فصل اعدام
حکومت افغانستان با استناد به گفته های استاد سیاف با گذشت یازده سال ازعمرش،اعدام ها را درحق مجرمان،آغازکرده است.مستندات گفته های استاد سیاف،شریعت اسلام است وی سوگند یا دکرده است که با اجرای حکم اعدام درافغانستان،تروریستها وانتحاری،ازجامعه گم می شود. وی درمراسم سالگرم شهادت احمد شاه مسعود به این مساله اشاره کرد که پنج انتحاری را درپنج دروازه کابل به داراویزان کنید آن وقت اگرانتحاری گم نشد بعد بیایید مرا به جای آنها داربزنید.مضمون سخنان استاد سیاف تاکید بی حد، براجرای اعدام بود.
حکومت افغانستان فصل تازه ای را دراجرای حکم اعدام ،بازکرده است.رییس جمهورتاکنون، حکم اجرای اعدام را درحق شانزده نفرامضا کرده است وتاکنون چهارده نفرظاهرا درزندان پول چرخی اعدام شده اند.شمارکسانیکه محکوم به اعدام می باشند به صدها نفرمی رسند.فصل اعدام،نگرانیهای زیادی را ایجاد کرده است.گروهای مدنی درافغانستان گفته اند راه حل مساله اعدام نیست.آنها استدلال می کنند که کسیکه بخواهد آگاهانه وبا شعوروباور، بمب درکمرخود بیبندد وازجان خود برای کشتن دیگران بگذرد،دیگراعدام برای وی چه معنی دارد وی مجرمی است که جرمش را با انتخاب مرگ وانتحار،انجام می دهد.آنها استدلال می کنند که اعدام این دسته ازتروریستها،که مرگ را به جان می خرند،مشکلی را حل نمی کنند.گروهای دیگری درجامعه داریم که می گویند اعدام درمتن شریعت اسلام آمده وکسیکه مرتکب جرم می شود، سزایش مرگ است.استاد سیاف همه مستندات حرفهایش شریعت است.آنها می گویند : این مساله درمورد مجرمین،تاثیرات زیاد دارند ومیزان جرم وجنایت را کاهش می دهد.اما برخی با این نظرموافق نیست آنها می گویند درهیچ جای ازدنیا با اعدام،میزان جرم وجنایت کاهش نیافته است.گذشته ازتفاوت برداشت دوگروه اجتماعی درجامعه ،مساله اعدام درافغانستان با واکنشهای بسیارشدیدی روبروشده است.
گروهای مدافع حقوق بشرغربی به شدت بااجرای اعدام درافغانستان به مخالفت برخواسته اند وگفته اند که اعدام درافغانستان،نقض حقوق بشری است.اتحادیه اروپا ازحکومت افغانستان خواسته است که مانع اجرای اعدم شود.آمریکا نیزبه فصل اعدام ها واکنش نشان داده ولی با کمی تفاوت.مقامات آمریکا درمورد اجرای حکم اعدام خواهان،شفافیت شده اند.گروهای دفاع ازحقوق بشر درمورد اجرای حکم اعدام ازدو منظر،به مخالفت برخواسته اند.اول اینکه آنها مبنائا با اجرای اعدام مخالف هستند وآن را مخالف حقوق بشردانسته اند.اعدام را یک مساله ضد بشری دانسته اند.سازمان های حقوق بشردرغرب اعدام را، اعمال خشونت غیرانسانی ازسوی حکومتها می دانند وبا آن به شدت مخالف هستند. اتحادیه اروپا اصولا اعدام را ازهمه قوانین شان برداشته اند دراروپا چندین سال است که کسی به دلیل ارتکاب جرم اعدام نمی شود.محاکم اروپا مجازات های طویل المدت مثل مادام العمر ویا حبسهای ازنوع صد سال یک صد پنجاه سال را برای افراد خاطی ومجرمان خطرناک،صادرکرده است اما کسی نشنیده که درمحاکم اروپا، کسی به دلیل ارتکاب جرم اعدام شده باشد.
بریویک ،مجرمیکه درسال گذشته بیش ازهشتاد نفررا درجزیره نرویژ کشت وده ها نفردیگر را زخمی کرد.دادگاه نرویژ حکم اعدام برای ،برویک را صادرنکرد.برویک با گذشت یک سال ازمحاکمه، سرانجام به بیست یک سال محکوم به زندان گردید.مخالفت گروهای حامی حقوق بشراروپایی با فصل تازه اعدامها درافغانستان،یک مخالف مبنایی است.اصولی را که آنها دارند با هرگونه اعدام توسط حکومت ها مخالفت دارند وبه همین دلیل است که با اجرای حکم اعدام درافغانستان به مخالفت برخواسته اند وبه حکومت افغانستان به شدت اعتراض کرده اند.مساله دوم ،مخالفت آنها با اجرای حکم اعدام،سیستم قضایی افغانستان است.آنها معتقد هستند که نظام قضایی افغانستان،ضعیف وفاسد است ونمی تواند درصدوراحکام خود، عدالت را رعایت نماید.ضعف دستگاه قضایی افغانستان وفساد که شایع است،یکی دیگرازدلایلی مخالفت سازمانهای حقوق بشری غرب واتحادیه اروپا می تواند باشد.مقامات آمریکایی،استدلال مشابه دارند وگفته اند که شفافیت درمحاکمات باید وجود داشته باشد آنها به دلیل اینکه محاکم افغانستان را، فاقد صلاحیت می دانند واحکام صادره ازسوی دادگاه افغانستان را خواناه وشفاف نمی دانند وبه همین دلیل به مخالفت برخواسته وگفته اند که صدوراحکام باید شفاف باشد.
فصل اعدام درافغانستان ،باچالشهای جدی روبرو شده است.برخی درداخل کشور به این باورهستند که رییس جمهورکرزی به دلیل اینکه تاحدی زیادی متاثرازفرهنگ گاندی است با حکم اعدام درکشورهرگز،موافق نبود اما برای اولین بار،با گذشت یازده سال ازحکومتش،برای مجرمان حکم اعدام را امضا کرده است.معلوم می شود فشارهای بسیارزیادی به رییس جمهوروارد شده که ایشان برخلاف اعتقادات شان،واداربه امضاء حکم اعدام برای مجرمان شده است.درطی دوروز، بیش ازچهارده نفردرزندان پل چرخی اعدام شده اند ولیست بلند بالای ازمجرمان تهیه شده که آنها همه درصف اعدام می باشند.اعدام شده ها،به دودسته تقسیم شده اند گروهی که مرتکب تجاوزات جنسی به کودکان وقتل آنها می باشند ویا جرایم خطرناکی را دارند که سرنوشت آنها ازسوی محاکم،مجازات مرگ است.گروهی دیگرتروریستهای هستند که به دلیل سازماندهی عملیات انتحاری ویا کشتارانسانهای بیگناه،محکوم به مرگ شده اند.
