدا نکند ما هرگز به صلح نمی رسیم و لو اینکه تمامی دنیا را باخود هم داشته باشیم این موضوع تجربه شد آمریکا و چهل هشت کشورعضو ناتو وایساف درافغانستان با طالبان جنگ داشتند و بزرگترین خسارات را متحمل شدند ولی نتوانیست صلح و ثبات را درافغانستان بیاورند باید قبول نماییم که ازاین نقطه نظر غرب و جامعه جهانی شکست خورده است. دلیل ناکامی غرب درامرصلح ، فقدان همکاری پاکستان بود. پاکستان حتا این توانایی را دا شت که جنگ نیابتی را علیه غرب؛ هند، علیه افغانستان و.. راه اندازی نماید. پاکستان درطی 13 سال این کار را کرد. دلیل ناکامی رییس جمهورکرزی علیرغم  اینکه طالبان را برادر می گفت، ناکام ماند. زیرا برادران رییس جمهورکرزی دراختیارکرزی نبودند.

آنها درخدمت استخبارات پاکستان قرارداشتند و برای پاکستان کار می کردند و به همین دلیل تلاشهای رییس جمهورکرزی نقشی برآب گردید. تفاوت سیاست فعلی درمورد صلح این است که رییس جمهورغنی تلاش دارد با حکومت پاکستان گفتگوی سازنده داشته باشد و اعتماد سازی نماید تروریستها را مورد معامله قراردهد و همکاریهای خوبی استخباراتی داشته باشد. این کارها زمینه های صلح با طالبان را مساعد می نماید. حکومت وحدت ملی راه درستی را درپیش گرفته است البته باید بگویم هنوزراه درازی برای رسیدن به صلح را درپیش رو داریم. هنوزکارهای زیادی مانده که باید انجام شود.

درکنارپرسشهای از نوع، گروگان گیری، مساله کوچیها، موضوع صلح که اشاره کردم ، سوالاتی دیگری نیز طرح شد. یکی ازموضوعات این بود که نامزدان درکابینه درمرحله اول رای نیاوردند و دراین میان نامزدان مربوط به مردم هزاره ازپارلمان رای لازم را نگرفتند و چرا و چه دلایلی این مساله دارد و برای آینده چه تدابیری درنظرگرفته شده است؟ این موضوع یکی از موضوعات مهم درمیان مهاجران البته درهمه محافل مورد گفتگو است و این پرسش خیلی جدی می باشد که چرا نامزد وزیران رای نیاوردند و درآینده چه خواهد شد؟ درجمع اعضای ستاد مراسم و محصلان و مردم درمورد کابینه و نامزد وزیران صحبت داشتم البته صحبت ما خیلی زیاد بود و تا پاس ازشب گفتگوهای ما دوام داشت.

 خلاصه گفتگو و پرسش و پاسخ ما دراین باب این بود که درمساله کابینه به هرصورت ترکیب ملی رعایت می شود و حال ممکن است افراد و نامزدان رد شود ولی مشارکت ما درکابینه امرقطعی و تغییرناپذیرخواهد بود البته ما خیلی متاسف هستیم که نامزد وزیران با سواد و با دانش رای نیاورد این مساله برمی گردد به پارلمان و نه به ما، پارلمان حال به هردلیلی که داشت نتوانیست ملی عمل نماید اما این مساله درمراحل بعدی عملی خواهد شد. برخی می گویند که فساد درپارلمان وجود دارد البته این موضوع را خود اعضای پارلمان نیز قبول دارد ما وقتی که می گوییم دولت افغانستان آلوده به فساد می باشد این شامل همه نهاد های حکومتی و دولتی می شود. امید واریم در فرصتهای بعدی این موضوع حل شود و کابینه همه شمول را داشته باشیم.

دراین نشست دوستانه اما خیلی جدی که دوستان زیادی شرکت داشتند و جالب است که در" پاکدشت" دوستانی را پیدا کردم که دوستان بسیار صمیمی من درفیسبوک می باشند. آقای علیزاده فعال فضای مجازی و رسانه ای را نیزدرتهران پیدا کردیم. وی همیشه جریان مراسم، گفتگوها و سمینارها را همراه باعکس و تصویر، دراختیارعلاقمندان می گذاشت. فیسبوک درواقع برای وصل کردن ساخته شده است. دراین نشست دوستانه و درنشستهای بعدی که درگزارشهای بعدی به آن اشاره خواهیم داشت تعداد زیادی ازموضوعات را با پرسشهای لازم را مورد گفتگو قرار می دهیم. یکی از پرسشهای مهم این بود که مشارکت درقدرت و مساله انتخابات با سازکارهای فعلی چه گونه خواهد شد؟ مردم با بود کمیسیونهای انتخاباتی و با کارهای که آنها داشته اند و تقلب بسیار گسترده ای در انتخابات داشتیم، چه گونه به پای صندوقهای حاضر می شود؟.

این پرسش خیلی مهم است. بحث من این بود که به اعضای حاضردرنشست "پاکدشت" اطمینان دادم که تغییرات عمده درساختارکمیسیونها بوجود می آید و همینگونه اصلاحات اساسی درقانون انتخابات نیز بوجود خواهد آمد درحال حاضر و براساس ماده هفتم موافقتنامه حکومت وحدت ملی ، کمیسیون اصلاحات انتخاباتی ایجاد می شود و دراین کمیسیون دو موضوع که شما طرح کردید مورد بحث قرار می گیرد اصولا موضوعات کاری " کمیسیون اصلاحات انتخاباتی" یکی آوردن اصلاحات درقوانین انتخابات و دیگری تغییرات دردو کمیسیون خواهد بود قراراست رییس جمهوربا مشوره رییس اجرایی ، به زودترین فرصت فرمان ایجاد کمیسیون اصلاحات انتخاباتی را صادر نماید. اعضای کمیسیون سه جابنه هستند. تعداد اعضای کمیسیون هم بین 9 تا 11 نفرمی باشند وقراراست که ازتیمهای رییس جمهور و رییس اجراییه و از جامعه مدنی این کمیسیون بوجود آید.

مدیریت سایت: بسیار تشکر بحثهای مفصلی دراین باب داشتیم و درگزارش بعدی راجع به سایر برنامه ها، نشست ها و کنفرانسها و مراسم مردمی بحث خواهیم کرد.

محمد ناطقی: تشکر ازشما که با من همکاری دارید واقعا این همه بحث را بدون همکاری شما نمی توانم ادامه دهم. البته باید بگویم که " مسافرحوت" که من باشم نه تنها با مراسم مردمی روبرو بودم و برخلاف تصورات اولیه که فکرمی کردم خوب مراسم مردمی داریم و بعد تمام می شود ولی این طورنبود دراین سفرحوت، مراسم مردمی داشتیم، درکنارآن برنامه های با عنوان سمینار، کنفرانس ، نشستهای دوستانه و پرسش و پاسخ را نیزداشتیم می دانید که هرکدام ازاین عناوین تعریف خاصی خود را دارد نیروهای تحصیل کرده ما برای هر نشست برنامه های مخصوص و متناسب با خود آن عنوان را طرح می کرد که در ادامه بحث به آنها خواهیم پرداخت..

ادامه دارد....

مسافر حوت - 1- گزارش تفصیلی بیستمین سالگرد شهادت رهبرشهید مزاری

مسافر حوت – 1 –  

گزارش تفصیلی بیستمین سالگرد شهادت رهبرشهید مزاری

مدیریت سایت و وبلاگ:

منظور از این عنوان سفر درماه حوت است. امسال برای استاد محمد ناطقی معاون و سرپرست حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان توفیقی بدست آمد که درمیان هزاران مهاجر و هموطن درماه حوت سفری داشته باشد و با هموطنان عزیز از دو رویداد سخن بگوید. رویداد اول مربوط  می شود به بیست سال پیش از امروز. در 22 حوت 1373 جنایتی رخداد و دراین روز استاد عبدالعلی مزاری رهبرشهید حزب وحدت با تعداد از همراهانش به شهادت رسید. مسوول این جنایت طالبان شناخته شد زیرا آنها رهبرشهید و همرانش را اسیر و با فاصله زمانی بسیار کوتاهی به شهادت رساند این رویداد المناک در 22 حوت واقع شد. البته ماه حوت درتاریخ افغانستان یکی از پرماجرا ترین ماه های سال است دراین ماه حادثه سوم حوت را داریم که درآن صدها نفرتوسط نیروهای شوروی و حکومت کابل به اسارت گرفته و کشته شدند و بازهم در24 حوت رویداد خونین هرات را داریم هراتیها می گویند دراین روز هزاران انسان توسط نیروهای حکومتی و نیروهای اشغالگر به شهادت رسیده اند.

 درسال جاری و به مناسبت 22 حوت بیستمین سالروز شهادت رهبرشهید، استاد محمد ناطقی تحلیلگر مسایل سیاسی، مسافر این ماه است. وی درکامنتی درصفحه فیسبوک خود نوشته است: مسافرماه حوت. حال مدیریت سایت و وبلاگ تحلیل گسترده ای را به مناسبت بیستمین سالگرد شهادت رهبرشهید و رخدادهای دیگری سیاسی با حضور ایشان ترتیب داده و به اطلاع خوانندگان و دوستان می گذارد.

مدیریت سایت: با تشکرازشما درسفرماه حوت چه کرده اید اصولا دست آورد سفر درمیان مهاجران چه بود؟ و شما چه برداشت ازاین سفردارید؟ و مراسم سالگر، سمینارها و نشستها چه گونه گذشت ما ازطریق صفحه خود شما و از دوستان شنیده ایم که جلسات بسیار گسترده ای داشته اید و بحثهای مهمی را با مردم دردنیای هجرت راجع به تحولات سیاسی کشورطرح کرده اید موضوعات مورد بحث تان چه بود؟ و ازسفری که" مسافرماه حوت" داشته است راضی است؟

محمد ناطقی: تشکرازمدیریت سایت و وبلاگ خوب من" نرگس" البته باید بگویم که این وبلاگ را سه سال پیش با تشویق دوستم آقای امیری ساخته ام و تا بحال خوب کارکرده است و وبسایت من هم خیلی خوب کار می کرد ولی متاسفانه به دلیل اینکه نمایندگی غرب آن سهل انگاری کرده و به موقع به قرارمدارهای شان توجه نکرده کمی دچارمشکل شده است. همان گونه که درجریان هستید من نیت سفر به ایران را نداشتم شبی جناب استاد محقق رهبرحزب ازما چند نفرراجع به برگزاری مراسم بیستمین سالگرد رهبرشهید نظرخواست. نشست درمنزل ایشان و صاحب نظران هم درآنجا جمع بودند. دراین نشست بحثهای زیادی راجع به نحوه برگزاری مراسم صورت گرفت یک پرسش اساسی هم این بود که درکابل امسال چرا مراسم یک جا برگزار نمی شود؟.

