دوستی برای تمام فصول

دوستی برای تمام فصول

یک دپلمات افغانستان درمورد مناسبات دوکشورهند وافغانستان چنین جمله ای را بیان کرده است.دوستی برای تمام فصول با عبارات دیگری نیز،بکاررفته است گوینده، این جمله را نمی شناسم اما تحت این عنوان مطالبی زیادی انتقادی،هنری وسیاسی نوشته شده است.درمناسبات افغانستان وهند،دپلمات افغان این جمله را بیان داشته است.دوستی برای تمام فصول، بخاطرسفررییس جمهورکرزی درسفرشان به کشورهای اندوزی وهند،گفته شده است.رییس جمهوردرنشست اندوزی درجمع یازده کشور،حضورداشت وسخنرانی،مفصلی را ایراد کرد رییس جمهوردراین سخنرانی هماهنگ با ترکیه وایران،تشکیل شورا امنیت را غیرعادلانه توصیف کرد.ایشان گفت: افغانستان کشورکوچکی  است اما حق دارد نسبت به ترکیب شورای امنیت وحق ویتوی ،پنج کشورمعترض باشد.

ایران درنشست کشورهای غیرمتعهد، راه حل انحصارقدرت درشورای امینت را،درمجمع عمومی کشورها دانسته واین گونه پیشنهاد کرده است که یک بخش ازصلاحیت واختیارات شورای امنیت به مجمع عمومی،سپرده شود.به هرترتیب کشورهای معترض نسبت به ترکیب شورای امینت که پنج عضو دایمی دارند،هرکدام اعتراضاتی دارند وراه حلی برای آن عنوان کرده اند. افغانستان برای اولین باردرمورد ترکیب شورا ی امنیت،اعتراض کرده وترکیب آن را غیرعادلانه توصیف کرده است.رییس جمهورکشور،وارد هند شد ومورد استقبال گرم مقامات هندی،قرارگرفت.پیش ازسفررییس جمهورکرزی،کشورهند مبلغ یک صد ملیون دالررا به افغانستان ،مورد تایید قرارداد.درجریان ده سال گذشته،هند بیش ازدوملیارد دالربه افغانستان کمک کرده است واین مبلغ فوق العاده ومهم است ودرمناسب ترین جا ها باکم ترین فساد به مصرف رسیده است.بخشهای بزرگی ازمنابع آبی افغانستان توسط مهندسان هندی،وبا هزینه این کشورقراراست،مورد استفاده قراربگیرد.تاسیس سد وآب گردانها،برای افغانستان،بسیارمهم است.افغانستان درکنارسه قلم،معادن سرشار، سرزمین مناسب  برای ترانزیت کالای تجارتی،مبابع آبی بسیارحیاتی دارد. آب شیرین یک سرمایه ملی برای افغانستان می باشد وآب شیرین افغانستان درجهان کم نظیراست.هند سرمایه گذاریهای کلانی برای تاسیس سد های آبی کرده است.

 البته آب افغانستان درکشاکش منازعات همسایه گانش قراردارد واختلافات زیاد، درحقابه های آبی افغانستان با کشورهای همجوار، شان وجود دارد.برخی گفته اند دلیل کندی پروژه های آبی وایجاد سد درافغانستان،دلیل سیاسی دارد.کشورهند پس ازجاده سازی،سرمایه گذاری روی آبهای افغانستان کرده است.درسفررییس جمهورافغانستان،قراردادهای تازه ای درعرصه های تجارت،آموزش جوانان،معادن،صحت و.. به امضا می رسد.افغانستان گذشته ازاسناد تازه،اولین پیمان استراتژیک را باهند به امضا،رسانده است.امریکه پاکستان به شدت نسبت به آن،حساسیت دارد.پاکستان نمی خواهد،هند دوست تمام فصول برای افغانستان باشد.حمایت ازطالبان وروی کارآمدن طالبان،پایان انکارناپذیراین دوستی می باشد.طالبان دردوره حکومت پنج ساله خود(1996- 2001 ) قطع مناسبات دپلماسی افغانستان خود با هند را،اعلام داشت.انقطاع تاریخی روابط دپلماتیک،افغانستان درزمان سلطه پنج ساله طالبان،صورت گرفت .گفته شده است که پاکستان با تقویت طالبان به دنبال،احیای مجدد سلطه  طالبان درافغانستان می باشد.