بخش عمده ازمحکومان به مرگ، اعضای گروه طالبان وشبکه حقانی هستند.درمیان اعدام شده های دوروزاخیر،تعدادی ازتبهکاران طالب بوده اند.طالبان با صدوراعلامیه ای، اعدام اعضای خود را درزندان پل چرخی محکوم کرده اند آنها دربیانیه های خود ازمجامع بین المللی وسازمانهای حقوق بشری کمک خواسته که مانع ازاجرای حکم اعدام درحق اعضای آنها درزندان شوند.نکته ای دیگری که دربیانیه گروه طالبان ذکرشده این است که آنها حکومت افغانستان را تهدید به انتقام گیری کرده اند وگفته اند که: ما دربرابراعدام شده های اعضای خود،انتقام آن را ازحکومت افغانستان می گیریم.فصل اعدام درافغانستان تا کنون با مخالفتهای زیادی درخارج ازکشور،روبروشده است وطالبان هم با اعدام اعضای خود به مخالفت برخواسته وازمجامع بین المللی کمک خواسته اند وحکومت افغانستان را تهدید به انتقام گیری کرده اند.درداخل کشورهم مساله اعدام با طیف موافق ومخالف روبروشده است.طیف اول، طرف دارقاطع حکم اعدام درحق مجرمان سیاسی واخلاقی هستند این دسته بخش بزرگی ازجامعه را تشکیل می دهند آنها استدلال می کنند که درمتن شریعت اسلام مساله اعدام جنایت کاران ذکرشده است وما بعنوان یک کشوراسلامی نباید این بخش ازقوانین اسلام را تعطیل بگذاریم نکته دومی که آنها تاکید براجرا وتطبیق حکم دارد این است که با اجرای حکم اعدام، مانع ازوقوع جرم درجامعه می شود.استاد سیاف سوگند یاد کرد که بخدا قسم اگرپنج تا انتحاری را درپنج گوشه شهربه دارآویزان نمایید دیگرشما روی انتحاری را نخواهید دید اگرانتحاری مرتکب عمل شد، آن وقت بیایید مرا بجای آنها به داربزنید.
گروه دوم متاثر ازفرهنگ غرب با نظرات استاد سیاف به شدت مخالف هستند آنها می گویند که نظریه استاد سیاف با طالبان فرقی نمی کند هردو خشونت را درجامعه درمورد مخالفان سیاسی شان ترویج می کنند وهردودربرابرمخالفان سیاسی شان تحمل ناپذیرهستند.طالبان به راحتی مخالفان سیاسی خودرا درکنارمجرمان اخلاقی اعدام می کردند.اسلام خشونت پرور وانعطاف ناپذیری را هردوتبلیغ می کنند دراین صورت با موج بزرگی ازاعدامها درجامعه روبرومی شویم وهمه مخالفان سیاسی را باید اعدام کرد واین فکربسیاربیرحمانه وخطرناک است.استدلال دیگرآنها این است که با اعدام نمی شود مانع ازوقوع جرم وجنایت شد محو خشونت وتجاوزات اخلاقی درجامعه ،مستلزم نهادینه کردن فرهنگ انسانی وقانون گرایی است آنها نظرات شان رابا رفتاراروپا درمورد مجرمان،تقویت می کنند ومی گویند درغرب واروپا سالها است که اعدام ازقوانین آنها برداشته شده است می بینیم که خیلی موفق درکنترل جرم وجنایت است. درغرب مخالف سیاسی اعدام نمی شود وکسانیکه مرتکب جرایم اخلاقی وتجاوزات می شوند، به زندانهای طویل المدت ومادام العمر،روبرو می شود.غرب بااجرای اعدام،مصونیت را درجوامع خود،نیاورده است.
البته استدلال این دسته ازگروهای مدنی،وحقوق بشری درافغانستان هم خوانی با شریعت اسلام ندارد ودیگراینکه مقایسه افغانستان با غرب،قیاس مع الفارق است.شرق با غرب با فرهنگهای متفاوت زندگی می کنند.درشرق ودرجوامع اسلامی، مجازات اعدام داریم حال اجرای حکم اعدام چه تاثیری مثبت می گذارد،این مساله دیگری است.کسانی مثل استاد سیاف وطرف داران شان می گویند: امنیت وسلامت جامعه تنها با تطبیق شریعت ممکن است درشریعت اعدام برای مجرمان با قاطعیت آمده است.آنها این مساله برای شان مهم نیست که گفته شود: قرائت متساهل ازاسلام جای خودرا به قرائت خشن ازدین وشریعت تبدیل می کند. این مساله بارها، ازطرف داران این دسته ، شنیده شده است که اسلام وشریعت یک چیزاست تساهل وخشونت را به تفسیرازاسلام یک عده چسپانده اند.اسلام متساهل واسلام خشن معنی ندارد البته این برداشت شان خیلی بیرحمانه است اسلام مولانا جلا الدین بلخی وبا اسلام اسامه وملا عمر اززمین تا آسمان فرق دارد واین منطق غلط است که گفته شود اسلام متساهل وخشن نداریم درحالیکه هردوقرائت را داریم.
عاشورای 91 درکابل
مراسم عزاداری درکابل با شورهیجان وصف ناپذیری برگزارشده است.امشب با جمعی دوستان درچندین تکیه خانه، شرکت شرکت کردم همراه هان ما دراین گشت گذارعاشورایی، حاجی صاحب پهلوان حر،حاجی خلیل، قومندان حبیب وجمعی دیگرازجوانان بود.عاشورای امسال بخوبی برگزارشده است اما نگرانیهای سال گذشته وقتل عام مردم درزیارتگاه ابوالفضل،هرگزبرطرف نشده است.عاشورای 90 با خونین ترین فاجعه انسانی،روبروشد گروهی بنام جهنگوی با عملیات انتحاری درزیارتگاه ابوالفضل درکابل،هشتاد نفررا شهید کرد وبیش ازصد نفردرظهرعاشورای سال 90 زخمی شدند.عکس هول انگیزصحنه قتل عام زیارتگاه،بدلیل بی نظیربودن جنایت،عکس سال درسطح جهانی شد.
عکاس این فاجعه برنده جایزه بهترین تصویرفاجعه درجهان شناخته شد وآقای حسینی عکاس تراژی عاشورای سال 90 درکابل بهترین جایزه عکس سال را گرفت .درمیان انبوه جنازه ها، دخترسبز پوشی با لباس پرازخون ،فریاد می زند که ندای او،گویا ازل وابد هستی را به لرزه درمی آورد.دخترنوجوان که تعداد زیادی ازاعضای خانواده اش را ازدست داده وخود با پیراهن سبزوخون آلود درمیان ده ها جنازه ای که دراطراف وی افتاده، ازشدت درد وماتم فریاد می زند.حضوراین دختر،درمیان شهداء،یادآوری حضورزینب(ع )درمیان جنازه شهداء کربلا بود.تراژدی سال گذشته هم چنان دردلهای عزاداران کابل زنده است مردم توام با نگرانی حاکم دردل ودماغ، عزاداری را برپا داشته اند.عزاداری، سنتی است تاریخی وامکان بهم زدن این رویه هرگزامکان ندارد.مردم درروزهای عاشورا،ابعاد عاطفی شهادت امام حسین(ع) ومصیبتی که به این امام بزرگوارواعضای خانواده اش دردشت کربلاء،وارد شده،را درعمق جانهای خود برمی دارند واین داستان ،حک تاریخ اسلام وتشیع شده است.مراسم عزاداری درهرجای ازجهان اسلام ،توسط شیعیان برپامی شود.تفاوت تعزیه داری بین مسلمانان شیعه وسنی دراین است که شیعیان بصورت عام مراسم را با تبارز وتعظیم برگزارمی کنند واهل سنت درافغانستان، آن را با تحزن وخیرات نذارت وقرائت قران مجید برپا می دارند.
