خط قرمزهای دو طرف

محمد ناطقی

خط قرمزهای دو طرف

انتخابات افغانستان، شرایط دشواری را طی می کند. این گونه نشان داده شده است که طرفین خط قرمزهای تازه ای را کشیده است این خط قرمزها، اگر حل نشود بدیهی ترین نتیجه آن بی معنی شدن انتخابات 93 می باشد. دیروز به نقل از داکتر صاحب اشرف غنی گفته شده است که ایشان درجای گفته است که ریاست اجرایی که ریاست کابینه را به عهده بگیرد از جمله خط قرمز ما است. در توافقات سیاسی 21 سرطان متنی نوشته شده است که رییس اجرایی همان صدراعظم اجرایی با وظایف صدر اعظم اجرایی است. این مساله درگفتگوهای سیاسی طرفین نیز طرح شده است. از صحبتهای تیم های مذاکره کننده این چنین استنباط می شود که چهارمورد عمده اختلافی بین طرفین درگفتگوهای سیاسی طرح شده است. از چهار مورد اختلافات سیاسی دو مورد آن درگفتگوهای شان حل و تنها دو مورد دیگر برای بحث باقی مانده است. چهار مورد اختلافی بین طرفین این گونه شرح داده شده است:

الف : آیا رییس اجرایی الزاما صدر اعظم اجرایی هست و یا نیست؟

درتوافقات سیاسی 21 سرطان با مراجعه به دو هردو متن انگلیسی و دری این گونه نشان داده شده است که رییس اجرایی همان تعریف صدراعظم اجرایی را دارد. این مساله در گفتگوهای کانتیننتال و بعد از آن میان تیم های دو طرفین بحثهای زیادی صورت گرفته است در نهایت این مساله حل شده است یعنی اینکه هردو طرف قبول کرده اند که رییس اجرایی تعریفش همان صدر اعظم با وظایف صدر اعظم اجرایی می باشد. این مساله را تیم های دو طرف حل کرده اند.

ب : تیم دوم انتخابات نمی تواند دو مقام اپوزیسیون و رییس اجرایی را به عهده داشته باشد

این مساله هم یکی از جنجالی ترین بحث طرفین در مذاکرات سیاسی بوده است. تیم تحول روی این نکته تاکید داشت که تیم دوم انتخابات نمی تواند هم مقام اپوزیسیون را داشته باشد و هم رییس اجرایی با وظایف صدراعظم اجرایی را معرفی نماید. استناد تیم اصلاحات دراین خصوص این است که اگر توافقات سیاسی 21 سرطان را قبول داشته باشیم در توافقات به این نکته تصریح شده که رییس جمهور طی حکمی مقام اپوزیسیون را ایجاد می کند و مقام اپوزیسیون کسی را به عنوان رییس اجرایی درحکومت منتخب معرفی می کند. این مساله یکی از جدی ترین بحثهای طرفین در کانتیننتال و در مذاکرات بعدی بوده است. رهبران هردو تیم هم روی این موضوعات تبادل نظرکرده و لی سیاست رهبران دو تیم این است که وارد جزئیات نمی شوند و موضوعات را احاله به تیمهای مذاکره کننده می کنند. تیم ها دراین مورد موفق بودند و در نهایت توانسته اند که این مساله را حل نمایند یعنی تیم دوم انتخابات هم می تواند مقام اپوزیسیون باشد و همین تیم می تواند کسی را به عنوان رییس اجرایی معرفی نماید. از چهار مورد اختلافی دو مورد که به آن اشاره کردم را درگفتگوهای طرفین حل شده است.

ج : رییس اجرایی و معاونان وی عضو کابینه و اعضای هیئت رهبری حکومت هستند و یانه؟

این مساله از چهار موضوع اختلافی حل نشده است. تیم تحول می گوید که تیم دوم انتخاباتی تنها رییس اجرایی را معرفی می کند حال آن رییس اجرایی می تواند نامزد اصلی باشد و یا اینکه ازجریان انتخاباتی. در هرصورت تیم دوم انتخاباتی تنها رییس اجرایی را با وظایف صدراعظم اجرایی معرفی می کند. تیم اصلاحات منطق دیگری دارد و تاکید می کند که مساله مشارکت سیاسی و حکومت وحدت ملی  به این معنا است که هردو تیم انتخاباتی در حکومت شریک باشند تا حکومت وحدت ملی را ایجاد نماید. مساله فرد نیست مساله اصلی شامل شدن تکتهای انتخاباتی در حکومت وحدت ملی است وقتیکه قرار است حکومت وحدت ملی ایجاد و تاسیس شود این کار با مشارکت تیمها صورت می گیرد. تاکید تیم اصلاحا درمورد رییس اجرایی و معاونان و اصرار تیم تحول تنها روی رییس اجرایی ، یکی از معضلات و چالشهای طرفین در مذاکرات سیاسی بوده و هست و گفته می شود که  این مساله کماکان لاینحل باقی مانده است.

د : آیا رییس اجرایی می تواند رییس کابینه باشد و یانه؟

این مساله نیز یکی از جنجالی ترین مساله ای است که حل نشده است. دیدگاه طرفین نسبت به این مساله متفاوت گزارش شده است. تیم تحول این موضوع را قبول نکرده که رییس اجرایی که با ظایف صدر اعظم اجرایی کار می کند، می تواند رییس کابینه هم باشد. درحالیکه تیم اصلاحات تاکید دارد که رییس اجرایی با وظایف صدر اعظم اجرایی می تواند، رییس کابینه و جلسات آن را رهبری نماید و رییس جمهور ریاست جلسات هرسه قوه را به عهده دارد. گفته شده است که داکترصاحب اشرف غنی احمدزی گفته است که این مساله برای شان خط قرمز است و بتاتا این موضوع را قبول ندارد. البته  تیم تحول راه حلهای از نوع اینکه رییس اجرایی جلسات کمیته های کابینه را رهبری نماید و جلسات کابینه ماه یک بار زیرنظر رییس جمهور، تشکیل گردد را به عنوان راه حل در نظرگرفته است ولی این حرف که داکترصاحب احمد زی گفته باشد که این مساله برای شان خط قرمز است معلوم می شود که مبنائا این مساله حل نشده است. از چهار موضوع اختلافی که برشمردیم دو مورد آن تعریف رییس اجرایی و اینکه مقام اپوزیسیون می تواند رییس اجرایی را معرفی نماید، حل شده است اما اینکه رییس اجرایی با وظایف صدر اعظم اجرایی ، رییس کابینه باشد و اینکه رییس اجرایی با معاونان خود در حکومت وحدت ملی مشارکت داشته باشد از جمله مسایلی لاینحل می باشد.