آگاهان امورافغانستان، بادونگاه متفاوت به سیاست هند وپاکستان می نگیرند.مردم افغانستان به طبع روشنفنکران واصحاب مطبوعات،نگاهی منفی به سیاست پاکستان دارند.حمایت پاکستان ازگروه طالبان به اعتباراین کشوردرنزد افغانها،صدمه ای زیادی وارد کرده است.تحلیل گران، تیره گی روابط پاکستان وافغانستان را به ضرر،هردو کشورمی داند.عیب بزرگ درسیاست پاکستان این است که ازمنظرهند به افغانستان می نگیرد.برخی تند روانه، اذعان کرده اند که پاکستان همیشه وبرای تمام فصول می خواهد که دولت افغانستان،دشمن هندوستان باشد.امروزرسانه های افغانستان به مناسبت سفررییس جمهورکرزی به مسایلی زیادی اشاره کرده وگفته است که پاکستان نمی خواهد افغانستان با هند،روابط دوستانه داشته باشد.درپیمان استراتژیک بین هند وافغانستان،یک بخش ازمحتویات پیمان،برمی گردد به مسایل نظامی وامنیتی.این مساله که هندوستان نیروهای افغانستان را،آموزش دهد،دراسلام آباد با تعابیربسیارمنفی،تفسیرشده است. مخالفان سیاست پاکستان می گویند: پاکستان دربرابراین نوع مناسبات وهمکاری،تروریستهای افغانی را ،آموزش می دهد.هند اردوی افغانستان آموزش وتجهیزنماید،پاکستان تروریستها را،آموزش وتجهیزمی کند.دررسانه ها، اعلام شده است که هندوستان دربخش آموزش افسران افغانستان، براساس توافقات دوجانبه ،سهم می گیرد.این مساله برای پاکستان،قابل تحمل نیست.

منتقدان سیاست اسلام آباد می گویند: هرگونه کمکهای هند به افغانستان،ازنظرپاکستان،قابل قبول نیست.هندوستان گذشته ازمشارکت دراعمارجاده های افغانستان،شفاخانه ها،بخش آموزش،پذیرش هزاران نفردانشجودربورسیه ها،تاسیس سدهای آبی برای افغانستان،قرار است ساختمان پارلمان تازه افغانستان را با مجهزترین تکنولوژی، بسازد این مسایل ،فراموش ناشدنی است، سیاست مداران هند،بسیارهوشمندانه،کارهای را روی دست گرفته اند که همیشه دردل ودماغ مردم وسیاست مداران افغانستان،می ماند.پارلمان خانه ملت است وهند واین خانه را می خواهد آباد نماید این مساله تاثیرات شگرفی را درحسن همجواری ومناسبات درپی دارد.امروزمنتقدی می گفت: تفاوت هند وپاکستان این  است که هند، خانه ملت افغانستان را آباد وپاکستان خانه وزندگی مردم را خراب می کند. البته انتقادات درمورد سیاست پاکستان،غیرقابل کنترل است. شدت انتقادات درحدی است که برخی صاحب نظران افغان به کشورپاکستان به عنوان دشمن،می نگرند.متاسفانه این گونه برداشتها،به زیان هر دوکشورتمام شده است.