شورهیجان،برافراشته شدن علم با نام حسین وابوالفضل وسیاه پوش شدن همه تکیه خانه ها ازهمه مهم تر،سینه زنیها وزنجیرزنیها توام با خواندن بهترین مداحان ،جلوهای شکوه مندی را بوجود می آورد. بعد هنری تعزیه وخوانش آن، شوروهیجان زیادی را خلق می کند وبه همین دلیل است که کسی دراین مجالس، احساس خسته گی نمی کند.تنوع صداها ونوآوریهای کم نظیر، دلایلی جذابیت مراسم عزاداری است.البته رقابتهای زیادی درمراسم نیزهست پولداران مراسم وحاجی صاحبان، متصدیان تکایا،هرکدام کارهای خود را برای نشان دادن به رقیب،انجام می دهند.خودنماییهای وریاکاری این جماعتها،روشن اند به همین دلیل است که این جماعت به بعد معنوی وقدسیت عاشورا،کاری ندارند. برای آنها همان، هم چشمی وخیره کردن رقیبان شان مهم است.درولایات افغانستان نیزاربابان ،حاجیها وپول دارها،همین کارها را می کردند.آنها مراسم را می گرفتند ودوطرف ملاها ووعاظ شان را دریک محفل دعوت می کردند وهدف این بود که کدام ملا وابسته به کدام ارباب توانسته استه است،برنده میدان کریه وماتم مردم شده است. درولایات عزاداری با ملاجنگی،آغازمی شد عمده ترین مساله همان گریه دادن مردم بود،هرواعظی که توانسته بود، مردم را به گریه درآورد،همان واعظ برنده میدان شناخته می شد.
مسابقه ای با این سبک وسیاق، توسط مالکان زمین، اربابان، برگزارمی شد.درولسوالی پنجاب دوروحانی سرشناس مرحوم شیخ علی حسین نطاق،ومرحوم استاد خلیلی را درروزعاشورا، به میدان مسابقه می بردند.درولایت دایکندی مرحوم شیخ محمد داد وآقای واعظی شهرستانی ومرحوم پدرحمزه واعظی،مسابقه داشتند.اربابان این نوع مسابقه را ملاجنگی،نام می گذاشتند.درکابل درهمه تکیه خانه ها، این نوع رقابتها را شاهد هستیم،رقابت برسرخواندن ملا وگریه کردن وگریه دادن درکابل وشهرهای افغانستان درکارنیست اصولاکم ترکسی درمراسم عاشورا، کریه می کند.مراسم جلوه های بخود گرفته است که ایجاد شوروشوق ازنوع دیگری را ایجاد می کنند.جلوه های هنری عاشورا،جای گزین،گریه وماتم شده است.شما درهرتکیه خانه ایکه وارد شوید،با الحان دلنشین جوانان نوحه خوان، رو بروهستید که اشعارکربلا رابا بهترین وجهی می خوانند وگروهای دسته زنی با ابداعات وابتکارات عجیبی، توجه شمارا بخود جلب می کند.مساله گریه واشکی وجود ندارد.درولایات عمده ترین مساله ریختن اشک است مردم با ریختن اشک خود را به قدسیت عاشورا نزدیک می کنند واحساس دارند که باریختن اشک بارگناهان شان، کم شده اند.خوانین وزمین داران ومالکان تکایا، اهداف هم چشمی ورقابت شان را بدست می آوردند اما عامه مردم با گریه وماتم،احساس معنویت وتقرب شان را به شهداء کربلا داشتند.
درحال حاضر،عزاداری درشهرها وشاید درقریه های افغانستان،شکل دیگری بخود گرفته است.دیروز آقای صبغت الله مجددی درمراسم اهل بیت شناسی که وزارت فرهنگ درکابل برگزارکرده بود به این مساله اشاره کرد وگفت: اهل سنت اهل بیت را بی نهایت دوست دارند زیرا اهل بیت اشتراک خونی با رسول خدا دارند. وی گفت دوستی به این نیست که شوروغوغا برپا نماییم وبه سروصورت خود بکوبیم.مضمون سخنان حضرت صاحب مجددی،عدم موافقت با برگزاری مراسم، بشکل امروزی اش درکابل بود.اهل سنت درافغانستان، بشترتاکید دارند به بعد تحزن عاشورا،یعنی اینکه دراین روزجنایتی درتاریخ روی داده. نواده رسول خدا توسط ظالم زمان به شهادت رسیده اند. مسلمانها دراین روز،غم گین ومحزون هستند.اهل سنت درافغانستان،فوق العاده با عاشورای حسینی، احساس همنوایی دارند آنها درروزعاشورا،روزه می گیرند وخیرات نذورات می کنند قران می خوانند ومثل صاحب ماتم وعزا می نشینند واندهگین هستند.تفاوت برگزاری مراسم عزاداری، بین شعیان واهل سنت درافغانستان ،وجود دارد. برخی نگران این مساله می باشند که ممکن است همین دوگانه گی قرائت ازعزاداری، مایه اختلافات شود.
استاد خلیلی معاون دوم رییس جمهور،پیش ازماه محرم گفت : که برخی مقامات حکومتی عزاداری شیعیان را تعبیربه قدرت نمایی کرده اند وگفته اند که آنها قدرت نمایی می کنند.ایشا دریک مورد دیگربه این مساله اشاره داشت که برخی هم گفته اند که لدرهای هستند که درروزهای عاشورا برای مردم ایجاد مزاحمت می کنند.البته این نوع برداشتها درسطوح مقامات وجود دارند آنها این گونه عزاداری را قبول ندارند وبه همین دلیل است که عزاداری درشهرهای مختلط باید با رعایت حال وهوایی عموم افراد جامعه برگزارشود.برخی می گویند : زیاده رویهای زیاد درمراسم عزاداری،دیده می شود. استاد خلیلی می گفت که نصب دروازه های عزاداری درمسیرمیدان هوایی ویادرمناطقیکه حضورشیعیان اندک است،نادرست است.سخنان آقای مجددی ونگرانیهای آقای خلیلی که درمتن سیاست افغانستان حضوردارند را باید جدی گرفت.کابل شهرهمه مردم است وتنها متعلق به شیعیان نیست.این برداشت بسیارخطرناک است که گفته شود کارهایکه شعیان درروزهای عاشورا،درکابل می کنند ،عزاداری نیست بلکه قدرت نمایی است.مردم افغانستان درمورد عاشورا،احترام زیادی قایل اند اهل سنت درکشور،بالاترین همکاری را با شیعیان دربرگزاری مراسم عاشورا، دارند. اهل سنت درافغانستان احترام بسیارعمیقی به اهل بیت دارند وآقای مجددی می گوید: ما اهل بیت را به این دلیل دوست داریم که خون رسول خدا دروجود آنها جریان دارد.شکی درمحبت وارادت اهل سنت به اهل بیت رسول الله نیست.اما درنحوه برگزاری مراسم به این شیوه آنها موافق ما نیستند.
مراسم عزاداری ما نباید موجب رنجش ومزاحمت برای آنها شود.این نکته ای است که فوق العاده برای امنیت وسلامت جامعه مهم است.شبکه های تروریستی به شدت دنبال تشنج وکشتارمردم می باشند.برخی هم هستند که می گویند ماباید مراسم عزاداری را با سینه زنی،قمه زنی ،تظاهرات درخیابانها با نصب پلاکارتها درتمام شهر،برگزارنماییم گروهای هستند که مراسم خون ریزی را با قمه زدن تشویق وترغیب می کنند واین کاردرمیان گروهای کوچکی عملی می شود.آنها می گویند که بروید درروزعاشورا بنام حسین قمه بزنید وخونهای تان بریزید درروزقیامت ما جواب آن را می دهیم این گونه حرفها اززبان یک عده وعاظ منابر،شنیده شده اند.عزاداری به صورت خردمندانه باید برگزارشود.قمه زدن وخون ریختن کاری درستی نیست وتعدادزیادی ازمراجع آن را تحریم کرده اند.ایجاد مزاحمت وتحمیل شعایرعاشورا بردیگران نیز،کارناپسند است وخلاصه هرامریکه درعزاداری،موجب تنش وسوء استفاد شود،برخلاف مصالح ومنافع مردم است وبا ید ازآن اجتناب کرد.