اما دربعد تخنیکی چه چالشهای و جود دارد ؟

در بعد تخنیکی هم چالشهای عمده ای بروز کرده است. تیم اصلاحات به پروسه انتخابات برگشت و در همان زمان ملاحظاتی را طرح کرده بود. درمورد تفتیش شانزده معیار و شاخص مورد توافق قرارگرفت و برمبنای همان شاخصها، تفتیش شروع شد و گفته می شود که مرحله تفتیش به پایان خود نزدیک می شود تنها 25 درصد باقی مانده است. اما تفتیش درصورتی موجه و منطقی می شود که ابطال آراء با معیارها و ملاحظات دو تیم آغاز شود دیروز پروسه ابطال شروع شده است از3700 و یاکمی بشتر، تنها 72 محل باطل شده است کمیسیون انتخابات این کار را کرده است. هردو ستاد با این شیوه ابطال به مخالفت برخواسته  و آن را قبول نکرده است ناظران بی طرف گفته اند که روند ابطال آراء شفاف نبوده است. شکی وجود ندارد که انتخابات افغانستان به گونه گسترده و بی رحمانه ای ملوث شده است و تقلب در آن بنا برتحقیقات روزنامه نیویورک تایمز بالای سه میلیون را نشان می دهد. این مقاله را همه خوانده اند و یک بررسی بسیارتازه درمورد تقلبات گسترده و خیانت در امر انتخابات افغانستان را نشان می دهد. پروسه ابطال آراء به آن صورتی که دیروز اعلام شد ، مورد قبول نیست و فکر می کنم تیمهای انتخاباتی آن را قبول ندارند. تفاوت که نشان داده شده این است که تیم تحول گفته است که به کمیسیون سمع شکایات، شکایات شان را می برد ولی تیم اصلاحات روند ابطال ازسوی کمیسیون را به کمیسیون سمع شکایات نمی برد.

 این حرف کمیسیون را تیم اصلاحات که هرکسی که اعتراض دارد در طی 24 ساعت به کمیسیون سمع شکایات اعتراضات و شکایات را ببرد را هرگز قبول ندارد. این چنین دیده می شود که کار انتخابات به بن بستهای جدی کشیده شده است و خط قرمزهای آن  در دو بعد تخنیکی و سیاسی به ساده گی قابل حل نمی باشد. امروز آقای فضل احمد معنوی مسوول فنی و تخنیکی تیم اصلاحات گفت اگر تا 24 ساعت آینده به خواسته های شان توجه نشود درآن صورت به گونه قطعی از جریان تفتیش و ابطال آراء خارج می شود و هیچ گونه مسوولیتی را قبول ندارد. آقای معنوی براساس توافقات و مذاکرات با نمایندگی ملل متحد اعلام داشت که سند مکتوبی وجود دارد که اگر درجریان بررسی، طرفین به اسنادی انکار ناپذیری دست پیدا نماید این اسناد باید مورد توجه قرار بگیرد.حال تیم اصلاحات به مدارکی دست یافته است که نشان می دهد که میلیونها رای تقلبی درصندوقهای رای ریخته شده است این اسناد دقیقا هماهنگ است با محتوای روزنامه نیویورک تایمز که گفته است بالای سه میلیون را تقلبی در صندوقهای رای انداخته شده است.

گزارشی از جمع بندی کارسه کمیته درمدت شش روز

محمد ناطقی

گزارشی از جمع بندی کارسه کمیته درمدت شش روز

همان گونه که رسانه های جمعی جریان نشست کانتیننتال را به گونه مبسوطی گزارش داده است. شش روز پیش از امروز یعنی در چهارشنبه هفته گذشت، چهل نفر از اعضای مهم دو تیم اصلاحات و همگرایی و تیم تحول و تداوم درهتل کانتیننتال گرد هم آمدند. درشب سه شنبه هفته گذشته یک گروه ده نفره مرکب ازدو تیم روی موضوعات و یا همان اجندا با هم وارد بحث شد. گروه ده نفری که درواقع نقش دارالانشاء را برای تهیه برنامه ها به عهده داشت پس ازبحثهای زیادی روی سه موضوع مهم به عنوان اجندای نشست دو تیم به توافق دست یافتند.

 اولین موضوع مساله " تعریف حکومت وحدت ملی اهداف و برنامه ها.." و دومین محور مذکرات" برنامه ملی واحد دو تیم اصلاحات و تحول" و سومین موضوع برای بحث درمذاکرات مساله " ساختارحکومت وحدت ملی" بود. درنشست عمومی همه این موضوعات مورد تایید قرارگرفت و قرارشد که برای هریک ازاین موضوعا کمیته مختلط ایجاد نماییم. که این کار صورت گرفت برای سه مساله اساسی مهم که به آن اشاره شد سه کمیته را بوجود آوردیم. کمیته اول طی چهارروز مذاکره و درنهایت با گذشت شش روز، به صورت کاملی روی برنامه شان به توافق دست یافت آنها موفق شد که درمورد تعریف حکومت وحدت ملی به یک تعریف واحدی دست پیدا نماید دیشب خبرگزاریها درپایان شش روز کار سه کمیته اشاراتی به توافقات صددرصدی دوکمیته اول ودوم را داشتند. مبنای تعریف درحکومت وحدت ملی سه مساله اساسی است که هرسه مبنا درتعریف گرفته شده است. سه مبنایی مورد نظریکی قانون اساسی دیگری توافق سیاسی 21 سرطان 93 و سومی هم موافقتنامه مشترک 17 اسد است که رهبران هردو تیم با حضورجان کری وزیرخارجه آن را امضا کرده اند. درتعریف حکومت وحدت ملی هرسه مبنا گنجانده شده است.

متن دقیق و مورد توافق طرفین درکمیته اول عبارت است از: " حکومت وحدت ملی عبارت ازحکومت واحد وفراگیری است که در نتیجه اعلان نتایج نهایی انتخابات برمبنای آرای شفاف و معتبرمردم افغانستان، درپرتوی قانون اساسی، اعلامیه مشترک 17 اسد 1393 که توسط دو تیم شامل در دور دوم انتخابات 1393 به امضاء رسیده است و چهارچوب سیاسی مورخ 21 سرطان و ضمیمه آن با رعایت اصول مشارکت ملی اهلیت، تخصص و مسئولیت پذیری دربرابرمردم افغانستان به منظور تحقق برنامه ملی براساس این موافقتنامه سیاسی تشکیل می گردد" این تعریف مورد توافق هردو تیم درکمیته تعریف حکومت وحدت ملی اهداف ماموریتها به تایید صددرصدی طرفین رسیده ا ست. البته این تعریف شامل جزیئات برنامه های دیگر نیز می شود که تمامی آن مورد توافق و تاکید طرفین رسیده است. کمیته دوم که روی برنامه های ملی مشترک تیم اصلاحات و تحول کار می کرد، نسبت به همه موضوعات که مورد بحث قرارگرفت، به توافق رسید، و هیچ مشکلی در گفتگوهای شان نبود یعنی اینکه دو تیم برنامه های شان یکی و هیچ مشکلی در برنامه های ملی ندارند.