یکی ازاعضای ستاد که نمی خواهد نامی ازوی گرفته شود گفت: ما بحثهای زیادی راجع به برگزاری مراسم کرده ایم ولی به طور قطع ما نمی توانیم مراسم را یک جا برگزار نماییم وی این گونه شرح داد که اعضای ستاد مرتبط  به حزب وحدت استاد خلیلی دیدگاه های دارد که نمی شود با رعایت آن دید گاه مراسم را یک جا برگزارکرد. آنها درمورد سخنرانیهای رییس جمهور و رییس اجرایی دیدگاه با ما دارد و تاکید دارند که رییس اجرایی کی و چه وقت سخنرانی داشته باشد. طبعا بین رییس جمهور ورییس اجرایی پروتکلهای است که درهمه جا باید رعایت شود ما معتقدیم که پس از رییس جمهورنوبت به رییس اجرایی درهرتشریفات می رسد وی می گفت این برداشت ما ازتشریفات رهبران حکومت وحدت ملی است و نمی شود این موقعیت را تغییرداد وی می گفت: درتوافقات ساختار حکومت وحدت ملی رییس اجرایی، صدراعظم اجرایی می باشد و نمی شود این جایگاه را درمراسم و پروتکلها نادیده گرفت درسفر لندن و فردا درسفر آمریکا دقیقا رفتار براساس پروتکل صورت می گیرد وی می گفت: دوستان این پروتکل را رعایت نمی کنند درگذشته هم دلایلی برای برگزاری مراسم به صورت جداگانه داشتیم یگانه دلیل آن هم این بود که درمراسم سالگرد نقش اپوزیسیون و انتقاد ازحکومت برجسته دیده می شد و این موضوع برای ارگ و حکومت قابل قبول نبود و به همین خاطر مراسم سالگرد جدا برگزار می شد. امسال مشکل رعایت پروتکل و تقدم و تاخر درایرا د سخنرانی رهبران حکومت وحدت ملی را داشتیم. این عضو ستاد گفت که به علت فقدان رعایت پروتکل این مشکل پیش آمد و اینکه ما در 22 حوت روز شهادت مراسم می گیریم و حزب وحدت به رهبری استاد خلیلی یک هفته قبل این هم با قید قرعه مشخص شده است. گفته های این عضو ستاد به گونه ای بود که مراسم یک جا امکا ندارد پس دردو زمان متفاوت گرفته می شود. 22 حوت را ما می گیریم و یک هفته جلوتر حزب وحدت  مراسم برگزار می کند وی گفت البته خیلی بد نیست از رهبرشهید تجلیل بشتر و بهتر می شود.

دراین نشست طرح شد که درهرات و مزار مراسم گرفته می شود و این مراسم را تنها حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان می گیرد و سخنران در هردو شهر خود استاد محقق است. اما درخارج ازکشورتلفنهای بسیار زیادی از خارج از آمریکا، اروپا استرالیا و جمهوری اسلامی ایران را داشتیم و همه خواسته ها این بود که مراسم رهبر شهید درطی ده روز درهرجا برگزار می شود و آنها سخنران از کابل می خواستند. بشترین فشار روی ما ازناحیه مهاجرین ایران بود زیرا میلیونها هموطن دراین کشور زندگی می کنند. دراین نشست فیصله شد که من همراه آقایان داکترعارفی و آقای رحیمی به ایران برویم هیئت سه نفری برای سفر به ایران تصویب شد. فرصت زیادی نداشتیم و باید "مسافرحوت" می شدیم که شدیم.

حوالی ساعت 9 مورخ 18 حوت از میدان هوایی کابل به مقصد تهران پرواز داشتیم دو ساعت در آسمان بیکران که واقعا اطول الساعات است پرنده آهنین مخلوق و معجزه علمی بشر، حرکت می کرد و سرانجام ما را درمیدان هوایی امام خمینی واقع درجنوب تهران صحیح و سالم به زمین نشاند. من از طیاره خوشم نمی آید سفر با قطار برای من به مراتب لذت بخش تر است ولی کو قطاری که فاصله کابل و تهران را طی نماید این مساله که روزی فاصله ها و مسافرتها با قطار طی شود، تبدیل به یک رویاء شبه محال می باشد اما شدنی است شاید نسلهای بعدی ما شاهد رویدادهای ازنوع راه آهن باشد. افغانستان محاط به خشکه به شدت به این وسیله استراتژیک ضرورت دارد.درحال حاضر سیستم نقل و انتقال هوایی بین کابل و تهران بین کابل و مشهد خوب و رضایت بخش است ولی با هزینه های بسیار. درمیدان هوایی دوستان ما برای گرفتن من آمده بودند. آقای جمال انصاری ازسفارت افغانستان آقایان احمدی و رحیمی از همکاران و دیگر دوستان که ازقم آمده بودند را درمیدان دیدم. قراراین شد که اولین مراسم مردمی را درشهرقزوین داشته باشیم. دراین شهرمهاجران زیادی حضوردارند و داستانهای هم درگذشته درمورد مهاجران داشتیم. فاصله تهران و قزوین چیزی درحدود سه ساعت می شود.

مدیریت سایت: اولین برنامه را شما درقزوین داشتید و بعد برنامه های دیگری درتهران و بعد شنیده ایم که درشهرقم برنامه های زیادی داشته اید ازحال و هوایی نشستها ، مراسم و کنفرانسها بما بگویید.

محمد ناطقی: همان گونه که اشاره کردم ازمیدان هوایی طرف ورامین رفتیم و شب درخانه آقای احمدی بودیم شبی خوبی بود تعداد زیادی از مسوولین و هواداران و کلانهای مردمی درخانه آقای احمدی مهمان بودند البته ضیافت بخاطر ما برگذارشده بود و تا پاسی ازشب را با هم صحبت داشتیم عمده ترین بحثها راجع به تحولات سیاسی کشور بود یک بخش از صحبتها گرفتاریها و مشکلات مهاجرین هم می شد. عمده ترین پرسشها یکی مساله صلح و دیگری مساله انتخابات پیشرو پارلمانی و یک بحث اساسی هم این بود که حکومت وحدت ملی چه خواهد کرد؟ آیا هماهنگی و جود دارد؟ و یانه؟ و مسایل ازاین دست. البته درمورد هریک ازسوالات به صورت مختصرپاسخ دادم  و قرارشد که دراین مورد درجمع بشتری صحبت شود. البته مساله را به صورت مثبت طرح کردم و گفتم که صلح در افغانستان آمدنی است و یک بخش از طالبان درسالجاری وارد پروسه صلح می شود اما جنگ خاتمه نمی یابد ولی به این ترتیب گروهای جنگ طلب با هرعنوانی که باشد فوق العاده تضعیف می شوند صلح درواقع کمرتروریستها را می شکند و بخشهای جنگ طلب با هرنامی که باشد، نابود می شوند ازاین نقطه نظرمردم درمذاکرات صلح هرگز ضررنکرده اند.

 درمورد همکاری میان رهبران حکومت وحدت ملی که یک پدیده نو درافغانستان هست ، گفتم: علیرغم مشکلات طبیعی ، اراده برای همکاری و کارمشترک و جود دارد نامزدان کابینه هم به زودی معرفی می شوند. درمورد 31 مسافر که گرفتارآدم رباها شده اند، پرسیده شد که چه تدابیری سنجیده شده است. دراین نشست گفتم که راه حل برای نجات مسافران مظلوم دو مساله بشتر، نیست یکی وساطت متنفذین محلی و سران و ریش سفیدان و دیگری اعمال قدرت ازسوی حکومت و هردومساله درحال حاضردرجریان است.

فردای آن روز رفتیم سفارت افغانستان دلیل آن مراسم فاتحه برای قربانیان حادثه طبیعی پنجشیربود. پس از اداء احترام و نشست درمجلس فاتحه آقای صمدی قنسل افغانستان درتهران ما را به دفترشان دعوت کرد. ایشان همراه با جانشین سفیر آقای فراهی و دیگر مسولین سفارت پذیرایی دوستانه داشتند جناب سفیر آقای نوراحمد نور درمسافرت بود و تلفنی با من صحبت کرد و گفت تهران می یایم و انشاءالله شمارا می بینم. مسوولین سفارت و آقای قنسل درمورد کارهای شان و مهاجرین صحبت داشت درمدتی که درتهران بودم شکایتی درمورد سفارت نداشتیم مردم ازکارهای سفیر و همکاران شان و از جناب قنسل اظهاررضایت می کردند و این برای من خیلی جالب بود و خیلی خوشحال شدم که رابطه مردم مهاجربا مامورین سفارت دوستانه و خوب باشند.

ساعت سه بعد ازظهر مراسم درقزوین برگزارشد. آقای جمال انصاری که درتمام مدت که درتهران و قم بود همراه با جناب رحیمی ، زحمت ما را کشیدند آقای انصاری گفت که من اول وقت به قزوین می روم و شما همراه با هیئت سفارت ساعت 12 حرکت کنید و ساعت سه بعدازظهر به قزوین می رسید. تعداد ازمسوولین حزب وحدت مردم و بزرگان مردم همراه با هیئت سفارت کبرای جمهوری اسلامی ، طرف قزوین حرکت کردم درمسیرراه به بازسازی که درایران صورت گرفته است، را به دقت نگاه می کردم واقعا تفاوتها عظیمی با گذشته های که من درتهران بود، دیده می شد رهبران جمهوری اسلامی برای بازسازی کشورشان بی نهایت کارکرده و ازاین جهت قابل تقدیربرای مردم شان باید باشند. مقام سفارت ما می گفت: درایران تسهیلات تلفن، راه ، مکتب، گاز و انرژی شفاخانه و.. برای همه مردم اعم ازفقیر وغنی تدارک شده است بازسازی که می بینید این تنها تهران نیست تمامی شهرهای ایران آباد شده است. حرفهای مقام سفارت ما درمورد بازسازی قابل تایید است مسوولین ایران برای مردم شان علیرغم مشکلات که داشته اند، کارهای حیرت انگیزی را انجام داده و به مردم شان خدمت کرده اند.