لوی دریستیزها درکابل
رئسایی ستاد مشترک پاکستان وانگلیستان، همزمان وارد افغانستان شده اند.اشفاق کیانی رییس ستاد مشترک نیروی زمینی پاکستان همراه با ریچادز، لوی دریستیز انگلیستان،بامقامات افغانستان دیداروگفتگو داشتند.رییس جمهورکرزی ازحکومت پاکستان تقدیروستایش کرد.آقای کیانی نیزتاکید داشت که صلح درافغانستان،صلح وامنیت درپاکستان نیزهست.
وی با اشاره به سفرهیئت افغانستان درپاکستان گفت: حکومت پاکستان هرگونه تلاش ومساعی را بخرج خواهد داد وما با هیئت صلح افغانستان همکاری زیادی داشته ایم.هیئت صلح افغانستان به رهبری صلاح الدین ربانی هفته، قبل وارد پاکستان شد وی وهمرانش طی سه روزاقامت درپاکستان با مقامات پاکستان راجع به صلح افغانستان گفتگوهای طولانی داشت.دست آورد سفرربانی ،آزادی نه زندانی طالبان اززندانهای پاکستان ذکرشده است وقراراست تعداد دیگری از زندانیان طالبان نیزبنابه درخواست هیئت افغانستان اززندانهای پاکستان آزاد شوند.ازمیان نه زندانی، نام سه نفرازطالبان اعلام شده اند مولوی نورالدین ترابی وزیرعدلیه پیشین طالبان که درزمان وزارتش، بتهای بامیان ویران گردید مولوی جهان گیروهمینطورانورالحق مجاهد فرزند یونوس خالص از جمله رها شده گان ، بوده اند.رییس ستاد مشترک اردوی پاکستان آقای اشفاق کیانی به این مساله اشاره داشت وآن را نشانه ای ازهمکاری پاکستان درمورد صلح درافغانستان دانست .آقای کیانی به مساله دیگری نیزاشاره کرد که کمیسیون مشترک وسه جانبه کابل،لندن واسلام آباد برای پی گیری مذاکرات صلح ،تشکیل شود وهرسه کشورمساعی مشترک درمورد صلح درافغانستان داشته باشند.درگفتگوهای سه طرف، این مساله مورد توافق قرارگرفته است که کمیسیون مشترکی برای صلح درافغانستان،تشکیل شود.
مذاکرات صلح افغانستان ازمنظرانگلیس کمی متفاوت ترازآمریکا باید باشد.طالبان اصولا مخلوق فکرانگلیسی است.علاقمندی انگلیس به طالبان نسبت به آمریکاییها،خیلی زیادتردانسته شده است.انگلیس گفته است که مردم افغانستان درقرن سیزده زندگی می کنند.طالبان هم موجودات ماقبل قرن سیزده بگفته ای برخیها،موجودات ماقبل تاریخ اند.افغانستان ازصلح امریکا باطالبان،چندان دلی خوشی ندارد.آنها بمدت ده ماه گفتگوهای صلح را پیش برد.اما افغانستان دراین مذاکرات حضورنداشت امریکه که افغانستان به شدت ناخرسندی خودرا ازمذاکرات آمریکا با طالبان اعلام داشت.افغانستان درمذاکرات صلح، هرگزدرمتن قرارنگرفت.آمریکا با نظارت نمایندگان قطروآلمان،جریان مذاکرات را به پیش می برد.انگلیس با این سیاست آمریکا،هماهنگی ندارد آنها معتقد اند که مناسبات کابل واسلام آباد، باید بهبود بخشیده شود.انگلیستان درمذاکرات سه جانبه لندن سه ماه پیش، طرحی را مطرح کرد که واقعا تکان دهنده بود رییس جمهوراین پیشنهاد را درنشست جانبه کامرون،کرزی وزرداری قبول کرد.کامرون صدراعظم انگلیس، پیشنهاد موافقتنامه استراتژیک با پاکستان را داد وگفت دوکشورهمسایه برای همکاری بلندمدت خود احتیاج به موافقت نامه همکاری دارند.رییس جمهورکرزی با این مساله به گرمی درلندن برخورد کرد اما درداخل کشور،موافقتنامه های استراتژیک با،سئوالات زیادی روبروگردید که عمده ترین آن،چالش موافقتنامه استراتژیک با دوکشورمتخاصم دانسته شد که این مساله غیرقابل حل است و به منافع افغانستان خطرناک دانسته شد.
هند وپاکستان دوکشورمتخاصم است امضای موافقتنامه با دوکشورمتخاصم،کارغیرعملی ودشواری می باشد.رییس جمهورکرزی درکابل تقریبا با ذکرشروطی،گفتگوی لندن درمورد موافقتنامه استراتژیک با پاکستان را، رد کرد.ایشان گفت:شروط موافقتنامه استراتژیک،قطع حملات پاکستان به افغانستان،محو پایگاه های تروریستی ازپاکستان، وقطع حمایت پاکستان ازشبکه های تروریستی می باشد.انگلیستان هم چنان به ایده مذاکرات با طالبان بدون حتی شروط ،وامضای موافقتنامه استراتژیک با پاکستان،مصراست.نکته دیگری که قابل یادآوری این است که اصولا انگلیس می خواهد افغانستان درمتن مذاکرات صلح با طالبان قرارداشته باشد.آگاهان می گویند : نظرانگلیس وافغانستان درمورد طالبان ،شباهتهای زیادی دارند هردوکشورنسبت به طالبان،خوشبین هستند.انگلیس که خالق طالبان است ورییس جمهورکرزی حتی ازنسبت دادن عملیات انتحاری به طالبان،ابا ورزیده است.رییس جمهوربارها وبارها طالبان را برادرگفته است.دلایلی زیادی بجای مانده است که رییس جمهورافغانستان درمورد طالبان،نظرات خیلی خوشبینانه دارد اما این جاده یک طرفه است.طالبان برعکس بنابه تشویق پاکستان ،بدترین موضع را نسبت به افغانستان وحتی رییس جمهورداشته اند.انگلیس درنظردارد ،مذاکرات افغانستان وطالبان آغازشود وگفته شده است که کمیسیون سه جانبه افغانستان،پاکستان وانگلیس درگفتگوهای لوی دریستیزها درکابل،مطرح شده، واین کمیسیون کارش ،تکفل روند مذاکرات است.
پاکستان دراین میان، سود برنده اصلی باید باشد.برای پاکستان مهم بازی کردن و وقت گذاراندن است.آنها باخیال راحت کمیسیون مشترکی را با آمریکا درمورد مذاکره با طالبان،راه انداخته است.گروسمن دراسلام آباد درمورد ایجاد کمیسیون مشترک با پاکستانیها به توافق رسید واین کمیسیون بدون عضویت افغانستان،تشکیل شده است.گفته می شود یکی ازدلایلی ناراحتی رییس جمهورکرزی نسبت به آمریکاییها،ایجا همین کمیسیون دوجانبه آمریکا وپاکستان است.لوی دریستیزها درکابل ازکمیسیون سه جانبه درمورد صلح گپ زده اند دراین کمیسیون افغانستان حضورفعال باید داشته باشد.زیرا طرح انگلیس این است که درمذاکرات صلح حضورپررنگ افغانستان،لازم وضروری است.افغانستان ازاین موضع گیری خوشش می یاید وازآن استقبال می کند زیرا این نگاه متفاوت است با دید آمریکا درمورد مذاکره.گروسمن با پاکستان کمیسیون مشترک،تاسیس می کند واصراری به حضورافغانستان ندارد اما انگلیس کاملا برعکس آن، رفتارمی کند واعتقاد به حضورجدی حکومت افغانستان درمذاکرات صلح دارد.مساله دیگری که باعث هماهنگی کابل ولندن می تواند باشد، نظرمساعد هردوکشورنسبت به طالبان است.