اما کمیته سوم که با عنوان" ساختارحکومت وحدت ملی" کارشان را شروع کرد یکی از سخت ترین مذاکراتی بود که طرفین درمدت شش روز با هم داشتند.البته تیمهای گفتگو کننده درمواردی پیشرفت داشتند ولی چهارمساله اساسی که رسانه ها به آن اشاره کرده است تاهنوز حل نشده است. تفاوت دیدگاه دراین است که روایت و برداشت تیم اصلاحات و همگرایی براساس توافقات سیاسی 21 سرطان 93 و موافقتنامه مشترک 17 اسد این است که مقام اجرایی تا دو سال یعنی تازمان برگزاری لویه جرگه قانون اساسی همان حیثیت صدراعظم اجرایی را دارد به عبارت دیگر اینکه مقام اجرایی درواقع همان رییس کابینه است و این مقام با فرمان رییس جمهور و تفویض بخش از صلاحیتهای رییس جمهور به وی منتقل می شود. تیم تحول و تداوم این برداشت را ندارد آنها می گویند که مقام اجرایی صلاحیتهای زیادی خواهد داشت اما وی هرگز نقش صدراعظم اجرایی را ندارد.

آخرین اظهارات داکتراشرف غنی احمد زی درمورد مقام اجرایی و..

همین چند لحظه پیش گفتگوی داکتراشرف غنی احمد زی را با رسانه ها دیدم ایشان به یک مساله عجیبی اشاره کرده است و آن این است که ایشان گفته است که اگررهبر تیم رقیب شخصا سمت اجرایی را قبول نماید دراین صورت مقام اجرایی صلاحیتهای زیادی خواهد داشت اما اگر وی این مقام را قبول نکند درآن صورت این رییس جمهوراست که مقام اجرایی را درحکومت خود پیدا می کند.تحلیلگران می گویند: اظهارات داکترصاحب اشرف غنی با جوهر توافقات سیاسی 21 سرطان و 17 اسد 93 سازگاری ندارد درتوافقات سیاسی تصریح شده است که رییس جمهورمنتخب طی فرمانی مقام اپوزیسیون را ایجاد می کند و دیگر اینکه مقام اپوزیسیون فردی و یا خودش مقام اجرایی را به عهده می گیرد اما درکمیسیون سوم تیم تحول به این نکته بارها تاکید داشت که تیم دوم در انتخابات نمی تواند دو مقام اپوزیسیون و مقام اجرایی را به عهده بگیرد تیم دوم درانتخابات تنها می تواند یک مقام را درحکومت وحدت ملی داشته باشد یا مقام اپوزیسیون و یا مقام اجرایی. داکترصاحب اشرف غنی عین همین حرف را گفته است تنها با این تفاوت که اظهار داشته است که اگر مقام اجرایی را رهبر تکت اصلی شخصا قبول نماید دراین صورت وی صلاحیتهای زیادی خواهد داشت و اگر نه این رییس جمهوراست که مقام اجرایی را خود تعیین می کند مفهوم این سخن این است که تیم دوم یا اپوزیسیون و یا مقام اجرایی را قبول نماید دو تا پست را نمی تواند به عهده بگیرد. از نماینده خاص داکتراشرف غنی پرسیده شده است که اگر داکترصاحب عبدالله برنده انتخابات اعلام شد دراین صورت آیا داکترصاحب اشرف غنی مقام اجرایی را قبول می کند و یانه؟ وی درپاسخ چنین گفته است که داکترصاحب غنی درصورت که برنده نشود و تیم تحول تیم دوم انتخابات باشد دراین صورت مقام اجرایی را قبول ندارد و اپوزیسیون نظام می ماند البته این موضع یک هفته قبل داکترصاحب اشرف غنی می باشد اما حالا نمی دانم که ایشان این مساله را که درمورد داکترعبدالله طرح کرده آیا خودش به این پرسش چه جواب می دهد دیگر معلوم نیست. پرسش این است اگر داکترعبدالله برنده شود شخص آقای داکترصاحب غنی مقام اجرایی را قبول می کند ویا نه  و دیگر اینکه اگر قبول نکند درآن صورت عبدالله بعنوان رییس جمهور منتخب می تواند کسی را به عنوان مقام اجرایی تعیین نماید و یانه اینها پرسشهای است که در آخرین اظهارات داکترصاحب غنی مطرح می شود وی با خبرگزاریها چنین موضوعاتی را طرح کرده است.

چهارموضوع اساسی مورد اختلاف درکمیسیون ساختارحکومت وحدت ملی

درکمیته سوم عین همین مشکل را داشتیم تیم تحول دومقام اپوزیسیون و مقام اجرایی را برای تیم دوم قبول ندارد. مساله دیگری علاوه براینکه تعریف روشنی از مقام اپوزیسیون نداریم که وی می تواند سمت و حیثیت صدراعظم اجرایی و رییس کابینه باشد و یانه، درواقع این گونه طرح شده این است که تیم تحول مقام اجرایی راکه برای تیم دوم طرح می کند این مساله منهای معاونان تیم دوم است یعنی اینکه تیم تحول سمت اجرایی را برای رهبرتیم دوم قبول دارد و لی برای معاونان وی چیزی را قبول ندارد درحالیکه تیم اصلاحات نگاه شان به تیم اول و دوم همان نگاه تکتی است ما درانتخابات برنده و بازنده نداریم ما دو تیم اول و دوم را داریم که حکومت وحدت ملی را با هم می سازند. مساله سومی که نیز مایه اختلافات و جنجال شده است و آن این است که درتوافقات سیاسی مقامهای کلیدی چون امنیت اقتصادو.. به صورت مساویانه نوشته شده است برمفاد این نظر هردو تیم به صورت مساویانه درشورای امنیت شرکت می کنند. این مساله را تیم تحول قبول ندارد آنها می گویند شورای امنیت ترکیبی است که ازصلاحیتهای رییس جمهورمی باشد و این اوست که با تشخیص خود وزراء کلیدی کابینه خود را درشورای امنیت ملی می آورد و این مساله ربطی به تیم اپوزیسیون ندارد.