حوالی ساعت سه به قزوین رسیدیم مستقیما رفتیم به تالارمراسم، جمعیت زیادی از زنان و مردان و محصلات درتالارجمع بودند. جالب این بود که برخلاف سالهای گذشته، تعداد زیادی از مسوولین جمهوری اسلامی ایران درمراسم شرکت کرده بودند. دراین مراسم آقای رجایی مشاور نهاد ریاست جمهوری ایران نیزشرکت داشت. مقامات ولایت قزوین درمراسم بیستمین سالگرد شهادت رهبرحضورداشتند و هرکدام به نوبه خودسخنرانی کردند. سخنران اصلی مرا درنظرگرفته بود من بین چهل تا پنجاه دقیقه صحبت داشتم. صحبتهای من دردو بخش خلاصه و جمع بندی می شد یکی درمورد شخصیت استاد مزاری و دیگری تحولات سیاسی کشور و اینکه این رویدادهای سیاسی درکشور، درجهت تحقق اهداف رهبری شهید می باشد یعنی اینکه به مردم اطمینان خاطردادم که ما ازمرام رهبرشهید فاصله نگرفته ایم. مشارکت ملی و سیاسی را درساختارحکومت داریم. درعرصه های فرهنگی پیشرفتها فوق العاده است. میلیونها محصل دخترو پسر درس می خوانند درعرصه های دیگر نیز وضعیت به مراتب بهترشده است.

 نظام سیاسی درافغانستان پایدارهست و هیچ قدرتی قادربه تهدید و خطربرای نظام سیاسی ما نیست طالبان، القاعده، داعش، نا امنی خلق می کنند ولی اینکه نظام را تهدید نمایند غیرممکن است. درموردمشارکت توضیحی بشتری دادم و گفتم که درنشست بن 2001 ما دو بحث و راهکار را داشتیم یکی راه حل سیاسی و مشارکت احزاب سیاسی دراداره موقت و دیگری مشارکت اقوام درساختارقدرت و اداره موقت. به این مساله اشاره کردم که آقای لخضرابراهیمی نماینده ویژه ملل متحد ازمن پرسید که اداره موقت برچه مبنا ساخته شود، مشارکت احزاب سیاسی و یا مشارکت قومی. من به ایشان گفتم درست است که احزاب سیاسی را داریم ولی مساله اصلی مشارکت اقوام درساختارقدرت است آقای لخضرابراهیمی با این نظر موافق بود و می گفت مشکل اصلی مشارکت اقوام درقدرت است و این واقعیت است  که بحث 20 درصدی مشارکت ما در قدرت سیاسی واداره موقت از همین جان سرچشمه می گیرد و گفتم که درنشست بن 2001 ما توانستیم مشارکت اقوام درسطح 20 درصدی را تثبیت کرده ایم. البته گفته باشم که به این مساله نیزاشاره کردم که برای اثبات 20 درصدی ما اسناد داشتیم. آمارکه ملل متحدازترکیب اقوام دارد. آمار که سازمان سیا آمریکا درمورد اقوام افغانستان بیرون داده و همین گونه آماری که از مراکزتحقیقاتی آلمان داشتیم همه این آمار نشان می داد که ترکیب جمعیتی افغانستان به چه گونه هست؟ و مساله بیست درصد مشارکت که ما تاکید داشتیم دقیقا از همین بحثها و آمارها شروع شد.

دراین سخنرانی 40 دقیقه ای اشاراتی به شخصیت رهبرشهید داشتم. مواصفات شخصی رهبر شهید را برشمردم و گفتم که مزاری رهبرمخلص ، با وفا، شجاع، مدیرو کاریزما برای مردم و حزب وحدت بود دلیل محبوبیت وی با گذشت بیست سال برمی گردد به همان اخلاص و پاکی و پاکیزه گی رهبرشهید این مساله برای مقامات ایران که درمراسم بیستمین سالگرد، شرکت کرده بودند، جالب بود. درمورد مبارزات و ارتباطات رهبرشهید با رهبران جنبشهای آزادی بخش و آشنایی استاد شهید با رهبران جمهوری اسلامی ازدیگرموضوعات بحث ما درنشست قزوین بود. فکرمی کنم درصحبت 40 دقیقه ای موفق بودم زیرا بعدا پیامهای دریافت کردم که گفته بودند که صحبت ما کم بود و آنها خواهان صحبت بشتراز 40 دقیقه بودند به هرصورت درختم  جلسه و مراسم با محبتهای زیادی ازسوی مردم رو برو شدم و درپایان صحبت یک جوان ایرانی گفت: من کتابی دارم که دوستم درمورد افغانستان نوشته و می خواهم این کتاب را به رسم هدیه ازطرف دوستان ایرانی تان به شما تقدیم نمایم گفتم بسیارعالی است وی با سرعت رفت درخانه شان با گذشت 15 دقیقه کتاب را برای من آورد کتاب بسیار زیبا خاطرات یک ایرانی محقق ازسفر به افغانستان است.نام کتاب" جانستان افغانستان" است وی گزارشات دقیق ازمشاهدات شان درهرات و کابل را نوشته است.

 به این ترتیب به تهران برگشتیم شب درمنطقه ای مهاجر نشین پاکدشت درمنزل آقای عباسی چهره شناخته شده و تاجر محترم مهمان بودیم. حاجی عباسی زحمات زیادی کشیده و خرج زیادی کرده بود و تعداد زیادی ازچهره های سرشناس مردم را درخانه خود دعوت کرده بودند و واقعا گذشته از ضیافت دراین نشست با سوالات بسیارجالبی ازسوی مردم و محصلان کشور روبرو شدم که اینک متن پرسشهای شان و جواب که به این سوالات داده شده را برای تان تقدیم می دارم.

مدیریت سایت: بسیار خوشحال می شویم که سوالات مردم و محصلات افغانستان در"منطقه پاکدشت" را داشته باشیم و این مساله نشانه علاقمندی مردم به وطن و سرنوشت شان می باشند وخیلی علاقمندیم که گزارشهای شما را ازمراسم مردمی درتهران و کنفرانسها و نشستهای تان با فرهیخته گان کشور را داشته باشیم. حال پرسشهای مردم و پاسخ تان به این سوالات را می خوانیم:

الف : ....

به: ....

ادامه دارد...

  

سناریوهای متصور برای صلح

سناریوهای  متصور برای صلح

مدیریت سایت:

صلح افغانستان وارد مرحله خاصی شده است. بازیگران قدیم و جدید برای صلح آماده گی می گیرند. چین کشوریکه تازه وارد عرصه های صلح افغانستان شده، گفتگوهای با رهبران حکومت افغانستان پاکستان و گروه طالبان را داشته است. اقدام چین تازه است این کشور بعنوان یک بازی گرمهم و تاحدی قابل اعتماد برای گفتگوهای صلح افغانستان ظاهرشده است. رییس جمهورغنی با مسوولین احزاب سیاسی و نهادهای مدنی و رهبران جهادی ، چین را بعنوان کشورمیزان برای گفتگوهای صلح افغانستان طرح کرد. درنشست که با مسوولین احزاب درهفته گذشته داشت و دراین نشست رییس جمهور درمورد محل مذاکرات ازمیان چهارکشور، پاکستان، امارات متحده، افغانستان ، چین را نیز بعنوان محل گفتگوهای صلح یاد آورشد. رییس جمهور می خواست نظراحزاب را درمورد محل مذاکرات بداند و گفت که چین یکی از کشورهای است که گفتگو می تواند درآنجا برگزارشود. ایشان ازاحزاب سیاسی خواست که دراین مورد دیدگاه شان را به ریاست جمهوری ارایه نمایند. رییس جمهور با احزاب سیاسی ، نهادهای مدنی رهبران جهادی و..درمورد مکان مذاکرات، محتوای گفتگوها، و تغییرات درشورای عالی صلح ترکیب هیئت صلح و راه حل برای افغانستان، تا بحال رایزنیهای داشته است. گفتگوی طالبان درچین، مذاکرت افغانستان با مقامات پاکستانی و.. ازجمله سوالاتی  است که طلوع نیوز، مترا و تلویزیون آروزو با استاد محمد ناطقی درمیان گذاشت دراین نوشته متن گفتگوهای ایشان را بصورت آزاد با هم می خوانیم:

مجری: موضوعات صلح درچه مرحله ای قرارگرفته ؟ گفتگوها و رایزنیهای که درکابل، قطر، پکن و.. صورت گرفته است به کجا رسیده است؟ اصولا امید واری برای صلح و جود دارد؟

محمد ناطقی : بحث صلح به نظر من درمرحله رایزنی به مرحله خوبی رسیده است. گفتگوهای که اخیرا راحل شریف درکابل داشت ، مثبت و سازنده گفته شده است. آقای راحل شریف رییس ستاد مشترک پاکستان اعلام داشت که دشمنان پاکستان ، دشمنان مردم افغانستان هستند. ایشان درپایان مذاکرات خود به این نکته تاکید کرد که کابل و اسلام آباد تصمیم گرفته اند که برای صلح کارمشترک داشته باشند هردو کشورمصمم هستند که با تروریزم مبارزه نمایند. وی گفت دشمنان پاکستان همان دشمنان مردم افغانستان می باشند. آقای شریف درمورد مذاکره گفته است که ما به طالبان گفته ایم که با حکومت افغانستان وارد گفتگو شود و اگر این کار را قبول ندارند، پس لطفا خاک پاکستان را ترک نمایند. در آخرین اعلامیه منسوب به طالبان برای اولین بار به مساله صلح اشاره شده و این گروه از جریان صلح پشتیبانی کرده است. آقای عابدی سخنگوی جدید رییس جمهور نیزتاکید داشت که پاکستان تا حالا اقداماتی بسیارخوبی داشته است. وی توضیح نداد که چه اقدامات عملی را پاکستان تا بحال درباره صلح داشته است. ولی می توان گفت مبارزه جدی و عملیات گسترده نظامی پاکستان دروزیرستان شمالی و برچیدن پایگاه های گروهای حقانی و القاعده و ... را نشانه خوبی از مبارزه با تروریزم دانیست . نکته دیگری که پاکستان روی آن اعلام آمادگی کرده کشاندن طالبان به پای میزمذاکره است.