پاکستان با استفاده ازنفوذ وامکانات که دراختیاردارد،حد اکثر،ویران گری را،به جای گذاشته است.حمایت همه جانبه ازطالبان مساله ساده ای نیست وپاکستان هم چنان به حمایت ها وکمکها ازطالبان ادامه می دهد.هندوستان نیزقربانیان زیادی درافغانستان داده است.سفارت این کشوردرکابل با بیرحمانه ترین صورت،توسط تروریستهای طالب،منفجرساخته شد وقربانیان زیادی را برجای گذاشت.مهندسان هندی همیشه درجاده ها اسیرشده وبه شکل ظالمانه به قتل رسیده اند.همه این اتفاقات وخساره به کشورهند وانفجارات مهیب،بوسیله تروریستهای طالب،سازماندهی شده است.افغانستان درمناسبات هند وپاکستان درشرایط،سختی قراردارد چنانچه همین چالش درسیاست خارجی افغانستان با کشورهمسایه جمهوری اسلامی ایران وآمریکا،وجود دارد.جمع کردن دوسیاست متضاد درکشور،کاری آسانی نیست.این مساله درمورد مناسبات،هند وپاکستان خیلی،دشواراست.هندوستان دوست برای تمام فصول گرفته شود، پاکستان چه خواهد شد؟ زندگی با دشمن درتمام فصول برای افغانستان،کاردشواراست.دپلمات افغانستان دردهلی گفته است که هندوستان دوست برای همه فصول است.

افغانستان درمیان کشورهای متخاصم،سیاست موازنه نه مثبت ونه منفی را به پیش می برد.این سیاست درفصل نوی افغانستان ازرایج ترین،رویه دپلماسی افغانستان شمرده شده است.اما عده ای به این سیاست ودپلماسی خوش بین نیست. آنها معتقد اند که هرکشوری درجهان متحدان ودوستان شان را،تعریف کرده است وافغانستان، یگانه کشوری است که هرگزدوستان ومخالفان خود را،دسته بندی نکرده است.درسطح ملی هم سردرگمی وجود دارد منتقدان حکومت رییس جمهورکرزی می گویند: ما با گذشت یازده سال،باالاخره متوجه نشده ایم که تروریستهای طالب برادران مردم افغانستان هستند ویا قاتلان مردم.هند اگربه گفته ای سفیرافغانستان،دوست برای همه فصول افغانستان است.افغانستان نمی تواند با دشمن هند،وارد امضا موافقت نامه های استراتژیک شود.این مساله درسفرلندن رییس جمهورکرزی با وساطت دوید کامرون،مطرح شد.

خر وهلیکوپتر

خر وهلیکوپتر

دیروزنوشته ای را دریک روزنامه خارجی خواندم،موضوع این متن درمورد نقش خروهلیکوپتر،درکارزارجنگ افغانستان بود.نویسنده با مالکان خر که آذوقه درسنگرهای کوهستانی را،حمل می کردند،گفتگوی ازنقش خران شان درکمک رسانی داشت.البته این نوشته بصورت غیرمستقیم،می تواند،پیامی داشته باشد وآن تفاوت زندگی مردم افغانستان با دیگرجوامع است.نقل انتقال با خربجای هلیکوپتر،نشانه ای ازاوج عقب ماندگی افغانستان دربدترین لحظه های مرگ وزندگی شان می باشد.گرچه وضعیت جغرافیایی افغانستان،استفاده ازالاغ درحمل نقل کالاها واذوقه های جنگی را،مساعد ساخته است.مالکان خر،می گویند که خیلی آسان وراحت،مواد وامکانات را درنقطه های صعب العبورکوهستانی،منتقل کرده اند.