تفاوت دیدگاه ها درکمیته سوم که حل نشد و گفته شد که پس ازمشوره با رهبران دو تیم دوباره به کار خود آغاز نماید و آن تفاوت و اختلاف همان گونه که اشاره کردم دقیقا روی چهارمساله متمرکز می شود. یکی اینکه مقام اجرایی صدراعظم اجرایی ورییس کابینه هست و یانه ؟ تیم اصلاحات می گوید آری و تیم تحول گفته است نه، نکته دوم مورد اختلاف هم این است که تیم اصلاحات می گوید: تیم دوم هم مقام اپوزیسیون وهم سمت اجرایی را معرفی می کند واین درتوافقات سیاسی ذکرشده است. تیم تحول می گوید: نه دومقام را تیم دوم نمی تواند داشته باشد. مساله دیگرمورد اختلاف، شرکت مساویانه اعضای دو تیم درشورای امنیت ملی است که تیم اصلاحات با استناد به توافقات سیاسی می گوید شرکت درشورای امنیت ملی باید بگونه تساوی باشد اما تیم تحول آن را قبول ندارد؟ نتیجه اینکه تازمانیکه این مسایل اساسی حل نشود فکر نمی کنم کار درکمیته سوم، سود مند و توام با موفقیت باشد.

دوکار متفاوت درکمیسیون انتخابات و هتل کانتیننتال گفتگوتلویزیون "یک" با محمد ناطقی دیپلمات وکارشناس مسایل سیاسی افغانستان

دوکار متفاوت درکمیسیون انتخابات و هتل کانتیننتال

گفتگوتلویزیون "یک" با محمد ناطقی دیپلمات وکارشناس مسایل سیاسی افغانستان

مجری: درحال حاضر دردو محل چه می گذرد؟ و حالا ادبیات تازه ای در تفتیش و ابطال آراء در کمیسیون انتخابات خلق شده است. " تفتیش ویژه آراء" این چنین گزارش شده است که شش هزار صندوق از هردو تیم در مسیرتفتیش ویژه قرارگرفته است. شما رییس هیئت تیم مذاکره کننده دسته انتخاباتی اصلاحات و همگرایی هستید در هتل چه می گذرد و چه موضوعات مورد بحث قرارگرفته است؟

محمد ناطقی: همان گونه که درجریان هستید درروزچهارشنبه این هفته پس ازگفتگوهای مفصل میان دو تیم، سرانجام این گونه توافق شد که دوتیم انتخاباتی هیئت های شان را برای گفتگو درمورد تدوین برنامه تفصیلی حکومت وحدت ملی معرفی نمایند. همان گونه که درجریان هستید پیش از این رهبران دو تیم داکترعبدالله عبدالله و داکتراشرف غنی احمدزی، موفق شدند که یک موافقت نامه مشترک را به امضا برسانند. گروه تماس درتدوین و ایجاد هماهنگی دراین خصوص کاری زیادی کرد. گروه تماس همان گروهی است که پس از توافقات سیاسی 21 سرطان 93 توسط رهبران دو تیم بوجود آمد. من از جانب  تیم اصلاحات و همگرایی و از تیم تحول و تداوم آقای سلام رحیمی اعضای اصلی گروه تماس معرفی شده اند. ما بعنوان گروه موفق شدیم شرایط گفتگوهای رهبران دو تیم را فراهم نماییم که این مذاکرات درسه نوبت صورت گرفت. درکناراین مساله با تلاش گروه تماس تیم های مذاکره کننده نیزبه گونه هماهنگ موفق شد که موافقتنامه های مشترک را تهیه نمایند یک مورد آن همان بود که درحضور رسانه ها توسط رهبران دو تیم به امضا رسید. حالا در هتل کانتیننتال همین موافقت نامه مشترک و توافقات سیاسی بیست یک سرطان، قانون اساسی مبنایی، تدوین برنامه ها تفصیلی حکومت وحدت ملی قرارگرفته است. البته این که درکمیسیون مستقل انتخابات و درمورد تفتیش و ابطال آراء چه می گذرد، همان اطلاعات را داریم که شما به آن اشاره کردید تفتیش خاص روی شش هزارصندوق قراراست که شروع شود از فردا قرارشده که برنامه ابطال نیز آغاز شود.

من البته می خواهم روی کارهای که درهتل کانتیننتال جریان دارد به صورت مفصل بحث نمایم یک بخش از رویدادها را رسانه ها نیز منتشرکرده است و کارهای  دیگری که درآنجا جریان دارد را برای تان توضیح می دهم. پیش ازشرح رویدادهای هتل باید عرض کنم که دو کار متفاوت در دو محل جریان دارد آنچه که درکمیسیون می گذرد درواقع بررسی و تفتیش رای شفاف مردم افغانستان است نتیجه بزرگترین تفتیش تاریخ انتخابات افغانستان درنهایت مطاف معرفی تیم های یک و دو انتخابات می باشد. آنها هستند که باید اعلام نمایند که برنده انتخابات کیست ؟ و تیم دوم کدام است. اما آنچه درکانتیننتال می گذرد بسیار متفاوت است از آنچه که درکمیسیون جریان دارد درکانتیننتال مباحث به گونه ای جریان دارد که هیچ ربطی به تیم اول و دوم ندارد ما بحث نمی کنیم که تیم اول کیست؟ و تیم دوم کی باید باشد؟ این ربطی به نشست کمیته وحدت ملی درکانتیننتال ندارد. ما درکانتیننتال روی این موضوع بحث داریم که چوکات و کادری را تهیه نماییم که با اعلام تیم اول و دوم انتخابات دیگر هیچ مشکلی نداشته باشیم. ما جایگاه دو تیم را تعیین می کنیم درکانتیننتال مشخص می شود که تیم اول چه وظایف و صلاحیتهای در حکومت وحدت ملی دارد و تیم دوم دارای چه مسوولیتهای درحکومت وحدت ملی می باشد.