انگلیس به طالبان نظربسیارخوبی نسبت به دیگراعضای ناتودارد این مساله دلیل دارد اول اینکه انگلیس درخلق طالبان،دست داشته است خانم بوتو دریک مورد به این مساله اشاره داشت که طالبان با موافقت وحمایت آمریکا وانگلیس،ساخته شده است.افغانستان بخصوص رییس جمهورکرزی، ارادت زیادی به طالبان دارد.لوی دریستیزها درکابل به نقاط مشترک زیادی دست یافته اند واین مساله یکی ازجدی ترین،مسایل سیاسی وامنیتی افغانستان شمرده می شود.رییس جمهورکرزی درحال حاضر،روابطی سردی با واشنگتن دارد.دلایلی دراین سردی روابط، شناسایی شده است که عمده ترین آن یکی همین مساله مذاکره باطالبان است. کابل نسبت به اقدامات آمریکا درمورد مصالحه با طالبان خوشبین نیست البته دراین مورد افغانستان تاحدی زیادی حق بجانب است.آمریکا همیشه مذاکراتش با طالبان، جدای از افغانستان،انجام شده است.این مساله درمذاکرات قطر نشان داده شد ودرتوافق گروسمن با پاکستان درمورد کمیسیون مشترک نیز،برملا گردید.
نکته دومی که درسردی روابط کابل وواشنگتن ،شناسایی شده،مساله پاکستان است.آمریکا درحال حاضر،بشترین مشوره ها را درمورد افغانستان،با پاکستانیها دارد.آمریکا ازخواست افغانستان درمورد محکومیت حملات پاکستان،سرباززد آمریکا کمیسیون مشترک صلح با پاکستان ،تاسیس کرده است وآمریکا بدون ملاحظه ونظرافغانستان،به یک باره به سود پاکستان،رسمیت خط دیورند را،اعلام کرد.این ها دلایلی کافی برای سردی روابط کابل وواشنگتن می تواند باشد.درکناراین موضوعات،مسایلی داخلی دیگری نیزوجود دارد که تفاوت نظرکابل وواشنگتن را آشکارمی کند.انتخابات با نقطه نظرات مخالف با سیاست های آمریکا ازسوی حکومت افغانستان،دنبال می شود امریکه آمریکاییها هرگزآن را قبول ندارد.افغانستان ناظران بین المللی انتخابات را قبول ندارد وآن را مداخله خارجی درامورداخلی افغانستان ونقض حاکمیت ملی،تعبیرکرده است.آمریکا بااین نوع طرح مخالف است.برخی آگاه هان گفت اند که آمریکاییها به رییس جمهورکرزی به یک نحوی گفته است که درمرحله بعدی انتخابات، اعضای فامیل واقارب خودرا،به میان نیاورد این ها ،موضوعاتی است که درمناسبات دوکشور،پیش آمده است.
این همه مسایل می تواند دلایلی شود که افغانستان با انگلیسها،بهتروبشترکناربیاید.لوی درستیزانگلیس وپاکستان همزمان به کابل می یایند.توافقات انها بامقامات افغانستان ورییس جمهورکرزی،می تواند دیدگاه سه پایه تخت کابل،اسلام آباد ولندن را درمورد مذاکره با طالبان،نزدیک ترو گرم ترنماید.ممکن است افغانستان،سودی برای خودش که نزدیک شدن باطالبان وشریک شدن درمذاکرات صلح باآنها باشد،را درنظرگرفته باشد اما حقیقت مساله این است که مصالحه ازمنظرانگلیس به سود افغانستان ،نیست ونظرانگلیس که افغانستان با همسایه خود موافقتنامه های راهبردی داشته باشد بازهم به سود کشورما نیست.موافقتنامه استراتژیک با پاکستان،مناسبات کابل ودهلی راخراب می کند مذاکره باطالبان بدون رعایت اصول وشروط که انگلیس دنبالش هست،نیزبه نفع مردم افغانستان نمی باشد.لوی دریستیزها درکابل به دنبال همین مسایل بوده که کمیسیون مشترک سه جانبه تشکیل شود،مذاکرات صلح با طالبان بدون ملاحظه شروط،به پیش برده شود وسوم اینکه باوساطت انگلیس، افغانستان با پاکستان اسناد راهبردی واستراتژیک امضای نمایند.این موارد به ضررافغانستان اما صد درصد به سود منافع ملی پاکستان است.موافقت نامه استراتژیک اگرامضا شود وبخش بزرگی ازطالبان حتی به شمول شبکه حقانی، وارد حکومت شود،ارزشها وشروط،مذاکرات نادیده گرفته شود،این مسایل بحران داخلی ایجاد می کند اختلافات سیاسی را درسطح کشور،بالامی برد ومی دانیم بحران درافغانستان،به سود پاکستان وطالبان است.لوی دریستیزها،به دنبال چنین اهدافی وارد کابل شده اند.
جغل حکومت
جغل کلمه ای است ظاهرا با ریشه ترکی،مردم درهزاره جات این کلمه را بکارمی برد که بارزترین معنی آن باید همان "ارهم درهم " ویابحران است.مجلس سنا تحت تاثیرحکومت قرارگرفته وقانون تشکیل وصلاحیت کمیسیونهای انتخابات را بهم زد،پارلمان افغانستان دوماه پیش قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیونهای انتخابات را با اکثریت آراء به تصویب رساند.واین قانون به سنای افغانستان فرستاده شد.امروزمجلس سنا مصوبه پارلمان را نقض کرد.
این مساله درواقع، سنگ اندازی بزرگی درمسیر پیشرفت وضع قوانین درمورد انتخابات شمرده می شود.مجلس سنا، عضویت دو ناظربین المللی را ازکمیسیون شکایات انتخاباتی،لغو کرد.پارلمان کشور،عضویت ناظران بین المللی را تصویب کرده بود.رییس جمهورکرزی به شدت با ناظران بین المللی مخالفت کرد.سیامک هروی معاون سخنگوی رییس جمهوردرهمان روزهای تصویب قانون ازسوی پارلمان،اعلام داشت که رییس جمهورقانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون انتخابات را توشیح نمی کند وی دریک مورد گفت : من با کمال اطمینان اعلام می کنم که رییس جمهورقانون تشکیل وصلاحیت کمیسیونهای انتخاباتی را،توشیح نمی کند.گرچه برخی، آذان سیامک هروی را قبل ازوقت اعلام داشته بود ولی مشخص بود که آقای هروی، موضع رییس جمهورکرزی را بخوبی بیان کرده است.پس ازتصویب پارلمان گفته می شد که حکومت هرگزبیکارودسته بسته نمی شیند واقدام جدی درمورد بهم زدن نظم قوانین انتخابات را درپیش می گیرد. گفته می شود حکومت نفوذ زیادی درمجلس سنا دارد وحتی درپارلمان هم وکلاء زیادی هستند که منافع شخصی خود را مقدم بر،وضع قوانین می دانند.آنها بخاطرگرفتن امتیاز،هرنوع ساخت وپاخت ومعامله را با حکومت کرده ومی کنند.