 کاری که تاکنون هرگز اتفاق نیافته بود. اما آقای راحل به مقامات افغانستان درکابل گفت: که ما ازطالبان خواسته ایم که با حکومت افغانستان مذاکره نمایند. قراین نشان می دهد که مذاکرات صلح به زودی یعنی در ماه مارچ تا سه هفته دیگر آغاز می شود. بنا براین می توان گفت که کار صلح به مرحله های خوبی رسیده است و این همه گفتگوهای که واقعا سازنده است صورت گرفته است این البته تمام کار نیست تا هنوز مذاکرات شروع نشده منتظر می مانیم که سه هفته بعد از امروز چه پیش خواهد آمد؟

شما پرسیده اید و همین گونه دوستان دیگر از رسانه ها ازمن پرسیده اند که طالبان چند مرحله به چین رفته و با مقامات آن کشورگفتگوهای درمورد صلح داشته اند پرسش این است که محتوای این مذاکرات چه بوده است؟ و طالبان ازچیناییها چه خواسته های داشته و همین گونه چین روی چه موضوعاتی تاکید داشته است. اینکه طالبان به چین رفته و با مقامات این کشور گفتگوهای داشته است این حرف درست است زیرا همه رسانه ها و تحلیلگران روی آن تاکید داشته اند. اما اینکه واقعا چه موضوعاتی درگفتگوها طرح شده ، جزیئات بشتری داده نشده اما دپلماتها و مقاماتی که نمی خواهند نامی از آنها گرفته شود، گفته اند که مقامات چین از طالبان چند خواست را داشته یکی اینکه هیچ راهی جز گفتگو با حکومت افغانستان را ندارد طالبان باید با حکومت کابل وارد گفتگو شود و اختلافات و جنگ راه حل نظامی ندارد و باید مسایل ازطریق گفتگو حل شود. تاکید بیش ازحد چین روی صلح برمی گردد به مسایل امینی و تجاری آن کشور، با صلح و ثبات درافغانستان تهدیدات امنیتی چین به حد اقل می رسد. آخیرا گفته شده که عناصر تروریستی وابسته به ایلگورها از ایالت سانکیان تحویل مقامات چین شده است.

البته این مساله بعد از جنگهای خونین در وزیرستان شمالی پیش آمده زیرا لانه های القاعده و طالبان و گروه حقانی دراین منطقه درهم کوبیده شده و گروهای زیادی ازآنها وارد افغانستان شده اند و این مساله آسیب پذیریهای زیادی برای تروریستها ایجاد کرده البته شکی نیست که برای افغانستان حضور گسترده آنها نیز مشکلات شدید امنیتی را بوجود آورده است. ولی فکر می کنم اینکه آنها از محل و لانه های امن شان در وزیرستان شمالی رانده شده و حالا قادرنیست که برای ترور و جنایت شان برنامه ریزی نمایند بمراتب بهتر است. درحال حاضرقدرت تصمیم گیری با خیال راحت از آنها به خاطرجنگ و حملات به مواضع شان گرفته شده است.افغانستان هم این توانایی را دارد که با تروریستهای آواره ،  مقابله نماید. درمیان این آوارگان تعدادزیادی از چیچین ، عرب، ازبیک، و ایلگوری حضوردارند. داعش اخیرا با استفاده از همین وضعیت کارهای شان را درافغانستان آغاز کرده است.

همان گونه که اشاره کردم صلح برای امنیت چین مهم است و همین گونه دپلماتها می گویند صلح برای تجارت و اقتصاد چین یک امر حیاتی است. یک دپلمات خارجی که دریک سمینار درهتل کابل استار شرکت کرده بود به من گفت: چینیها در ولایت لوگر به طالبان داد ستد دارد تا محموله های معدنی  شان را به صورت مصون منتقل نمایند. اگر این حرف درست باشد طبعا درمذاکرات چین نیز ازطالبان خواسته شده است که امنیت کالای مربو ط به چین ازتعرض طالبان مصون بماند این موضوع را آگاهان سیاسی درمورد گفتگوهای بجین طرح کرده اند. گذشته ازمسایل امنیتی برای چین، و مساله ایلگورها، و موضوع مصونیت کالاهای معدنی چین و گزینه صلح بجای جنگ که روی میزگفتگوهای چین گذاشته شده، طبعا موضوعاتی دیگری نیزطرح شده است.

مجری: خوب آنچه شما گفتید خواست مذاکره کنند گان بوده این منطقی به نظر می رسد که چینها روی صلح ، امنیت ، و مصونیت مواد معدنی شان تاکید کرده باشد که درصدر همه مسایل همان مساله صلح با حکومت افغانستان است. پرسش دیگر این است که طالبان چه خواسته های روی میزگذاشته و ازمقامات چین درمورد صلح چه طلبهای را طرح کرده است؟

محمد ناطقی : البته همان گونه که اشاره کردم جزیئات گفتگوها بیرون داده نشده و کسی به صورت قطع چیزی نگفته است ولی خوب حدس گمانهای و جود دارد که طالبان با چینیها رابطه خوبی دارد و فکر می کنم چین نسبت به هرکشوری دیگری مورد اعتماد شان باشد. این مساله را به این دلیل می گویم که این مساله را با عبدالحکیم مجاهد عضو شورای عالی صلح درمیان گذاشتم ایشان زمانی سخنگوی طالبان بود و بدرستی از جریانات مرتبط به گفتگوها مطلع است وی گفت: درباره صلح چینیها می توانند نقش مهمی داشته باشند طالبان به آنها خوش بین می باشند. بنابراین می توان گفت که طالبان حرفهای ناگفته شان را با چینیها درمیان می گذارد زیرا که با آنها اعتماد دارد اگر سخن آن دپلمات درست باشد در نقل و انتقال مواد معدنی لوگر، همکاریها و معامله باطالبان جریان دارد طالبان مصونیت مواد را درازاء کمکهای مالی تامین می کند تاکنون کسی نشده که کالای چین ازسوی طالبان مورد حمله قرارگرفته باشد. برخی گمانه زنیها هم این است که طالبان گفته اند گروهای ازنوع داعش با ایشان جنگ دارد و برای نابودی طالبان ساخته شده است و این گروها هرگز روی به صلح نمی آورد و قصه آنها تنها با جنگ قابل حل است بنابراین کشورها به طالبان کمک تسلیحاتی نمایند تا با این گروه " داعش" مقابله شود و این کار تنها از عهده طالبان ساخته است. البته این حرف شاید تا حدی قابل قبول باشد زیرا داعش برای نابودی شان درافغانستان اعلام موجودیت کرده و شکی نیست که با طالبان درخیلی جاها درگیرخواهد شد. و جنگ اسلحه لازم دارد بنابراین امکان دارد که طالبان تقاضای کمک تسلیحاتی را طرح نمایند.

موضوع دیگری که برای طالبان خیلی اهمیت دارد مساله برداشته شدن تحریمها علیه طالبان هست . طالبان درلیست سیاه قرارگرفت و حتا زمانی آمریکا برای کشتن ملاعمر، ده میلیون دالرجایزه تعیین کرد. اما حالا بکلی زمان عوض شده آمریکاییها اخیرا اعلام داشته اند که دیگر چنین برنامه ای ندارند و رهبران طالبان را تحت تعقیب قرار نمی دهند. تغییرموضع یک صد هشتاد درجه باید نشانه و دال خیلی ازمسایل پشت پرده باشد. آمریکا ازخیلی وقت اعلام کرده بود که طالبان الزاما دشمن آمریکا نیست این حرف معاون رییس جمهور آمریکا است. وحالا هم جوایز را برداشته است. آگاهان می گویند: طالبان درمذاکرات شان روی خواست شان تاکید داشته که ازلیست سیاه برداشته شود. خوب البته اگرواقعا اعلامیه که چند روز پیش بنام طالبان پخش شد و دراین بیانیه گفته شده که ازصلح حمایت می کند خوب اگرطالبان صلح را قبول نماید طبیعی است که باید خیلی ازموضوعا برطرف شود.

طالبان درلیست سیاه و تحریم شده نمی توانند، وارد گفتگو شوند. باید بگویم درحال حاضر همکاری با طالبان خیلی زیاد است . زندانیان شان از گوانتوناما رها شدند. دیگر برای دستگیری ملاعمر و رهبران طالبان جایزه ای درکار نیست بنابراین طبیعی است که طالبان درچین اشاره به مشکلات باقی مانده داشته باشد. اگرخواسته های طرفین در میزگفتگوها موضوعات چون ، صلح ، امنیت ، و انتقال مصون کالاها و ازسوی طالبان هم برطرف شدن از لیست سیاه ، کمک های تسلیحاتی با داعش و.. باشد دراین صورت می توان گفت فضای مناسبی برای گفتگوها آغاز شده است و در سه هفته آینده که قرار است گفتگوها شروع شود. این پرسش مطرح می شود که اولویتهای افغانستان درمذاکرات چست؟ رییس جمهورغنی این مساله را درمشوره های خود با رهبران جهادی، مسولان احزاب ، جامعه مدنی و..طرح کرد. طبعا حکومت وحدت ملی باید یک جمع بندی کامل را درمورد دیدگاه های مردم درمورد صلح داشته باشد و اولویتهای گفتگوی صلح را مشخص نماید. فکرمی کنم دراین مورد رایزنیها و مشوره ها صورت گرفته و مذاکرات صلح به گونه ای باشد که نظام سیاسی ارزشهای مندرج درقانون اساسی حقوق زنان، آزادی مطبوعات، و.. محفوظ بماند. رییس اجراییه حکومت وحدت ملی دو روز پیش به رسانه ها اعلام کرد و به مردم اطمینان داد که صلح به معنی قربانی و معامله نظام سیاسی و ارزشها نیست. صلح به صورت شفاف عادلانه و با عزت به پیش برده می شود و هیچ امری مخفی درگفتگوهای صلح و جود ندارد.

مجری: تا بحال روی موضوع مذاکره با طالبان تاکید شده وپرسش مهم این است که طرف مذاکرات صلح افغانستان کی هست؟ و با چه نوع ازطالبان گفتگو صورت می گیرد؟. نکته دیگر هم این است که حزب اسلامی حکمتیار دراین گفتگوها شامل می شود و یانه ؟

محمد ناطقی : این پرسش خیلی مهم است چه نوع طالب درگفتگوهای صلح شریک می شود و آیا ازحزب اسلامی دراین گفتگو صحبتی به میان آمده و یانه؟ البته باید بگویم که طالبان و گفتگو با طالبان تنها صورت ملی و بومی ندارد دراین مذاکرات جامعه جهانی کشورهای منطقه دخیل است بدون رایزنی و مشوره آنها ما به صلح نمی رسیم. بنابراین می توانم بگویم که دراین مذاکرات شبکه حقانی شامل نیست زیرا این گروه ازنظر آمریکا متحد و شریک القاعده است و آمریکا هرگز اجازه نمی دهد که با القاعده و شرکاء آن گفتگو صورت بگیرد. وقتی گروه حقانی منها شود دراین صورت طرف ها تاحدی روشن می شود. شورای کویته ، شورای پیشاور و شورای کراچی طرف گفتگوهای صلح خواهد بود. کسی درمورد دو شورای پیشاور و کراچی چیزی نمی داند ولی شورای کویته به رهبری ملاعمر خیلی معروف است. وقتی بحث صلح مطرح می شود بدون تردید شورای کویته طرف محوری مذاکرات خواهد بود.