حال با توضیح این مساله و اینکه در دو محل دو کار متفاوت صورت می گیرد، وارد این بحث می شویم که درهتل چه می گذرد؟ چه کارها شروع و درکجا رسیده است؟ همان گونه که اعلام شد ما یک نشست خبری داشتیم دراین نشست خبری ازهردو تیم چهل نفر به صورت مساوی شرکت داشتند. ریاست هیئت تیم تحول و تداوم را آقای حاج دین محمد به عهده داشت وریاست تیم مذاکره کننده دسته انتخاباتی اصلاحات را من به عهده داشتم. نشست مشترک به خوبی صورت گرفت و رسانه ها خبرآن را که بی نهایت مهم درانتخابات افغانستان است را درسراسردنیا منتشرکردند. پس از افتتاح مراسم، چهل نفررا درسه کمیسیون تقسیمات کردیم. هرکمیسیون روی یک موضوع مشخص کارشان را باید شروع می کرد و این کارشد ما پس ازگفتگوها سه موضوع را دراولویت قراردادیم و برای هریک ازاین موضوعات کمیسیونهای را موظف ساختیم که کارهای شان را روی موضوع انجام دهد و نتیجه آن را در پایان روز درجلسه عمومی ارایه و سپس نتیجه و جمع بندی آن به صورت رسمی در اختیار رهبران دوتیم قرار بگیرد.

مجری : موضوعا که درکانتیننتال بحث می شود چه موضوعاتی است و تا حالا چه پیشرفتهای صورت گرفته است؟

محمد ناطقی: درست همان گونه که اشاره کردیم ما سه موضوع برای بحث را دراولویت قراردادیم البته باید گفته باشم این موضوعات قبلا توسط دارالانشاء ده نفری در هتل کابل استارتهیه شده بود. دارالانشاء به  صورت مساوی مرکب ازده نفر می باشد. ما دردارالانشاء سه موضوع را از میان موضوعات زیادی به عنوان مهم ترین مسایل مورد بحث انتخاب کردیم و درحال حاضر همین موضوعات مورد بحث درکمیسیونها می باشد:

1 – موضوع اول تعریف حکومت وحدت ملی اهداف، ماموریتها و.. است برای بررسی و رسیدن به یک تعریف مورد توافق دو طرف براساس مبانی که دراختیار است ما باید بحث نماییم. گزارشهای که از "کمیسیون تعریف حکومت وحدت ملی "ارایه شده نشان می دهد که آنها از میان آن همه تعاریف متشتت به دو تعریف مشخص دست یافته است. حکومت وحدت ملی به حکومتی گفته می شود که براساس ضرورت و شرایط دشوارافغانستان با شرکت دوتیم انتخاباتی براساس توافقات سیاسی 21 سرطان وموافقتنامه مشترک و قانون اساسی، تشکیل می شود. می دانیم که درتوافقات سیاسی میان دو تیم اشاراتی به پست اجرایی و تعیین مقامات کلیدی براساس تساوی و نمایندگی عادلانه درتمام سطوح حکومتی شده است. این برداشت و تعریف مورد تایید تیم اصلاحات وهمگرایی است. تعریف دیگر هم این است که حکومت وحدت ملی به حکومتی گفته می شود که شامل هردو تیم انتخاباتی می شود. تشکیل آن براساس مشارکت نخبگان همه اقوام صورت می گیرد و مبنایی آن همان موافقت نامه مشترک سه فقره ای و قانون اساسی می باشد. البته می دانیم که میان دو تعریف حساسیتها و بارکیهای زیادی است که در بادی امر قابل درک نیست ولی درعمق قضیه که برویم تفاوت های زیادی مورد بحث باید باشد بحث آن همان گونه که اشاره کردم ادامه دارد.

2 – موضوع دوم قابل بحث که کمیته دوم روی آن کار می کند اختصاص دارد به برنامه های ملی دوتیم اصلاحات و تحول. هدف این است که برنامه های دوتیم برای حکومت وحدت ملی تلفیق شود و برنامه های ملی حکومت وحدت ملی دربرگرنده هردو تیم باید باشد. کمیته تدوین برنامه ملی اصلاحات و تحول کمی گسترده ولی بدون چالش به پیش می رود فکر می کنم که هردو تیم در ارایه برنامه ها چندان تفاوتی ندارد تنها ممکن است درمورد تقدم و تاخر اولویتهای آن بحث صورت بگیرد ولی عرضه برنامه ملی میان دو تیم چندان مشکلی ندارد. گزارش کاردرمورد کمیته دوم نیز مثبت و توام با پیشرفتهای زیادی نشان داده شده است.

3 – موضوع سوم که یک کمیته روی آن کار می کند، مساله ساختار حکومت وحدت ملی است. این مساله با دشواریهای زیادی روبرو می باشد تیم تحول اصولا برای ساختار حکومت وحدت ملی و سمت اجرایی که درتوافقات سیاسی و اعلامیه مشترک آمده، فرصت خواست که روی آن باید تیم شان کار نماید به همین دلیل کمیته سوم جز یک نشست در روزسه شنبه این هفته، دیگر نشستی نداشت درحالیکه دو کمیته دیگر درمورد موضوعات قابل بحث شان سه نشست اساسی داشته است. ساختار حکومت وحدت ملی شامل موضوعات چون سمت اجرایی، لویه جرگه ، تعیین مقامات کلیدی و بلند رتبه، صلاحتیهای مقام اجرایی، ایجاد مقام اپوزیسیون ونسبت وی با حکومت وحدت ملی از جمله موضوعات است که بحث قابل مناقشه ای زیادی دارد. درمورد مبنای ساختارحکومت وحدت ملی هم تفاوت نظراست تیم اصلاحات سه مبنا، قانون  اساسی ، توافقات سیاسی 21 سرطان 93 و موافقت نامه مشترک سه فقره ای را گرفته است اما تیم تحول بشترروی دو مبنا تکیه دارد یکی قانون اساسی و دیگری اعلامیه مشترک. یکی ازبحثهای بسیار مهم مساله " تساوی" است. یعنی اینکه گفته شده تعیینات مقامات کلیدی و نمایندگیهای عادلانه با مشوره رییس جمهور و رهبراپوزیسیون به صورت مساویانه و با نمایندگی عادلانه انجام می شود. و....