مجلس سنا، ازرییس گرفته تا دیگراعضای هیئت مدیره،تابع سیاست های حکومت واصولا دراختیارحکومت است زیرا یک سوم اعضای آن، ممنون حکومت ورییس جمهورمی باشند.سناتوران انتصابی رییس جمهور به نفع رییس جمهورعمل می کنند آنها مدیون احسان رییس جمهورکشورهستند زیرا که آنها درمجلس سنا ازجانب رییس جمهورمنصوب شده اند.گذشته ازسناتوران انتصابی،دیگرسناتوران هم ازخود استقلالی ندارند کارشناسان امورپارلمان وسنا می گویند: حکومت درهردومجلس نفوذ فوق العاده ای دارد بخصوص مجلس سنا، کاملا زیرسلطه حکومت کارمی کند.سناتوران کشورهرگزکاری برخلاف سیاست حکومت انجام نداده است.حکومت می خواست دوخارجی ناظردرکمیسیون شکایات حضورنداشته باشند.امروزسناتوران علیرغم تصویب پارلمان کشور، اولین فیصله شان این بود که دوعضو ناظرازسوی سازمان ملل درکمیسیون شکایات انتخاباتی،نباید حضورداشته باشند. امروزبایک سناتورحرف می زدم وی با کمال افتخارمی گفت: ما امروزدوعضو ناظررا ازکمیسیون اخراج کردیم. وی می گفت این کاردرستی است خارجیها نباید انتخابات مارا نظارت نمایند.ازایشان سوال کردم که حال قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون انتخابات را به این روزکشاندید واختلافات که حکومت می خواست بین پارلمان وسنا درمورد وضع قوانین بوجود آید،را عملی کردید.
زیرا مخالفان همواره تاکید کرده که حکومت نمی خواهد، تا هردواطاق قادربه تصویب قانون درامورانتخابات شوند زیرا سیاست حکومت این است که انتخابات افغانستان نباید اصولا قانون داشته باشد.چهارانتخابات بدون قانون برگزارشد انتخابات های بعدی هم نباید قانون داشته باشد.اقدام امروزسنا نشان داد که هردومجلس به سمت جدال بی پایان وضع قوانین درحرکت است. سناتور گفت حال نوبت این رسیده که هردومجلس کمیسیون مشترکی را تاسیس نماید تا درمورد قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون انتخابات ،بحث وتبادل نظرنماید.دومجلس باید درمورد قانون ،کمیسیون مشترک ،تشکیل دهد این کمیسیون به شدت درگیردفاع ازموضع هم دیگر می شود نمایندگان پارلمان باید ازقانون مصوب شان دفاع نمایند اما نمایندگان سنا که قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون انتخابات را خراب کرده ودوعضوخارجی را بیرون انداخته وتعداد اعضای هشت گانه آن را به پنج نفر،تقلیل داده واینکه گفته است که کمیسیون سمع شکایات دایمی باشد ودیگراینکه درهمه ولایت دفتربررسی شکایات را داشته باشدو..این ها تعدیلات مجلس سنا درمورد قانون کمیسیون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات است.کمیسیون مشترک دومجلس، باید دراین گونه موارد درگیرشود ونمایندگان هردواطاق هرکدام ازمواضع خود، درکمیسیون دفاع می کنند به این صورت جغل وبحران بزرگی راه خواهد افتاد.
سرانجام این بحران، کاررا بجای نمی رساند منتقدان می گویند: حکومت اهداف خود را ازاین جدال بدست می آورد وآن اینکه ، قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات،ازبین می رود.خواست دیگرحکومت این است که قانون انتخابات نباید تصویب شود زیرا نظام مختلط مورد قبول حکومت نیست این قانون تاکنون ازوزارت عدلیه خارج نشده معلوم نیست که به پارلمان می رسد ویانه برخی بسیاربدبینانه می گویند: که قانون انتخابات هرگزبه پارلمان کشورنمی رسد واگرهم به پارلمان برسد شاید دیروقت برسد زمانیکه کارازکارگذشته باشد ویا اینکه ازطرف وزارت عدلیه ،قانونی پیش نهاد شود که مخالف نظام مختلط باشد.قانون وزارت عدلیه معلوم است که همان سیستم اس.ان.تی .وی است. این سیستم مورد قبول گروهای سیاسی وجامعه مدنی نیست.دراینجا، هم جغل بزرگی برپا خواهد شد.منتقدان حکومت همه این مسایل را تدابیروسیاست های مهندسی شده حکومت می دانند آنها معتقد هستند که حکومت هرگزنمی خواهد که انتخابات افغانستان درسال2014 قوانین داشته باشد وحکومت هرگزطرفدار مشارکت احزاب درحکومت نیست وحکومت کارهای زیادی را درنظردارد که انتخابات را مطابق میل خود راه اندازی نماید.احزاب سیاسی وگروهای مدنی با فیصله امروزسنا وخارج کردن ناظران بین المللی ازکمیسیون شکایات به شدت به سیاست های حکومت،بدبین شده اند.
اقدام امروزسنا،ازنظرمنتقدان بمعنی نابود کردن قوانین انتخابات است.مخالفان حکومت ازهم اکنون نگران برگزاری انتخابات شفاف می باشد.جامعه جهانی نیزممکن است به این صورت با حکومت افغانستان همکاری نداشته باشد.سازمان ملل عمده ترین خواست شان این است که درافغانستان انتخابات شفاف برگزارشود.آگاهان ،حذف ناظران بین المللی ازمساله انتخابات سال2014 را به معنی عدم همکاری حکومت افغانستان با جامعه جهانی،تفسیرکرده اند. رییس جمهور، ظاهرا علاقه ندارد که جامعه جهانی درانتخابات سال2014 همکاری داشته باشد.برخی مخالفان رییس جمهورمی گویند که ایشان همه درگیریهایش،برنامه ریزی شده وحساب شده است وهدف رییس جمهوراین است که جامعه جهانی ازمسایل افغانستان به تمام معنی کناررود وهیچ گونه نقشی درانتخابات ودیگرمسایل افغانستان نداشته باشد.منتقدان می گویند:مجلس سنا با تحریک وبرنامه های حکومت درواقع این بحران را ایجاد کرده است.جغل همان بحران است.فیصله امروزسنا،دواطاق پارلمان را به شدت درگیرقانون گذاری می کند مخالفان می گویند: حکومت این درگیری را می خواهد هدف حکومت این است که انتخابات ،قانون نداشته باشد وکارامروزسنا،درواقع ثابت کرد که اوضاع به همان ثبت پیش می رود.
رییس جمهوردرکناراین مسایل،نزاع دیگری را، نیزبا خارجیها وناتو برپاکرده است.رییس جمهور مقامات ناتورا متهم می کند که نقض تعهد کرده وزندانیان بگرام را تسلیم افغانستان نکرده است براساس اظهارات ایمل فیضی سخنگوی رییس جمهورکرزی،مقامات ناتو تعهد سپرده بود که زندانیان بگرام را تحویل مقامات افغانستان نماید اما این کارتاکنون صورت نگرفته است وی گفته است تعداد اززنداینان بگرام مطابق فیصله محکمه ا فغانستان بی گناهی شان ثابت شده ولی مقامات ناتو آنها را اززندان آزاد نکرده اند.ایمل فیضی می گوید: مقامات ناتو،موافقتنامه ای زندان را نقض کرده اند.با این وضع خارجیها،حاکمیت ملی افغانستان رازیرپا کرده اند.مجلس سنا هم گفته است که حضوردونماینده خارجی بعنوان ناظردرکمیسیون شکایات انتخاباتی ،نقض حاکمیت ملی افغانستان است وبه همین دلیل عضویت آنها را ازکمیسیون شکایات برداشته است.نقض حاکمیت ملی، استدلال حکومت است این مساله امروزدرسنای کشورعنوان شد و به همین علت نظارت بین المللی ازانتخابات را برداشت.مقامات ناتو گفته اند که ما به حاکمیت ملی افغانستان احترام می گذاریم وزندانیان را، همراه با زندان مطابق توافقنامه مشترک به افغانستان برمی گردانیم.آنها می گویند چنین آماده گی ازطرف مقامات افغانستان،نشان داده نشده است.