اما درمورد حزب اسلامی حکمتیار باید بگویم که این مساله ازدیرزمانی طرح شده است درزمان حکومت رییس جمهورکرزی حزب اسلامی حکمتیارچندین هیئت را به افغانستان فرستاد. و گفتگوهای زیادی با حکومت و دیگرطرفها صورت گرفت. حالا هم گفته شده است که ازسوی انجنیرصاحب حکمتیار افرادی به کابل آمده و نقطه نظرات ایشان را درباره صلح با خود آورده است. درگذشته طرحی شانزده فقره ای داشت که ما آن را دیدیم و لی حالا زمان تغییرکرده و طبعا موضع گیریها و دید گاه ها تغییرکرده است. فکر می کنم حرف تازه ای ازسوی حزب اسلامی به رهبرحکمتیار درمیان گذاشته نشده و نوشته های که منسوب به ایشان هست برمی گردد به زمان گذشته. بهرصورت شمولیت حزب اسلامی حکمتیار درماجرای صلح و مشارکت شان به دوراز فزون خواهیهای نامعقول ، امر مثبت و خوب است زیرا هدف خاتمه جنگ درافغانستان می باشد بنابراین باید همه طرفهای تاثیرگذار درگفتگوهای صلح دخیل باشد.

 البته اصل عدالت و انصاف ایجاب می کند هرکسی درمذاکرات صلح جایگاه منطقی خود را داشته باشد صلح امتیازی برای کسی نیست صلح هدیه و امتیازی برای ملت افغانستان هست. بنابراین دراین گفتگو ها ما باید به مردم خود اطمینان خاطرایجاد نماییم حالا دراین مذاکرات به کی چه مقدار می رسد زیاد مطرح نیست. نظام سیاسی افغانستان نظام خوبی است دردموکراسی نظام همه با اراده و رای مردم می توانند به همه چیز برسند. گروها درانتخابات شرکت نمایند با رای مردم وکیل و رییس جمهورکشور شود . میزان رای مردم است. ما اگر به مردم خوبی نماییم مردم افغانستان قدر شناس است و قطعا به ما خوبی خواهند کرد و کسی را به زمین نمی گذارد. سناریوهای زیادی برای گفتگو و منافع بسیاری برای کشورها مطرح می شود و لی مهم همان سناریوی ملی و خواست مردم است حکومت و مخالفان اگر به خواست مردم شان احترام بگذارد مردم هم آنها را عزیز و سربلند حفظ خواهد کرد.

تشکر                           

 

پرسشهای مهم در مورد مذاکرات صلح

پرسشهای مهم در مورد مذاکرات صلح

یادداشت: مدیریت سایت:

رییس جمهور غنی دراین روزها رایزنیهای گسترده ای را برای ازسرگیری صلح ازسرگرفته است. البته این موضوع برمی گردد به تنشهای زدایی بین کابل و اسلام آباد. رهبران حکومت وحدت ملی فصل بسیار تازه ای را در مناسبات با پاکستان درپیش گرفته است درطی سه ماه گذشته چهار بار مقامات سطح اول پاکستان وارد کابل شده اند. در حال حاضراعلام شده است که گفتگو های صلح بین افغانستان و طالبان در طی سه هفته آینده آغاز می شود. حال رییس جمهور با این مساله می خواهد ابعاد ملی بدهد و یک تصویر اجماع ملی را و اینکه گفتگوها محرمانه و درسایه انجام نمی شود را به مردم اعلام نماید به همین دلیل رایزنیهای گسترده ای را با محافل سیاسی و مدنی و گروها ی اجتماعی آغاز کرده است. به همین مناسبت استاد محمد ناطقی در میز گرد طلوع نیوز همراه با کارشناس دیگر به این موضوعات پاسخ گفته است که به صورت آزاد این گفتگو نوشته شده است:

مجری: پرسش اساسی این است که پاکستان درازاء چه امر مهمی و چه دست آوردی حاضرشده است که طالبان را به پای میزمذاکره با افغانستان بکشاند؟ واقعا وضعیت ازچه قراراست.؟

محمد ناطقی : البته این پرسش مهمی است من فکر می کنم بسترهای مذاکرات صلح درسطح ملی و منطقه ای و فرامنطقه ای باید فراهم شود. این کار تاحدی زیادی صورت گرفته  و می گیرد دراین روزها رییس جمهور رایزنیهای گسترده ای را با محافل سیاسی ، مدنی اغاز کرده است. رهبران جهادی فامیلهای بزرگ مجددیها ، گلانیها با رییس جمهورصحبت داشته اند. بارییس جمهورکرزی نیز دو روزپیش درمورد صلح صحبت شد. رییس جمهورغنی به دیدار رییس جمهورپیشین افغانستان رفت و موضوعات مرتبط به صلح را با آنها درمیان گذاشت. رییس جمهورغنی درنشست که ما با ایشان درارگ داشتیم، روی این موضوع تاکید داشت که صلح یک پروسه ملی است و حکومت تنها مجری این پروسه ملی هست. وی به این نکته اشاره کرد که صلح در خفا صورت نمی گیرد و یک موضوع محرمانه وسری نمی تواند باشد تمام مردم افغانستان باید درجریان گفتگوها و رایزنیها باشند. این بسترمناسب ملی ایجاد می کند و کا رمهمی است که باید انجام شود درگذشته و درزمان رییس جمهورکرزی ما جرای صلح دنبال می شد و لی مردم نسبت به رویدادهای صلح بی باوربود یعنی اینکه احساس می کرد که صلح درخفا صورت می گیرد. زنان ، جامعه مدنی، احزاب سیاسی حتا پارلمان افغانستان بارها از ماجرای صلح ابراز ناخرسندی داشتند. خوب البته همان گونه که جناب مرتضوی اشاره کرد درگذشته حوادثی درگفتگوهای صلح داشتیم که واقعا وحشتناک بود. هیچ صداقتی درکار نبود کسانی برای گفتگو ازسوی طالبان آمد یا دکاندار غلط  و یا هم قاتل از آب درآمد این مساله مردم را سخت بی باورکرد.

اما این بار ظاهرا قضیه پی گیری صلح متفاوت ازگذشته طرح شده است رهبران حکومت وحدت ملی هرآنچه که درمورد گفتگوها لازم باشد را می خواهد بامردم درمیان بگذارند و این کاری است که صورت می گیرد این درواقع همان بسترسازی ملی است. صلح باید با حمایت ملی به پیش برده شود و هیچ کسی نسبت به آن نگران نبا شد بخصوص زنان اقلیتها و ازهمه مهم تردرگفتگوهای صلح مردم باید بدانند که ارزشهای بدست آمده قربانی صلح نمی شود. تمامی اقدامات رییس جمهور و رهبران حکومت وحدت ملی درباره مذاکرات صلح ماهیت و صورت ملی  را باید ترسیم نماید و خوشبختانه این کار درحال شکل گیری می باشد. دیروز مسوولین مسولین احزاب سیاسی و نمایندگان آنها با رییس جمهور صحبت داشتند و رییس جمهور چهارپرسش اساسی را در امر صلح با احزاب سیاسی درمیان گذاشت اگر فرصت شد به آن پرسشها نیزخواهیم پرداخت.

گذشته از بسترسازی ملی، درمساله صلح شرایط منطقه ای و جهانی نیز بسیار مهم است . فکرمی کنم  این کار بدرستی صورت گرفته است . درحال حاضر بسترهای گفتگوهای منطقه ای و جهانی برای صلح افغانستان ازهرزمانی دیگر مناسب ترمی باشد. رییس جمهور در کنفرانس پکین شرکت داشت درنشست شانگهای دوماه  پیش درکنار موضوعات دیگر، عمده ترین مساله مورد بحث صلح و امنیت مبارزه با تروریزم در افغانستان بود. می خواهم بگویم صدای منطقه ای یکی شده یعنی همان حرفی که درریاض گفته شد همان صدا واحد منطقه ای در پکین، تهران ، اسلام آباد کابل نیز شنیده شد حرف منطقه برای صلح یکی هست و این کار، فرصت مهمی برای افغانستان خواهد بود. داکترصاحب عبدالله رییس اجرایی در نشست شانگهای بافاصله کوتاهی در قزاقستان شرکت کرد و بحثهای قزاقستانی شانگهای درمورد گفتگوی های صلح بسیار سازنده بود. چین درحال حاضر گامهای عملی برای برای مذاکرات صلح برداشته است پس از نشست شانگهای در پکین بلافاصله چیناییها، مقامات طالبان را در پکن دعوت کرد گفته شده که ملاحنیف مقام ارشد درراس هیئت طالبان با مقامات چینی درمورد صلح گفتگوهای غیرعلنی داشته است.

نکته بسیار مهم در بحث منطقه ای صلح ، مساله تنش زدایی بین کابل و اسلام آباد هست. وقتی که ما به بسترها و شرایط منطقه ای صلح می پردازیم باید به این موضوع توجه داشته باشیم که روابط کابل و اسلام آباد درچه وضعیتی قراردارد. زیرا تلاشهای منطقه ای را درگذشته داشتیم اشکال حکومت رییس جمهورکرزی این بود که تلاشهای منطقه ای را دنبال می کرد ما درزمان ایشان پروسه بنام استانبول را داریم و کارهای دیگری هم درمورد صلح داشتیم می دانید تمامی این تلاشها به ناکامی روبروگردید به نظر من تنها یک دلیل درکار بود و آن اینکه بین کابل  و اسلام آباد تنش و مناسبات غیردوستانه حاکم بود. طبیعی است که تلاشهای منطقه ای کارایی نداشت. حالا قضیه  فرق کرده گامهای خوبی دراین جهت برداشته شده است. مقامات پاکستانی به گونه حرف می زنند که گویا افغانستان و پاکستان درتاریخ خود چنین روابط دوستانه ای نداشته است. ا لبته این حرف شاید خالی از اغراق نباشد ولی یک بخش بزرگ از واقعیت درهمین حرف خلاصه شده است. روابط کابل و اسلام آباد بسیار بهبود پیداکرده و این واقعا کاربزرگی برای ایجاد امنیت درافغانستان می باشد.