دلایلی تاخیرابطال آراء گفتگو تلویزیون آریانا نیوز با محمد ناطقی دیپلمات و کارشناس مسایل سیاسی

دلایلی تاخیرابطال آراء

گفتگو تلویزیون آریانا نیوز با محمد ناطقی دیپلمات و کارشناس مسایل سیاسی

مجری: چند هفته است که از تفتیش می گذرد .دراین تفتیش علیرغم اشکالات همه ناظران ملی و بین المللی، نمایندگی ملل متحد ناظران دو تیم، حضور دارند. جریان تفتیش آراء با شاخصه های که وضع شده است به صورت نسبتا طبیعی پیش می رود. پرسش اساسی این است که تاکنون یک برگ از آراء باطل و سیاه ابطال نشده است؟ دلایلی تاخیر در ابطال آراء چیست؟ سیاسی تخنیکی و یا عوامل دیگر؟

محمد ناطقی: همان گونه که پرسیده اید بعد تخنیکی علیرغم پیشرفتهای زیادی که داشته و لی هنوز مساله ابطال آغاز نشده است و چرا این مساله متکی به دلایلی است که باید دانسته شود. ابتداء باید گفته شود که توافقات 21 سرطان دو شاخه تخنیکی و سیاسی دارد بعد سیاسی آن دراین مدت کنارگذاشته شد تا اینکه اخیرا دو تیم و گروه تماس و تیم های گفتگو کننده موفق شدند که متن اعلامیه مشترک را تهیه نمایند این متن درسه فقره تهیه و آماده امضاء بود. با آمدن جان کری وزیرخارجه آمریکا این سند سه ماده ای امضا شد. درفقره سوم این موافقت تصریح شده است که دو تیم هیئت های را موظف می کنند که  درمورد برنامه تفصیلی حکومت وحدت ملی کار مشترک را شروع نمایند. کمیسیون مشترک سیاسی از هردو تیم ساخته می شود و این کمیته مشترک روی برنامه های ملی براساس ارزشهای مندرج در قانون اساسی و توافقات سیاسی 21 سرطان و اعلامیه مشترک، کار شان را شروع می کند درحال حاضر تیم اصلاحات و همگرایی افراد و اعضای تیم مذاکره کننده شان آماده کرده و دیدگاه شان را نیز درمورد برنامه حکومت وحدت ملی و تعریف و جایگاه آن تهیه و ترتیب کرده است اما تیم تحول دراین خصوص کار می کند ظاهرا حال به هردلیلی تا کنون لیست اعضای هیئت مذاکره و دید گاه شان را تهیه نکرده اند.

از آخرین تحولات در بعد سیاسی که بگذریم ، بعد تخنیکی قضیه بسیار حایز اهمیت می باشد. دربعد تخنیکی همان گونه که اشاره کردم، درعرصه تفتیش کارهای زیادی صورت گرفته است اما دربعد ابطال تا کنون کاری صورت نگرفته است حالا می خواهیم دلایلی آن بدانیم. دراین خصوص چند دیدگاه طرح شده است اولین دلیل تاخیر را کمیسیون دارد این کمیسیون ظاهرا نتوانسته است تسهیلات فنی لازم را ارایه نماید. به این صورت اشکال فنی و مساله آی تی، باید چالش عمده باشد. تیم اصلاحات پنج ملاحظه را داشت سازمان ملل متحد دراعلامیه خود به آن پنج ملاحظه تیم اصلاحات اشاراتی داشت و خانم نیلاب مبارز سخنگوی نمایندگی ملل متحد گفت طی یک بیانیه رسمی اعلام داشت که ما نقطه نظرات هردو تیم و ملاحظات تیم اصلاحات را گرفته ایم و در عمل به آن توجه خواهیم کرد. بهر صورت در مورد ابطال آراء ملاحظات تیم اصلاحات بسیار جدی است و خواهان عملی شدن در حین ابطال آراء می باشد.

تیم تحول علیرغم اینکه گفته است ملاحظاتی در کارشیوه ابطال آراء از سوی ملل متحد را دارد ولی آن را نهایی می داند و دیگر ملاحظات را قبول ندارد آنها به یک نحوی با ملاحظات تیم اصلاحات به مخالفت برخواسته است البته کاری درستی نیست تیم اصلاحات با تیم تحول هیچ گونه حرف و اعتراضی ندارد هردو تیم باید نظرات را به ملل متحد منتقل نمایند که کرده است حال این ملل متحد است که باید به یک نحوی مدیریت نماید که تفتیش بی نظیر و تاریخی آرء به همان گونه طرح شده  است عملی شود. این ها تحولاتی است که درعرصه تخنیکی پیش آمده است. فکرمی کنم بعد تخنیکی در موقع ابطال آراء که بی نهایت مهم و حساس است با چالشهای روبرو خواهد شد. اولین مشکل همان ابهامات در لایحه ابطال آراء است که حرف حدیث درمورد آن نهایی و قطعی نشده است دومین مساله گرفتاری علمی و فنی و یا همان آی تی قضیه است که کمیسیون بخوبی نتوانسته آن را آماده ای بهره برداری نماید. سومین گرفتاری در مورد ابطال آراء اختلافات و نقطه نظرات سیاسی است که دو تیم هنوز هم که هنوز است به حل نهایی مساله نرسیده است و این است که مساله ابطال کماکان لاینحل باقی مانده است. حالا همه می پرسید که فلسفه تفتیش چیست؟و چرا آراء واقعی مردم اعلام نمی شود و آراء تقلبی ابطال نمی شود پاسخ گفتن به این مساله خیلی سخت شده است.

مجری: گفته می شود که با فاز سیاسی  حالا دو تیم ملل متحد و... درفکر ابطال آراء نیست همه به یک نحوی می خواهد قضیه انتخابات درچارچو ب همان توافقا سیاسی حل شود یعنی اینکه بعد تخنیکی و مساله ابطال به همین دلایل کنار گذاشته می شود؟ دراین مورد شما چه فکر می کنید؟ این برداشت واقعا درست است؟