البته مقامات امنیتی افغانستان این شکایت را داشته اند که بیش ازسه هزارزندانی بگرام را ما درکجا نگهداری نماییم.جنرالان وزارت داخله گفته اند که نگهداری این همه زندانی خطرناک جای،لازم دارد که ما تسهیلات نگهداری آنها را نداریم این اظهارات،گفته های مقامات ناتورا تایید می کند.سخنگوی رییس جمهورکرزی امروزمقامات ناتورا ملامت کرد وگفت:آنها زندانیان را تحویل نداده وحتی عده ای که ازسوی محاکم افغانستان، تبرئه شده،آزاد نکرده اند وی گفته است که نا تو نقض توافقنامه کرده وحاکمیت ملی افغانستان را نقض کرده است.سناتورمجلس سنا عین همین استدلال را بامن داشت وگفت: حضورخارجیها،درامرنظارت انتخابات، نقض حاکمیت ملی است وی گفت: اگرهمه اعضای سنا عضویت دونمایند ناظررا قبول می کردند ومن به تنهای دربربرآن می استادم حضورونظارت آنها،نقض حاکمیت ملی است.مجلس سنا بافیصله امروزخود جغل وبحران بزرگی را درمسیرانتخابات ایجاد کرده است.مخا لفان، فیصله امروزسنا را،بحران سازی وجغل کاری درامرانتخابات می دانند.اختلافات دومجلس را درتصویب قوانین برای انتخابات سال2014 ، مهندسی شده می خوانند.
گفتگوی های سه جانبه
قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات وشکایات،درمجلس سنایی کشور،مورد بحث قرارگرفت.این قانون دوماه پیش ازاین درپارلمان افغانستان،پس ازبحثهای نسبتا مبسوط به تصویت پارلمان رسید.مطابق با سیرقانون گذاری درافغانستان وطی مراحل، هرقانون مصوب پارلمان، به اطاق دیگرمجلس فرستاده می شود. مجلس سناء، قوانین مصوبه پارلمان را مورد بحث قرارمی دهد واین صلاحیت را دارد که موارد آن را جرح وتعدیل نماید.قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات درمجلس سنا،روندی خوبی تاحالا داشته است.
اگرسناتوران کشور این قانون را تصویب نمایند، آنگاه باید به ریاست جمهوری کشور،جهت توشیح نهایی،فرستاده شود.رییس جمهوربا توشیح خود رسما قانون را رسمیت داده ودرجراید رسمی کشور،منتشرمی شود. اصطلاحا به آن گفته می شود قوانین نافذه کشور.قانون تشکیل وصلاحیت درنیمه راه، قراردارد وبا تصویت مجلس سنا،درواقع بخش عمده آن طی مراحل شده وبه رییس جمهورکشورارسال می شود.دوقانون انتخابات وقانون تشکیل وصلاحیت کمیسیونها هنوزبا چالش تصویب نهایی ازسوی رییس جمهور،روبرو است .ایشان ازقبل اعلام داشته است که با نظارت وعضویت دوخارجی درکمیسیون شکایات انتخاباتی موافق نیست.رییس جمهورازماجرای پترگالبرایت وهمکارش آقای فورد،خاطرات تخلی دارد.گالبرایت درانتخابات 1388 به شدت با جریان انتخابات وتقلبات گسترده،به مبارزه برخواست واین مساله درحدی کناره گیری وی ازمعاونت نمایندگی سازمان ملل درکابل گردید.مجلس سنا، ظاهرا درمباحث خود تا حالا خوب پیشرفته است.درقانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات،اشاراتی به مساله نظارت بین المللی درامرانتخابات صورت گرفته است.دونماینده ازجانب سازمان ملل بعنوان ناظردرکمیسیون سمع شکایات باید معرفی شود.این مساله ازسوی مجلس نمایندگان تصویب شده است وممکن است درمجلس سنا نیزبه تصویب برسد.
نکته ای بسیارجالب درمباحث مجلس سنا،مساله ای دایمی بودن،کمیسیون سمع شکایات است.این کمیسیون درگذشته با ختم انتخابات وبررسی شکایات واعلام نتایج نهایی،منحل می شد.مجلس سنا درطرح قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیونهای انتخابات وشکایات،تاکید بردایمی بودن،کمیسیون سمع شکایات داشته است وگفته شده است که این مساله به تصویب می رسد.درکناراین موضوع ،عضویت دو،مامورناظرسازمان ملل نیز مورد تایید قرارمی گیرد.بحث نهایی شدن قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون مستقل انتخابات وشکایات،درمجلس سنا جریان دارد آگاهان امورازسیرمباحث محتوایی ، راضی هستند ومی گویند که مجلس سنای افغانستان با محتوای تصویب شده ازجانب پارلمان،مخالفت ندارد.آنها دربحث محتوایی قانون تشکیل وصلاحیت کمیسیون انتخابات،خیلی نزدیک با مندرجات مصوبه پارلمان قراردارند. اما قانون انتخابات که ازسوی گروهای سیاسی وجامعه مدنی، به وزارت عدلیه پیشنهاد شده است،با چالش بسیارعمده ای روبرواست وزارت عدلیه درمتن پیشنهادی احزاب سیاسی وجامعه مدنی وگروه فیفا،تغییرات غیرقابل قبولی را بوجود آورده است.وزارت عدلیه درواقع قانون انتخابات را برگردانده به سیستم اس.ان.تی.وی.این سیستم درگذشته مورد استفاده قرارگرفت دراین سیستم حقوق احزاب سیاسی ،تضییع شده است.رای واحد غیرقابل انتقال به ضرراحزاب سیاسی درکشورتمام می شود واین قانون غیردموکراتیک درافغانستان دانسته شده است.
این موضوع را ما، دریک گفتگوی سه جانبه با نماینده سفارت آمریکا،ورییس جدید ان.دی.آی.هفته گذشته مورد بحث قراردادیم.نماینده سفارت آمریکا دراموراحزاب سیاسی ومسئول پروسه انتخابات درافغانستان،خواهان یک نشست سه جانبه شد. ما ازاین نشست سه جانبه حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان،نمایند سفارت آمریکا دراموراحزاب سیاسی وانتخابات افغانستان ورییس جدید ان.دی.آی.،استقبال کردیم.اجندای مذاکرات سه جانبه ما،اصولا مساله انتخابات سال2014 درافغانستان بود.من همراه علی امیر با عنوان معاون اول حزب ومسئول سیاسی،درمذاکرات شرکت کردیم.نماینده سفارت آمریکا درامورانتخابات واحزاب سیاسی افغانستان ورییس جدید ان.دی.آی دراین گفتگوی سه جانبه ،حضوریافتند.ما مذاکرات سه جانبه ای را درمورد انتخابات دردفترمرکزی ان.دی.آی به پیش بردیم دراین مذاکرات،دیدگاهای،سه جانب شرکت کننده مورد بحث قرار گرفت.ما درگفتگوهای مان تاکید به اصول پیشنهادی احزاب وگروهای مدنی درهتل سرینا داشتیم. اصول مورد نظر،شورای همکاری احزاب وایتلافهای سیاسی که تحت عنوان "منشوردمورکراسی|" چهارماه پیش درهتل انترکانتینانتال،مورد تایید رهبران بیست حزب سیاسی،قرارگرفت ،نیزازمستندات بحث ما دراین مذاکرات بود.اصول پنجاه شش فقره ای احزاب وگروهای مدنی که یک ماه پیش درهتل سرینا با حضورنماینده سازمان ملل آقای یان کوبیش،مورد تایید قرارگرفت،ازعمده ترین تاکیدات ما درمذاکرات سه جانبه بود.