مجری : پرسش که دارم دو باره تکرار می کنم و آن اینکه چه منافعی پاکستان از مذاکرات صلح بدست می آورد؟ و اینکه چه طرفهای از طالبان را به پای میزمذاکره حاضر می کند؟

محمد ناطقی : اینکه پاکستان چه طرفهای از طالبان را به پای میزحاضر می کند این مساله خیلی ساده است. پاکستان و افغانستان می دانند که با چه طرفهای مذاکره باید صورت بگیرد. هیچ نگرانی نیست پاکستان هروقت و هرزمان بخواهد همان های که باب  میل شان هست را به پای میزگفتگو حاضر می کند البته می توان حدس زد که آنها چه گروها و چه نوع ازطالبان را می خواهد ما می توانیم بگوییم که شورای کویته و شاید هم گروهای دیگری مقیم پاکستان درمیزگفتگو حاضر شود دراین میان گروه حقانی نیست این مساله دلیل دارد زیرا این گروه نتوانسته ثابت نماید که ارتباط به القاعده ندارد. بلکه دلایلی زیادی است که شبکه حقانی با گروه القاعده کارمی کند و گفته شده که با متلاشی شدن مراکز شان در وزیرستان شمالی فرزندان حقانی و دیگر کادرهای شبکه به یمن گریخته اند. پس این مساله واضح است که درمذاکرات صلح شبکه حقانی شامل نیست . گفتگوهای صلح با شورای کویته صورت می گیرد.

شما تاکید دارید که پاکستان چه سودی از گفتگوهای صلح می برد و از افغانستان چه گرفته است و چه می گیرد که طالبان را به پای میزحاضر می کند. فکر می کنم منافع ملی پاکستان و  افغانستان این الزامات را وارد می کند که طرفهای پاکستان و افغانستان روی به صلح بیاورند . صلح برای منافع افغانستان حیاتی است و کسی شک ندارد و همه مردم از جنگ آسیبهای فروانی را دیده و همه تاکید دارند که به صلح روی بیاورند جنگ مردم را تباه کرد و ما را دربدترین وضعیت قرارداده است. نفع ملی افغانستان درصلح و  ثبات هست. برای پاکستان هم صلح باید مهم باشد زیرا استفاده ابزاری ازتروریست تجربه خوبی نداشت این کشور دراین مورد متاسفانه کارهای زیادی کرد و همه می  گویند که پاکستان با تروریزم جنگ نیابتی با طرفهای افغانستان هند و حتا نیروهای ناتورا به پیش می برد. مایک مولن لوی درستز مستعفی آمریکا چند سال پیش گفت: پاکستان با استفاده از تروریزم با نیروهای ما درافغانستان جنگ نیابتی را راه انداخته است.

استفاده ابزاری ازتروریزم برای هیچ کشوری ثمربخش نبوده است. پاکستان جواب اشتباهات خودرا پس می دهد حمله به مدرسه نظامی پاکستان موضوع ساده ای نبود و نیست و این کار را تروریستها انجام داد دیگر درد بالاتر ازاین را نمی توان برای پاکستان سراغ گرفت. صلح و ریشه کن شدن تروریزم پیش از هرامری به سود منافع ملی کشورهای منطقه است. برخی گفته اند که همکاری پاکستان و افغانستان درریشه کن کردن تروریزم، باعث تعطیلی کارهند و همکاری هند با افغانستان می شود بخصوص اینکه گفته شد که حکومت افغانستان دیگر به دنبال لیست تهیه سلاح از هند نیست و اینکه افغانستان گروه اول ازافسران نظامی خود را به پاکستان فرستاده است. این گونه کارها درمناسبات دو کشور افغانستان و پاکستان حسن نیت است واقعا اعتماد و حسن نیت هست. اما هند به دلیل خصومتهای تاریخی و فعلی با هند از این گونه تعاملات و همکاری ناراحت می شود.

من فکرمی کنم این قرائت و روایت برخواسته از ذهنیت مسموم و ازیک واقعیت هست. اما واقعیت این بوده که دو کشورهند و پاکستان برای جلب توجه و نزدیک شدن با افغانستان رقابت داشته و دارد این مساله حقیقت دارد اما این تمام بحث نیست. هند به این نکته هم واقف است که همکاری دو کشور افغانستان و هند برای ریشه کن کردن تروریزم درنهایت امر به نفع هند می باشد یعنی تروریزم به هرپیمانه که مزمحل و ریشه کن شود، به همان پیمانه به نفع کشورها و منافع ملی آنها می باشد. تروریزم ابزار نیست که کشوری بتواند با استفاده از آن منافع ملی خود را تامین نماید  این ابزار بسیار کثیف و ضد انسانی است. چه کسی می تواند بگوید اگرروزی تروریزم درافغانستان و پاکستان ریشه کن و دو کشورهمسایه به تمام معنا با هم همکاری نماید این مساله برای هند خطرناک می شود. گفتم این ذهنیت تا حالا بوده و برداشتن آن زمان می خواهد.

افغانستان درمناسبات خارجی بخصوص درمورد هند و پاکستان اصل " توازن" را باید رعایت نماید. همکاری باهند به معنی ازدست پاکستان و همکاری و پیمان استراتژیک باهند به مفهوم خصومت با پاکستان نباید تعبیرشود. واین مساله به صورت معکوس هم باید طرح شود همکاری با پاکستان نباید معنای قطع مناسبات با هند را داشته باشد. البته شک نداشته باشیم که هند و پاکستان ممکن است خواسته های غیرموجه را مطرح نماید ولی افغانستان نباید خواسته های که به زیان منافع ملی اش باشد را قبول نماید. گفته شد که مقامات پاکستانی از حکومت رییس جمهورکرزی خواستار قطع مناسبات با هند، پروش افسران افغانستان درپاکستان به جای هند و.. شده است این مطلب را سخنگوی ریاست جمهوری درسال گذشته با رسانه ها اعلام داشت البته این نوع سخن گفتن و بیرون دادن گفتگوهای تلخ و شیرین پشت پرده را به این صورت، کاری درستی نبود اما کاری بود که در آن زمان سخنگوی ریاست جمهوری حکومت رییس جمهورکرزی آن را اعلام داشت.

می خواهیم تاکید نمایم که ریشه کن کردن تروریزم افغانی و پاکستان به نفع هند هم تمام می شود بنابراین همکاریهای امنیتی سیاسی افغانستان برای صلح و ثبات و ازبین بردن تروریستها به زیان منافع هیچ کسی نخواهد بود. من البته با یک مقام عالیقدر حکومت رییس جمهورکرزی درمورد تحویل دادن لطیف الله محسود گفتم افغانستان کار بسیار خردمندانه ای کرده است تروریزم برای ما و برای هیچ کسی نه ابزار خوبی است و نه هم به نفع منافع ملی است و اگرتاکید شود که تروریزم آن طرفی سرمایه است و آن طرف خط هم به این باور باشد که تروریزم برای شان ابزار مقاصد ملی می باشد ، هردو طرف سخت دراشتباه قرارگرفته است من به ایشان گفتم هیچ گاه این منطق که تروریزم سرمایه باشد را قبول ندارم و به همین علت به شدت با دیدگاه شما مخالفت کرده ام.

مجری: سوال دیگر من این است همان گونه که از خانم سرابی و خانم قادری پرسیدم آیا صلح با طالبان به معنی نادیده گرفتن حقوق زنان و ازدست دادن ارزشهای مدنی و نظام سیاسی افغانستان نخواهد بود؟ زیرا می دانیم که طالبان هرگز برای زنان حق و حقوقی قایل نبوده اند دراین مورد چه نظردارید؟

محمد ناطقی : این پرسش خیلی جدی است. نگرانی جامعه بخصوص زنان و اقلیتها قابل درک می باشد. زیرا طالبان در گذشته و درسالهای 94 تا 2001 زمان سرنگونی شان مرتکب جنایتهای زیادی گردید. استودیوم کابل محل اعدام زنان گردید. جنایتهای بی شمار دیگری که دربامیان ، یکاولنگ درشمالی و درمزار و ده ها جای دیگر مرتکب شد، تصویرهولناک و کابوس را دراذهان باقی گذاشته است بنابراین این مساله قابل فهم است زنان جامعه بشترازهرقشری درزمان امارت طالبان آسیب دید. اما عنصر زمان درتحلیل مهم است ما درسالهای 2015 زندگی می کنیم باید قبول نماییم که خیلی چیزها باید عوض شده باشد طالب هم حالا آن طالب گذشته نیست ما حالا انواع و اقسام طالب را داریم، یک وقت رییس جمهورکرزی گفته بود که  ما انواع اقسام طالب را داریم ، طالب آمریکایی ، طالبان پاکستانی، طالبان عربی، طالبان افغانی و.. این واقعیت است که طالبان به دسته های بسیارگسترده و متشتتی تقسیم شده است. طالبان هم بسیار تضعیف شده حالا می بینیم که گروه دیگری بنام " داعش" علیه طالبان ظهورکرده و آنها گفته اند که هدف شان نابود کردن طالبان می باشد.

از وضعیت ناگواردرونی طالبان که بگذریم درمساله مذاکره، قراراین نیست و نمی تواند باشد که شما درمذاکرات پیشرو باطالبان بیایید نظام سیاسی تان را تحویل طالبان دهید. نه هرگز درگفتگوهای صلح کسی نمی تواند روی نظام سیاسی معامله نماید و یا ارزشهای نظام سیاسی و دست آوردهای 13 ساله را فدای گفتگو نماید. من فکر می کنم نظام سیاسی سری جای خود باقی است زنان جامعه ما نگران آزادیهای انسانی نباشند و به همین گونه قانون اساسی ، انتخابات، آزادی بیان حقوق زنان و حقوق اقلیتها و..درمذاکرات صلح نابود نمی شود. شیوه کاراین خواهد بود که طالبان اصل نظام سیاسی درافغانستان را قبول نمایند درچهارچوب نظام سیاسی، طالبان حق دارند دیدگاه شان را درمورد هرامری ابرازنمایند. طالبان باقبول نظام می توانند در انتخابات شرکت نمایند و نامزد برای ریاست جمهوری داشته باشند درانتخابات پارلمانی شرکت داشته باشند و اگرقرارباشد که کسی درافغانستان قدرت سیاسی  را دردست بگیرد این مساله ازطریق سازکارهای قانونی خود امکان پذیرمی باشد. طالبان درنظام سیاسی افغانستان حق دارد ازهمین طریق حتا قدرت سیاسی را دراختیاربگیرد. اگر مردم افغانستان به آنها اعتماد نمایند و در پارلمان رای دهند و درانتخابات ریاست جمهوری نامزد داشته باشد و مردم رای دهد دراین صورت می تواند رییس جمهورافغانستان شود. گفتگوهای صلح و رسیدن به یک توافق باید دارای چنین پیامهای باشد.