محمد ناطقی: این برداشت درست نیست زیرا همه می دانیم که بعد تخنیکی انتخابات بسیار سنگین شده است و این بی نظیرترین تفتیش تاریخ است که در تاریخ انتخابات دنیا صورت می گیرد آقای جان کری در آخرین سفری خود به آن اشاره داشت که بزگترین تفتیش دنیا در انتخابات  افغانستان شروع شده است آقای جان کری از روند تفتیش آراء ابراز رضایت داشت. مشکل اساسی درنادید ه گرفته شدن بعد سیاسی انتخابات است این موضوع درحاشیه گذاشته بود وکسی علاقه نداشت که در مورد آن صحبت نماید هروقت سخنگوی نامزدی اشاره به اهمیت مساله می کرد و می گفت: توافقات انتخاباتی دو بعد سیاسی و تخنیکی دارد بلافاصله این برچسب را  می خورد که تیم شکست خودرا قبول کرده وحالا درفکر جایی درحکومت بعدی می باشد. مساله این طوری نیست که موافقت نامه سیاسی دلیل تاخیر دربعد ابطال باشد تاخیر در مورد ابطال دلایلی خاصی خودرا دارد که به آن اشاره کردیم. البته انتخابات بعد سیاسی دارد برخی هم اعتقاد دارند که انتخابات افغانستان هیچ راه حلی جزء ، راه حل سیاسی ندارد.حکومت وحدت ملی یعنی همان راه حل سیاسی است. امروز سفیر آمریکا گفت: که افرادی در هردو تیم است که برنامه حکومت وحدت ملی سبوتاژ می کند و نمی گذارند که برنامه حکومت وحدت تهیه و تدوین شود. وی تاکید به این دو نکته مهم داشت یکی اینکه دنیا و جامعه جهانی و آمریکا طرف تشکیل حکومت وحدت ملی است و بدون تشکیل آن کسی به مردم افغانستان کمک نمی کند. از جان کری وزیرخارجه آمریکا نقل قول شده است که وی گفته است آمریکا حاضر نیست به نیم ازحکومت افغانستان کمک نماید. تمامی این گفته ها دال مرکزی است به این نکته که بعد سیاسی قضیه بی نهایت اهمیت دارد اصلا انتخابات با این وضع یگانه راه حل آن همان راه حل سیاسی است. دراین صورت می توان گفت تعبیر و تفسیر " برد برد" دقیق ترین تعبیر و برداشت باید باشد. آقای کونینگها سفیر  آمریکا درکابل به این مساله اشاره کرده است که اتفاقا مردم افغانستان طرف دار حکومت وحدت ملی است زیرا مردم از اختلافا به شدت ترس دارد و این حق مردم است که باید بترسد.

با این وضع بعد سیاسی قضیه انتخابات بی نهایت مهم است همان گونه که دراول بحث اشاره کردم حالا بعد از امضای موافقت نامه مشترک حکومت وحدت ملی، دو تیم باید به کار های سیاسی و برنامه حکومت وحدت ملی به پردازد دراین خصوص تیم تحول دچارمشکل باید باشد زیرا تاکنون آنها نتوانسته اعضای تیم خود را معرفی نمایند و برنامه های شان را درمورد حکومت وحدت ملی تهیه و تدوین نمایند. دیشب سخنگویان تیم تحول می گفت کمیته سی نفره را برای تدوین برنامه های حکومت وحدت ملی را تعیین کرده است و آنها قرار کارهای شان را شروع نماید و دیگر اینکه یک حلقه محدودی را برای گفتگو با تیم اصلاحات درنظرگرفته است یعنی  اینکه کمیسیون کاری و مشترک برای تلفیق دیدگاه های دو طرف ایجاد شود.

توافقات سیاسی به گونه غیرمتوازن اجرا شد گفتگو طلوع نیوز با محمد ناطقی دیپلمات و کار شناس سیاسی

توافقات سیاسی به گونه غیرمتوازن اجرا شد

گفتگو طلوع نیوز با محمد ناطقی دیپلمات و کار شناس سیاسی

مجری : داکتر عبدالله عبدالله در آخرین اظهارات خود صحبت از برد برد انتخابات داشته است. شما چه تعبیر و تفسیری از "برد برد" دارید؟

محمد ناطقی: پس از توافقات سیاسی 21 سرطان 93 یک فاز تازه درانتخابات افغانستان را داشتیم. همان گونه که می دانید توافقات سیاسی 21 سرطان دو بخش داشت بعد سیاسی و بعد تخنیکی. در بعد تخنیکی کارهای زیادی صورت گرفت. ناظران ملی و بین المللی، نمایندگی ملل متحد، وارد عرصه تخنیکی انتخابا شد. ایساف تمامی صندوقهارا از سراسر افغانستان به کابل منتقل کرد البته این کار را آقای جان کری کرد وی گفت که نیروهای بین المللی تمامی صندوقها را برای تفتیش به کابل منتقل نمایند و تفتیش صد درصدی آراء شروع شود این کار به خوبی انجام شد درحال حاضرهمه صندوقها به کابل انتقال یافته است. مساله دیگری که بسیار حایز اهمیت می باشد و آن تهیه و تدوین شاخصه های تفتیش و ابطال آراء است لایحه ابطال هم باید عملی شود گرچه این نگرانی سرجای خود هست که ممکن در بعد ابطال آراء اختلافاتی بروز نماید دلیل آن هم این  است که لایحه ابطال به دو صورت بدون ملاحظات تیم اصلاحات و در نظر گرفتن ملاحظات تیم اصلاحات طرح شده است. تیم اصلاحات پنج تا ملاحظه را عنوان کرد و روی آن ملاحظات خود جدی است و ملل متحد هم طی اعلامیه رسمی اعلام داشت که ملاحظات تیم اصلاحات را دریافت کرده و آن را طی یک اعلامیه رسمی به نشر سپرد. تیم تحول با نقطه نظرات تیم اصلاحات در مورد ابطال آراء موافق نمی باشد آنها می گوید ملل متحد براساس لایحه ای که ساخته بر همان اساس عمل نماید یعنی اینکه ملاحظات تیم اصلاحات را درنظر نگیرد. همین مساله امکان دارد در نحوه ابطال که بعد بسیار مهم شمارش می باشد را دچار چالش نماید.

از این نگرانی که بگذریم که بسیار مهم و جدی هم است، مساله بعد سیاسی توافقات سیاسی است در 21 سرطان با آمدن آقای جان کری وزیرخارجه آمریکا و بیست ساعت مذاکره در نهایت یک  موافقه ای سیاسی هفت فقره ای تهیه شد این توافقات سیاسی درحاشیه گذاشته شد هردو تیم انتخاباتی چندان رغبتی  برای بیان آن نداشتند. البته تیم اصلاحات و همگرایی در آوایل با برداشت اینکه توافقات سیاسی در موازی با توافقات تخنیکی اهمیت زیادی دارد و باید آن را جدی گرفت ولی تیم تحول  در همان آغاز با بعد سیاسی توافقات به گونه منفی و مبهم برخورد کرد دو مقام برجسته درتیم تحول آقایان دانش و احمد ضیاء مسعود این گونه برداشت داشتند که اصولا تفاوقاتی سیاسی صورت نگرفته است آن چیزیکه با نام توافق سیاسی گفته شده که درآن به مساله حکومت وحدت ملی و سمت اجرایی اشاره شده یک مساله فراقانونی می باشد. اختلافات در بین دیدگاه های آقای احمد ضیاء مسعود و تیم تحول برسر روایت از توافقات علنی شد. در همین میزهم به صورت مکرر از آقای ذکی سخنگوی تیم تحول پرسیده شد که شما سمت اجرایی را به احمد ضیاء مسعود وعده داده بودید و حالا چه می شود؟ آقای ذکی جز به همکاری جدی آقای احمد ضیاء مسعود در فیصله های تیم تحول چیزی دیگری نگفت. از اختلافات برسر قرائت و روایت که بگذریم، تیم تحول به  این مساله نیز می پرداخت که هرکس روی بعد سیاسی قضیه فکر نماید معنی اش  این است که باخت خود را قبول کرده وحالا به دنبال جایی برای خود درحکومت آینده است این ظالمانه ترین تفسیری بود که ازتوافقات سیاسی صورت می گرفت. تیم اصلاحات وقتیکه دید برداشت بسیار ظالمانه از توافقات سیاسی می شود در این آواخر دیگر اهمیتی به آن نمی داد یعنی اینکه دیگر بحثی روی آن نمی کرد و بشترین تاکید و توجه را روی بعد تخنیکی داشت.