درانتخابات هم حد اعظم استفاده ازالاغ وقاطرواسب درامرمواد ووسایل مربوط به انتخابات،صورت گرفته است.درانتخابات سال2014 یکی ازامیدواریهای آقای معنوی رییس کمیسیون مستقل انتخابات،الاغ ها است. وی دریک مورد گفته است: که پیش ازبرگزاری انتخابات، ما مواد لازم را توسط حیوانات درجاه های کوهستانی منتقل می کنیم.ایشان نامی ازالاغ نگرفته است.درحالیکه نویسنده مقاله ازنقش الاغ درمسایل جنگ،بدون شرم وحیا ،صحبت کرده است.این حیوان نجیب وبی آذار،نامش مایه شرم ساری مسئولان کشورمی باشد.درحالیکه بشترین کمک را این مخلوق بی آذرخداوند درانتخابات خواهد داشت.حال که این نوشته همه اش اختصاص به نقش خردرمقابل هلیکوپتر،یافته است،بهتراست ازداستانی دیگری صحبت شود.مادوستی داشتیم بنام اخلاقی که دریک حادثه ماشین درهزاره جات،معلول نخاعی شده بود وی گاهی می گفت: ای کاش بجای ماشین،خرسوارمی شدم واین بلا،هرگزبرسرمن نمی آمد.مرحوم اخلاقی درد زیادی به خاطرقطع نخاع کشید.وی انسان عصبانی وصریح الهجه بود ومریضی که داشت صراحت لهجه اش را، شدید ترساخته بود. وی روزی با جمعی ازطلبه های حوزه قم، درگیرمی شود وبه آنها می گوید: خرازشما ها بشتربه جهاد افغانستان خدمت کرده است.خربه مجاهدین درقله های کوه سنگرهای مجاهدین،اسلحه آب ونان ولباس می رساند اما شما فقط مفت می خورید ودرفکرمردم مظلوم افغانستان،نستید.

طلبه ها،ازمرحوم اخلاقی به استادمزاری،شکایت می کنند.استاد به طلبه ها،قول می دهد که اخلاقی را نصیحت نماید که دیگربه علماء وطلبه هایکه به عیادتش می روند،توهین نکند.روزی استاد با چند تن ازهمان طلبه های شاکی،به دیدن مرحوم اخلاقی می روند واستاد مزاری ضمن احوال پرسی وعیادت ازایشان می خواهد که به مراجعین بخصوص طلبه ها که برای خود، منزلتی قایل هستند،توهین نکند.آقای اخلاقی می گوید من به طلبه ها،توهین نکرده ام .استاد با اشاره به طلبه های حاضردراطاق می گوید : این علماءکه نشسته ازشما شکایت دارند وشما به آنها گفته اید که خرازشما بهتربه جهادافغانستان خدمت کرده است.آقای اخلاقی به طلبه های حاضردراطاقش می گوید:اوخرها من کی به شما توهین کرده ام که به استاد مزاری ازدست من شکایت کرده اید.استاد می گوید:آقای اخلاقی این توهین نیست چیست؟ آقای اخلاقی هردوپارا دریک موزه کرده استدلال می کند که خردرافغانستان درجنگ با روسها بشترین خدمت به مجاهدین واستقلال افغانستان را کرده است.آنها بهترازاین اینها هستند.البته ازبرخورد مرحوم اخلاقی که خودش نیزطلبه ای باسواد حوزه نجف اشرف بود، استاد مزاری ناراحت شد.ولی آقای اخلاقی ازموضع خودش عقب نشینی نمی کرد وی ازکسی توقع نداشت وهیچ منفعتی رابرا ی خود دنبال نمی کرد وبه همین دلیل،رک وپست کنده، برداشتهایش را می گفت.