درپایان به این نکته می خواهم اشاره نمایم که دیروز رییس جمهورمسوولین احزاب و نمایندگان احزاب سیاسی را برای مشوره خواسته بود. ایشان چهارپرسش اساسی را با احزاب مطرح کرد فکرمی کنم شاید عین چنین سوالاتی را با شورای عالی صلح، با جامعه مدنی و رهبران جهادی نیزطرح کرده باشد. اولین پرسش این بود که محل مذاکرات کجا باشد ایشان اشاره کرد که دردوراول، مذاکرات می تواند در چهارکشور انجام شود، امارات متحده عربی ، چین ، اسلام آباد، و کابل اما دوردوم گفتگوها باید درکابل باشد. پرسش دیگر ایشان این بود که تغییرات درشورای عالی صلح چه گونه باید باشد؟ و چه ترکیبی باید داشته باشد. پرسش سوم هم این بود که محتوای گفتگوها و اولویت چه خواهد بود و سوال آخر هم این است که چه راه حل برای بحران افغانستان وجود دارد؟ البته وقت برای توضیح این پرسشها نیست. رییس جمهور از همه احزاب سیاسی خواست که دیدگاه شان را درمورد پرسشها درقالب یک طرح برای ریاست جمهورتحویل دهد.

تشکر  

پرسشهای مهم در مورد مذاکرات صلح

یادداشت: مدیریت سایت:

رییس جمهور غنی دراین روزها رایزنیهای گسترده ای را برای ازسرگیری صلح ازسرگرفته است. البته این موضوع برمی گردد به تنشهای زدایی بین کابل و اسلام آباد. رهبران حکومت وحدت ملی فصل بسیار تازه ای را در مناسبات با پاکستان درپیش گرفته است درطی سه ماه گذشته چهار بار مقامات سطح اول پاکستان وارد کابل شده اند. در حال حاضراعلام شده است که گفتگو های صلح بین افغانستان و طالبان در طی سه هفته آینده آغاز می شود. حال رییس جمهور با این مساله می خواهد ابعاد ملی بدهد و یک تصویر اجماع ملی را و اینکه گفتگوها محرمانه و درسایه انجام نمی شود را به مردم اعلام نماید به همین دلیل رایزنیهای گسترده ای را با محافل سیاسی و مدنی و گروها ی اجتماعی آغاز کرده است. به همین مناسبت استاد محمد ناطقی در میز گرد طلوع نیوز همراه با کارشناس دیگر به این موضوعات پاسخ گفته است که به صورت آزاد این گفتگو نوشته شده است:

مجری: پرسش اساسی این است که پاکستان درازاء چه امر مهمی و چه دست آوردی حاضرشده است که طالبان را به پای میزمذاکره با افغانستان بکشاند؟ واقعا وضعیت ازچه قراراست.؟

محمد ناطقی : البته این پرسش مهمی است من فکر می کنم بسترهای مذاکرات صلح درسطح ملی و منطقه ای و فرامنطقه ای باید فراهم شود. این کار تاحدی زیادی صورت گرفته  و می گیرد دراین روزها رییس جمهور رایزنیهای گسترده ای را با محافل سیاسی ، مدنی اغاز کرده است. رهبران جهادی فامیلهای بزرگ مجددیها ، گلانیها با رییس جمهورصحبت داشته اند. بارییس جمهورکرزی نیز دو روزپیش درمورد صلح صحبت شد. رییس جمهورغنی به دیدار رییس جمهورپیشین افغانستان رفت و موضوعات مرتبط به صلح را با آنها درمیان گذاشت. رییس جمهورغنی درنشست که ما با ایشان درارگ داشتیم، روی این موضوع تاکید داشت که صلح یک پروسه ملی است و حکومت تنها مجری این پروسه ملی هست. وی به این نکته اشاره کرد که صلح در خفا صورت نمی گیرد و یک موضوع محرمانه وسری نمی تواند باشد تمام مردم افغانستان باید درجریان گفتگوها و رایزنیها باشند. این بسترمناسب ملی ایجاد می کند و کا رمهمی است که باید انجام شود درگذشته و درزمان رییس جمهورکرزی ما جرای صلح دنبال می شد و لی مردم نسبت به رویدادهای صلح بی باوربود یعنی اینکه احساس می کرد که صلح درخفا صورت می گیرد. زنان ، جامعه مدنی، احزاب سیاسی حتا پارلمان افغانستان بارها از ماجرای صلح ابراز ناخرسندی داشتند. خوب البته همان گونه که جناب مرتضوی اشاره کرد درگذشته حوادثی درگفتگوهای صلح داشتیم که واقعا وحشتناک بود. هیچ صداقتی درکار نبود کسانی برای گفتگو ازسوی طالبان آمد یا دکاندار غلط  و یا هم قاتل از آب درآمد این مساله مردم را سخت بی باورکرد.

اما این بار ظاهرا قضیه پی گیری صلح متفاوت ازگذشته طرح شده است رهبران حکومت وحدت ملی هرآنچه که درمورد گفتگوها لازم باشد را می خواهد بامردم درمیان بگذارند و این کاری است که صورت می گیرد این درواقع همان بسترسازی ملی است. صلح باید با حمایت ملی به پیش برده شود و هیچ کسی نسبت به آن نگران نبا شد بخصوص زنان اقلیتها و ازهمه مهم تردرگفتگوهای صلح مردم باید بدانند که ارزشهای بدست آمده قربانی صلح نمی شود. تمامی اقدامات رییس جمهور و رهبران حکومت وحدت ملی درباره مذاکرات صلح ماهیت و صورت ملی  را باید ترسیم نماید و خوشبختانه این کار درحال شکل گیری می باشد. دیروز مسوولین مسولین احزاب سیاسی و نمایندگان آنها با رییس جمهور صحبت داشتند و رییس جمهور چهارپرسش اساسی را در امر صلح با احزاب سیاسی درمیان گذاشت اگر فرصت شد به آن پرسشها نیزخواهیم پرداخت.

گذشته از بسترسازی ملی، درمساله صلح شرایط منطقه ای و جهانی نیز بسیار مهم است . فکرمی کنم  این کار بدرستی صورت گرفته است . درحال حاضر بسترهای گفتگوهای منطقه ای و جهانی برای صلح افغانستان ازهرزمانی دیگر مناسب ترمی باشد. رییس جمهور در کنفرانس پکین شرکت داشت درنشست شانگهای دوماه  پیش درکنار موضوعات دیگر، عمده ترین مساله مورد بحث صلح و امنیت مبارزه با تروریزم در افغانستان بود. می خواهم بگویم صدای منطقه ای یکی شده یعنی همان حرفی که درریاض گفته شد همان صدا واحد منطقه ای در پکین، تهران ، اسلام آباد کابل نیز شنیده شد حرف منطقه برای صلح یکی هست و این کار، فرصت مهمی برای افغانستان خواهد بود. داکترصاحب عبدالله رییس اجرایی در نشست شانگهای بافاصله کوتاهی در قزاقستان شرکت کرد و بحثهای قزاقستانی شانگهای درمورد گفتگوی های صلح بسیار سازنده بود. چین درحال حاضر گامهای عملی برای برای مذاکرات صلح برداشته است پس از نشست شانگهای در پکین بلافاصله چیناییها، مقامات طالبان را در پکن دعوت کرد گفته شده که ملاحنیف مقام ارشد درراس هیئت طالبان با مقامات چینی درمورد صلح گفتگوهای غیرعلنی داشته است.

نکته بسیار مهم در بحث منطقه ای صلح ، مساله تنش زدایی بین کابل و اسلام آباد هست. وقتی که ما به بسترها و شرایط منطقه ای صلح می پردازیم باید به این موضوع توجه داشته باشیم که روابط کابل و اسلام آباد درچه وضعیتی قراردارد. زیرا تلاشهای منطقه ای را درگذشته داشتیم اشکال حکومت رییس جمهورکرزی این بود که تلاشهای منطقه ای را دنبال می کرد ما درزمان ایشان پروسه بنام استانبول را داریم و کارهای دیگری هم درمورد صلح داشتیم می دانید تمامی این تلاشها به ناکامی روبروگردید به نظر من تنها یک دلیل درکار بود و آن اینکه بین کابل  و اسلام آباد تنش و مناسبات غیردوستانه حاکم بود. طبیعی است که تلاشهای منطقه ای کارایی نداشت. حالا قضیه  فرق کرده گامهای خوبی دراین جهت برداشته شده است. مقامات پاکستانی به گونه حرف می زنند که گویا افغانستان و پاکستان درتاریخ خود چنین روابط دوستانه ای نداشته است. ا لبته این حرف شاید خالی از اغراق نباشد ولی یک بخش بزرگ از واقعیت درهمین حرف خلاصه شده است. روابط کابل و اسلام آباد بسیار بهبود پیداکرده و این واقعا کاربزرگی برای ایجاد امنیت درافغانستان می باشد.

مجری : پرسش که دارم دو باره تکرار می کنم و آن اینکه چه منافعی پاکستان از مذاکرات صلح بدست می آورد؟ و اینکه چه طرفهای از طالبان را به پای میزمذاکره حاضر می کند؟

محمد ناطقی : اینکه پاکستان چه طرفهای از طالبان را به پای میزحاضر می کند این مساله خیلی ساده است. پاکستان و افغانستان می دانند که با چه طرفهای مذاکره باید صورت بگیرد. هیچ نگرانی نیست پاکستان هروقت و هرزمان بخواهد همان های که باب  میل شان هست را به پای میزگفتگو حاضر می کند البته می توان حدس زد که آنها چه گروها و چه نوع ازطالبان را می خواهد ما می توانیم بگوییم که شورای کویته و شاید هم گروهای دیگری مقیم پاکستان درمیزگفتگو حاضر شود دراین میان گروه حقانی نیست این مساله دلیل دارد زیرا این گروه نتوانسته ثابت نماید که ارتباط به القاعده ندارد. بلکه دلایلی زیادی است که شبکه حقانی با گروه القاعده کارمی کند و گفته شده که با متلاشی شدن مراکز شان در وزیرستان شمالی فرزندان حقانی و دیگر کادرهای شبکه به یمن گریخته اند. پس این مساله واضح است که درمذاکرات صلح شبکه حقانی شامل نیست . گفتگوهای صلح با شورای کویته صورت می گیرد.