انتخابات درسه حوزه قانون گذاری،میکانیزمهای اجرایی،ونظارت بین المللی ازانتخابات،مورد مناقشه وگفتگو قرارداشت درکناراین موضوعات به مساله شرایط اقلیمی نیزاشاراتی صورت گرفت. شرایط اقلیمی انتخابات یکی ازچالشهای عمده دانسته شد وبرای راه حل آن ازجانب ما دراین نشست سه جانبه،پیشنهاداتی،عنوان شد که مورد تایید قرارگرفت.مادراین گفتگو ازتاریخ برگزاری انتخابات،حمایت کردیم وگفتیم که تقویم انتخابات ،مطابق قانون اساسی اعلام شده است.شانزده هم حمل روزی برگزاری انتخابات واول جوزا روزانتقال قدرت به رییس جمهورمنتخب،درقانون اساسی آمده است.تقویم انتخابات ازسوی کمیسیون مستقل،مطابق با قانون اساسی درست است ولی اشکالی که دراین تاریخ وجود دارد،شرایط اقلیمی وسردی هوا وبرف باران درهفت ولایت کشور است. گذشته ازروزبرگزاری انتخابات که هوا دراین ولایات، فوق العاده سردوبا برف وباران وبسته بودن راه ها،روبرو است، سه ماه پیش ازآن مبارزات انتخاباتی است که دراوج سرمای زمستان قرارمی گیرد. ماه های قوس،جدی، دلو وحوت سخت ترین شرایط زمستانی درمبارزات انتخاباتی است.
طرح ما این بود که کمیسیون مستقل انتخابات باید همه تسهیلات لازم واوراق را درمراکزرای دهی ازقبل جابجا نماید نکته دوم اینکه مراکزرای دهی را درحدی بسیارزیادی افزایش دهد این مساله بگونه ای باشد که گذشته ازمکاتب ،مساجد قریه ها نیز،ازمراکزرای دهی باشد که مردم بتوانند به راحتی دراین مراکز،برای رای دادن حاضرشوند.البته کثرت مراکزوارسال بموقع امکانات وتسهیلات انتخابات،همه مسایل را حل نمی تواند اما ازباب ناگزیری یک بخش ازچالشها را می تواند برطرف نماید.ولایات که مردم علاقمند شرکت درانتخابات هستند وبا چالش سردی برف وباران،روی بروی می شوند،ولایت بامیان،ولایت دایکندی،وبخش بزرگی ازولایت غور، هشتاد درصد ولایت میدان وردک،بخشهای زیادی ازولایت غزنی، ولایت بدخشان بصورت کامل وقسمتهای ازولایت های شمالی درواقع با مشکل آب وهوا،روبرواست. راه حل ازباب ناچاری رعایت دومساله است یکی رساندن اوراق وامکانات انتخابات درموقع وزمانش ودیگری کثرت مراکزرای دهی.چالش دیگریکه که دراین گفتگوی سه جانبه عنوان شد، ناامنی وبد امنی درولایات شرقی وجنوبی کشوربود.طالبان ممکن است حداکثرانفجارات وویران گری را درنظرگرفته باشد.آنها برای اینکه بتواند پروسه انتخابات را سبوتاژوتخریب نمایند ،درولایات شرق وجنوب کشور،اقدامات گسترده ای شان را برای بهم زدن انتخابات،خواهند داشت.
برای رفع چالشهای جنوب وشرق کشور،پیشنهاد ما این بود که انتخابات درپنجم آبریل 2014 برگزار می شود ونیروهای بین المللی مطابق جدول خروج درآخرسال 2014 ازافغانستان خارج می شوند بنابراین آنها می توانند بصورت مشترک با 352 هزارنیروی امنیتی افغانستان،همکاری نمایند وامنیت انتخابات را درجنوب ودرشرق کشوربگیرند با این ترتیب می شود گفت، می توانیم انتخابات مناسب را درافغانستان داشته باشیم.درمورد کارتهای رای دهی نیز،گفتگوهای داشتیم ما درمورد کارتها،توضیحاتی را به این صورت مطرح کردیم براساس اطلاعات وتجربه انتخابات سالهای گذشته،واجدین شرایط برای رای دادن بین دوازده تا سیزده ملیون نفرهستند درانتخابات ممکن است کم ترازده ملیون نفربه پای صندوقهای رای حاضرشوند ولی کارتهای توزیع شده چیزی درحدود بیست ملیون است.کارت های توزیع شده ازنظرما می تواند منبع جعل وتقلب باشد دراین خصوص اطلاعاتی وجود دارد که ازهم اکنون زورمندان محلی بدنبال جمع آوری کارتهای توزیع شده برآمده اند تا درروزانتخابات بنام مردم ازان استفاده نمایم ودرمقابل ازکاندید مورد نظرشان باج وامتیازبگیرند.راه حل پیشنهادی ما، دراین گفتگوی سه جانبه ،این بود که برای مقابله با این مساله دوکارباید صورت بگیرد یکی اینکه لیست کاملی ازواجدین شرایط تهیه شود کمیسیون مستقل انتخابات با همکاری،نهادهای حکومتی وسازمان ملل،لیست وفهرست واجدین شرایط را تهیه نماید.مساله دوم اینکه برای واجدین شرایط ،کارت الکترونیک جدید کاملا متفاوت با کارتهای قبلی،صادرشود با این تدبیرمی شود تاحدی جلوتقلبات وجعل کاریرا گرفت.
درپایان این مذاکرات مفصل،تاکید شد که انتخابات باید درافغانستان برگزارشود وهیچ مساله ای، نمی تواند مانع ازبرگزاری انتخابات شود ما تاکید کردیم که انتخابات درافغانستان،بعنوان یک ارزش مشترک ملی وبین المللی نگرسته شود وتعهدات ،هم درسطح ملی وهم بین المللی باشد افغانستان بدون همکاری جامعه جهانی نمی تواند انتخابات برگزارنماید.مساله دیگر،تصویب قوانین انتخابات است.افغانستان درمسیرانتخابات پی هم واقع شده بنابراین باید برای انتخابات ،قوانین شفاف داشته باشد.قانون مورد نظرما،همان نظام مختلط است که به وزارت عدلیه پشنهاد شده است.درکناراین موضوعات،مساله بی طرفی میکانیزمهای اجرایی بسیارمهم است.با تدابیرامنیتی درجنوب وشرق کشوروبا ارسال بموقع امکانات وتسهیلات انتخابات درولایات سرد سیروبا صدورکارتهای جدید وتهیه لیست ازواجدین شرایط ،می تواند انتخابا ت مناسب درافغانستان برگزارکرد.نشست سه جانبه ما با این مباحث پایان یافت فکرمی کنم بحث محتوایی جالبی درمورد انتخابات داشتیم.ان.دی.آی.تجربه زیادی درمورد آموزش مربیان دراموراحزاب دارد وآنها درطی ده سال گذشته توانسته اند صدها نفرمربی برای احزاب درامرانتخابات، تربیت وآموزش دهند.