به این صورت می بینیم که توافقات سیاسی به صورت متوازن بکار گرفته نشد بعد تخنیکی آن خیلی فربه و بعد سیاسی آن بسیار تقلیل و تضعیف شد مثل اینکه شما در پله ترازو چیز بگذارید و پرکنید ولی در پله دیگر آن چیزی نگذاشته باشد این طبیعی است که ترازو یک پله در هوا و پله دیگر از سنگینی در زمین باشد، نا متوازن است. موافقه سیاسی 21 سرطان به چنین روز گرفتار شد بعد تخنیکی فربه و چا ق و لی بعد سیاسی در حاشیه گذاشته شد.

مجری: آمدن جان کری چه تاثیرات روی این بعد گذاشت و فکر می کنید این آخرین سفری وزیر خارجه آمریکا در مورد حل بحران انتخاباتی باشد؟

محمد ناطقی: این نکته را باید روشن نمایم که پیش از آمدن آقای جان کری ، مذاکرات سود مندی میان دو نامزد صورت گرفت. آنها حد اقل چهار ملاقات داشتند و دراین ملاقات ها دو کار اساسی صورت گرفت یکی اینکه گروه تماس را ایجاد کرد این گروه به صورت مرتب میان دو نامزد در رفت آمد و درتماس بودند و زمینه های گفتگوهای تیمهای سیاسی را  و مسایل دیگر را مساعد می کرد. مساله دیگری که عملا روی آن کار صورت گرفت تشکیل تیمهای سیاسی و کاری بود که با موافقه هردو نامزد محترم شروع به کار کردند و همین تیمهای سیاسی موفق شد که متن موافقتنامه حکومت وحدت ملی را تهیه نمایند و با اندک تغییرات پیش از آمدن آقای جان کری، نهایی شود که شد زمان بسیار کم بود تقریبا با ساعات سرکار داشتیم و نه روزها که آقای جان کری وزیرخارجه آمریکا وارد کابل شد و با دو نامزد روی موضوعات سیاسی و تخنیکی صحبتهای زیادی صورت گرفت و مهم ترین صحبت هم همین سند مشترک بود که نهایی شده بود اینکه برخی سوء استفاده و تعبیرکرده که گویا کاری صورت نگرفته بود را قبول نداریم همان گونه که اشاره کردم پیش از آمدن وزیرخارجه آمریکا، متن بیانیه مشترک نهایی شد و اینکه با آمدن وی درطی مراسم رسمی امضا شد البته که کاری بدی نشد آمریکا متحد بزرگ افغانستان است و ما کارهای زیادی داریم که باید به صورت مشترک انجام دهیم. ما امید واریم که سفری بعدی برای هرچیزی باشد و لی برای حل اختلافات انتخاباتی نباشد. این کاری است که باید دو تیم انتخاباتی آن را حل نماید.

البته همان گونه که اعلام شده است دو تیم در نظردارند با تشکیل تیمهای مشترک سیاسی، کار روی برنامه تفصیلی حکومت وحدت ملی را آغاز نمایند. براساس موافقتنامه مشترک برنامه حکومت وحدت ملی براساس دو پایه تدوین می شود یکی  قانون اساسی و دیگری مفاد توافقات سیاسی 21 سرطان. حال برای اینکه این کار عملا شروع شود، باید کمیسیون مشترک از دو تیم تشکیل و اقدام به تدوین برنامه تفصیلی با همه جزئیات را نماید. همان گونه که درمتن بیانیه مشترک می خوانیم درفقره اول آن به سه مساله اساسی اشاره شده است اولین مساله قانون اساسی و همه ارزشهای آن، سنگ بنایی تمامی کارهای حکومت وحدت ملی مد نظر گرفته شده است. دومین نکته هم این است که ارزشهای جهاد و مقاومت را هردو تیم ارج گذاشته و از آن حمایت می کنند و سومین نکته مندرج درفقره اول موافقت نامه مشترک، حفظ دست آورد های سیزده ساله است. درماده دوم ازاعلامیه مشترک حکومت وحدت ملی به نکات مهمی دیگر اشاره شده است اول  اینکه هردو تیم متعهد می باشند که به کلیت و تمامیت مفاد توافقات 21 سرطان عمل نمایند. نکته دوم  هم این است که حکومت وحدت ملی با ایجاد سمت اجرایی و اپوزیسیون براساس توافقات سیاسی صورت می گیرد. مقامات کلیدی حکومت با مشوره به صورت مساویانه و..، لویه جرگه قانون اساسی برای بحث در مورد صدارت اجرایی و اصلاحات در قانون اساسی، درطی دو سال آینده ازجمله موضوعاتی است که دراین موافقتنامه مشترک روی آن تاکید شده است.

درفقره سوم هم به دو نکته مهمی اشاره شده است یکی همان بعد تخنیکی است دو طرف دراین سند گفته اند که بعد تخنیکی انتخابات به کارهای خود شروع کرده و نتیجه آن را قبول دارند. دربعد سیاسی هم دو طرف متعهد گردیده که تیمهای مشترک سیاسی را ایجاد نمایند این تیم باید روی مسایل جزئی و تفصیلی حکومت وحدت ملی کار نماید و دیگر اینکه جدول زمانی برای ختم کار انتخابات و جدول زمانی مراسم تحلیف و انتقال قدرت را تعیین نمایند. اینها تمام موضوعات کلیدی و مهمی است که درسند مشترک ذکرشده  است. دراین موافقتنامه سند ضمیمه که همان توافق سیاسی 21 سرطان باشد تمامیت و کلیت مندرجات و محتویات آن نیز مورد تاکید قرار گرفته است.