شما تاکید دارید که پاکستان چه سودی از گفتگوهای صلح می برد و از افغانستان چه گرفته است و چه می گیرد که طالبان را به پای میزحاضر می کند. فکر می کنم منافع ملی پاکستان و  افغانستان این الزامات را وارد می کند که طرفهای پاکستان و افغانستان روی به صلح بیاورند . صلح برای منافع افغانستان حیاتی است و کسی شک ندارد و همه مردم از جنگ آسیبهای فروانی را دیده و همه تاکید دارند که به صلح روی بیاورند جنگ مردم را تباه کرد و ما را دربدترین وضعیت قرارداده است. نفع ملی افغانستان درصلح و  ثبات هست. برای پاکستان هم صلح باید مهم باشد زیرا استفاده ابزاری ازتروریست تجربه خوبی نداشت این کشور دراین مورد متاسفانه کارهای زیادی کرد و همه می  گویند که پاکستان با تروریزم جنگ نیابتی با طرفهای افغانستان هند و حتا نیروهای ناتورا به پیش می برد. مایک مولن لوی درستز مستعفی آمریکا چند سال پیش گفت: پاکستان با استفاده از تروریزم با نیروهای ما درافغانستان جنگ نیابتی را راه انداخته است.

استفاده ابزاری ازتروریزم برای هیچ کشوری ثمربخش نبوده است. پاکستان جواب اشتباهات خودرا پس می دهد حمله به مدرسه نظامی پاکستان موضوع ساده ای نبود و نیست و این کار را تروریستها انجام داد دیگر درد بالاتر ازاین را نمی توان برای پاکستان سراغ گرفت. صلح و ریشه کن شدن تروریزم پیش از هرامری به سود منافع ملی کشورهای منطقه است. برخی گفته اند که همکاری پاکستان و افغانستان درریشه کن کردن تروریزم، باعث تعطیلی کارهند و همکاری هند با افغانستان می شود بخصوص اینکه گفته شد که حکومت افغانستان دیگر به دنبال لیست تهیه سلاح از هند نیست و اینکه افغانستان گروه اول ازافسران نظامی خود را به پاکستان فرستاده است. این گونه کارها درمناسبات دو کشور افغانستان و پاکستان حسن نیت است واقعا اعتماد و حسن نیت هست. اما هند به دلیل خصومتهای تاریخی و فعلی با هند از این گونه تعاملات و همکاری ناراحت می شود.

من فکرمی کنم این قرائت و روایت برخواسته از ذهنیت مسموم و ازیک واقعیت هست. اما واقعیت این بوده که دو کشورهند و پاکستان برای جلب توجه و نزدیک شدن با افغانستان رقابت داشته و دارد این مساله حقیقت دارد اما این تمام بحث نیست. هند به این نکته هم واقف است که همکاری دو کشور افغانستان و هند برای ریشه کن کردن تروریزم درنهایت امر به نفع هند می باشد یعنی تروریزم به هرپیمانه که مزمحل و ریشه کن شود، به همان پیمانه به نفع کشورها و منافع ملی آنها می باشد. تروریزم ابزار نیست که کشوری بتواند با استفاده از آن منافع ملی خود را تامین نماید  این ابزار بسیار کثیف و ضد انسانی است. چه کسی می تواند بگوید اگرروزی تروریزم درافغانستان و پاکستان ریشه کن و دو کشورهمسایه به تمام معنا با هم همکاری نماید این مساله برای هند خطرناک می شود. گفتم این ذهنیت تا حالا بوده و برداشتن آن زمان می خواهد.

افغانستان درمناسبات خارجی بخصوص درمورد هند و پاکستان اصل " توازن" را باید رعایت نماید. همکاری باهند به معنی ازدست پاکستان و همکاری و پیمان استراتژیک باهند به مفهوم خصومت با پاکستان نباید تعبیرشود. واین مساله به صورت معکوس هم باید طرح شود همکاری با پاکستان نباید معنای قطع مناسبات با هند را داشته باشد. البته شک نداشته باشیم که هند و پاکستان ممکن است خواسته های غیرموجه را مطرح نماید ولی افغانستان نباید خواسته های که به زیان منافع ملی اش باشد را قبول نماید. گفته شد که مقامات پاکستانی از حکومت رییس جمهورکرزی خواستار قطع مناسبات با هند، پروش افسران افغانستان درپاکستان به جای هند و.. شده است این مطلب را سخنگوی ریاست جمهوری درسال گذشته با رسانه ها اعلام داشت البته این نوع سخن گفتن و بیرون دادن گفتگوهای تلخ و شیرین پشت پرده را به این صورت، کاری درستی نبود اما کاری بود که در آن زمان سخنگوی ریاست جمهوری حکومت رییس جمهورکرزی آن را اعلام داشت.

می خواهیم تاکید نمایم که ریشه کن کردن تروریزم افغانی و پاکستان به نفع هند هم تمام می شود بنابراین همکاریهای امنیتی سیاسی افغانستان برای صلح و ثبات و ازبین بردن تروریستها به زیان منافع هیچ کسی نخواهد بود. من البته با یک مقام عالیقدر حکومت رییس جمهورکرزی درمورد تحویل دادن لطیف الله محسود گفتم افغانستان کار بسیار خردمندانه ای کرده است تروریزم برای ما و برای هیچ کسی نه ابزار خوبی است و نه هم به نفع منافع ملی است و اگرتاکید شود که تروریزم آن طرفی سرمایه است و آن طرف خط هم به این باور باشد که تروریزم برای شان ابزار مقاصد ملی می باشد ، هردو طرف سخت دراشتباه قرارگرفته است من به ایشان گفتم هیچ گاه این منطق که تروریزم سرمایه باشد را قبول ندارم و به همین علت به شدت با دیدگاه شما مخالفت کرده ام.

مجری: سوال دیگر من این است همان گونه که از خانم سرابی و خانم قادری پرسیدم آیا صلح با طالبان به معنی نادیده گرفتن حقوق زنان و ازدست دادن ارزشهای مدنی و نظام سیاسی افغانستان نخواهد بود؟ زیرا می دانیم که طالبان هرگز برای زنان حق و حقوقی قایل نبوده اند دراین مورد چه نظردارید؟

محمد ناطقی : این پرسش خیلی جدی است. نگرانی جامعه بخصوص زنان و اقلیتها قابل درک می باشد. زیرا طالبان در گذشته و درسالهای 94 تا 2001 زمان سرنگونی شان مرتکب جنایتهای زیادی گردید. استودیوم کابل محل اعدام زنان گردید. جنایتهای بی شمار دیگری که دربامیان ، یکاولنگ درشمالی و درمزار و ده ها جای دیگر مرتکب شد، تصویرهولناک و کابوس را دراذهان باقی گذاشته است بنابراین این مساله قابل فهم است زنان جامعه بشترازهرقشری درزمان امارت طالبان آسیب دید. اما عنصر زمان درتحلیل مهم است ما درسالهای 2015 زندگی می کنیم باید قبول نماییم که خیلی چیزها باید عوض شده باشد طالب هم حالا آن طالب گذشته نیست ما حالا انواع و اقسام طالب را داریم، یک وقت رییس جمهورکرزی گفته بود که  ما انواع اقسام طالب را داریم ، طالب آمریکایی ، طالبان پاکستانی، طالبان عربی، طالبان افغانی و.. این واقعیت است که طالبان به دسته های بسیارگسترده و متشتتی تقسیم شده است. طالبان هم بسیار تضعیف شده حالا می بینیم که گروه دیگری بنام " داعش" علیه طالبان ظهورکرده و آنها گفته اند که هدف شان نابود کردن طالبان می باشد.

از وضعیت ناگواردرونی طالبان که بگذریم درمساله مذاکره، قراراین نیست و نمی تواند باشد که شما درمذاکرات پیشرو باطالبان بیایید نظام سیاسی تان را تحویل طالبان دهید. نه هرگز درگفتگوهای صلح کسی نمی تواند روی نظام سیاسی معامله نماید و یا ارزشهای نظام سیاسی و دست آوردهای 13 ساله را فدای گفتگو نماید. من فکر می کنم نظام سیاسی سری جای خود باقی است زنان جامعه ما نگران آزادیهای انسانی نباشند و به همین گونه قانون اساسی ، انتخابات، آزادی بیان حقوق زنان و حقوق اقلیتها و..درمذاکرات صلح نابود نمی شود. شیوه کاراین خواهد بود که طالبان اصل نظام سیاسی درافغانستان را قبول نمایند درچهارچوب نظام سیاسی، طالبان حق دارند دیدگاه شان را درمورد هرامری ابرازنمایند. طالبان باقبول نظام می توانند در انتخابات شرکت نمایند و نامزد برای ریاست جمهوری داشته باشند درانتخابات پارلمانی شرکت داشته باشند و اگرقرارباشد که کسی درافغانستان قدرت سیاسی  را دردست بگیرد این مساله ازطریق سازکارهای قانونی خود امکان پذیرمی باشد. طالبان درنظام سیاسی افغانستان حق دارد ازهمین طریق حتا قدرت سیاسی را دراختیاربگیرد. اگر مردم افغانستان به آنها اعتماد نمایند و در پارلمان رای دهند و درانتخابات ریاست جمهوری نامزد داشته باشد و مردم رای دهد دراین صورت می تواند رییس جمهورافغانستان شود. گفتگوهای صلح و رسیدن به یک توافق باید دارای چنین پیامهای باشد.

درپایان به این نکته می خواهم اشاره نمایم که دیروز رییس جمهورمسوولین احزاب و نمایندگان احزاب سیاسی را برای مشوره خواسته بود. ایشان چهارپرسش اساسی را با احزاب مطرح کرد فکرمی کنم شاید عین چنین سوالاتی را با شورای عالی صلح، با جامعه مدنی و رهبران جهادی نیزطرح کرده باشد. اولین پرسش این بود که محل مذاکرات کجا باشد ایشان اشاره کرد که دردوراول، مذاکرات می تواند در چهارکشور انجام شود، امارات متحده عربی ، چین ، اسلام آباد، و کابل اما دوردوم گفتگوها باید درکابل باشد. پرسش دیگر ایشان این بود که تغییرات درشورای عالی صلح چه گونه باید باشد؟ و چه ترکیبی باید داشته باشد. پرسش سوم هم این بود که محتوای گفتگوها و اولویت چه خواهد بود و سوال آخر هم این است که چه راه حل برای بحران افغانستان وجود دارد؟ البته وقت برای توضیح این پرسشها نیست. رییس جمهور از همه احزاب سیاسی خواست که دیدگاه شان را درمورد پرسشها درقالب یک طرح برای ریاست جمهورتحویل دهد.

تشکر