من دریک سخنرانی درمکه معظمه درسال 1364 درمراسم حج دریک سمینار،سخنرانی کردم.دراین کنفرانس که صدها تن ازحجاج شرکت داشت من بین امکانات مجاهدین وارتش سرخ،مقایسه کردم وگفتم: مجاهدین با اسب،قاطر،والاغ،وسایل شان را نقل وانتقال می دهند اما روسها با مجهزترین،هلیکوپترها،به سربازان شان امکانات می رساند این مساله را با جزئیات شرح دادم .من به زبان فارسی حرف می زدم وسخنرانی من ترجمه هم زمان، به زبان عربی وانگلیسی می شد.دراین مقایسه خروهلیکوپتر، تعداد زیادی ازحاضرین گریه می کردند.دیروزنویسنده غربی درمقاله ای خود ازجنگ ناتودرافغانستان،مطالبی را نوشته بود من به همین مناسبت این مقاله را برای دوستان خود ،تهیه کرده ام. دراین تحلیل آمده است که مردم نگرانی آن چنانی ازرفتن هلیکوپترهای ناتو ندارند وهمین حالا مردم ازالاغ درنقل وانتقال امکانات لازم درسنگرهای کوهستانی،کارمی گیرند.اسماعیل خان با سخنرانی خود درهرات،مردم رابه یاد سالهای جهاد انداخته است. امروزسفیرآمریکا درهرات به این مساله پرداخت وگفت: توزیع سلاح دربین مردم تنها ازصلاحیت حکومت افغانستان است.اسماعیل خان وزیرآب وانرژی چند روز پیش دریک گردهمایی،اعلام داشت که واحد های نظامی ازمجاهدین را سازمان دهی می کند وپس ازآن شایعاتی درسطح حوزه جنوب غرب وولایت پخش شده است که طرف داران اسماعیل خان،دربین مجاهدین اقدام به توزیع،اسلحه کرده اند.این مساله با عکس العمل شدید مقامات هرات،روبرو گردید آنها با صراحت اعلام داشته اند که باشدت وقاطعیت مانع ازتوزیع اسلحه دربین مردم می شود امروزسفیرآمریکا نیزبه این موضوع اشاره داشت که توزیع سلاح تنها درصلاحیت حکومت افغانستان است.توزیع اسلحه دربین مجاهدین درصورتی که حرفهای اسماعیل خان جدی باشد،بازهم نقش الاغ را برجسته می کند.بشترین کمک درامرتوزیع سلاح برای مجاهدین درکوها،توسط الاغ،انجام خواهد شد.

البته حرف اسماعیل خان خارج ازسازمان اردو وپولیس مورد قبول صاحب نظران نیست زیرا این مساله،نگرانی منازعات را درپی دارد.اما تقویت اردو وپولیس با معرفی رهبران مجاهدین امرشایسته ای است.طالبان براساس گفته های گروه بین المللی بحران امکان بازگشت را دارند.یگانه عاملی که مانع ازبازگشت این گروه تبهکارمی شود،جذب مجاهدین درساختاراردو وپولیس ودیگرنیروهای امنیتی است.اگرناتو ازاول مجاهدین را بجای خلع سلاح ،درقالب اردو وپولیس سازمان دهی می کرد،امروز شاهد حملات ازنوع حمله های سبزبرآبی نبود.ناتو درکناربمب کنارجاده ای، بشترین تلفات را درسالجاری ازسوی نفوذیهای طالبان را داشته است.ناتو وحکومت افغانستان به دلایلی غیرموجه ،مجاهدین را ازحضوردرارتش وپولیس محروم،ساخت وبجای رهبران شناخته شده مجاهدین،طالبان نفوذیهای خودرا درارتش وپولیس معرفی کرده اند.طالبان با حمله های سبزبرآبی،سربازان خارجی را می کشند وبا سازماندهی حمله های خودی،سربازان،اردووپولیس را کشته ومی کشند.

ناتو بجای این مصارف وسقوط ده ها هلیکوپتروکشته شدن نفرات آن درکوهای افغانستان،می توانیست به مجاهدین اعتماد نماید وآنها را تجهیز می کرد.مجاهدین با همان الاغ های خود می توانستند،سد دفاعی نیرومندی دربرابرطالبان،بوجود آورند.جنگ افغانستان با هلیکوپترهای چینوک وهلیکوپترهای کبرای آمریکایی ،قابل حل نیست چنانچه درگذاشته روسها وارتش سرخ نتوانیست ،مساله جنگ چریکی رابا تجهیزات گسترده نظامی وابزارهای مدرن،حل نمایند.دیدیم مجاهدین با همان الاغهای خود،با گذشت ده سال،ارتش سرخ را شکست داد.گورباچف گفت: جنگ افغانستان،تبدیل به زخم چرکینی شده است که باید درمان شود.درمان زخم خونین،خروج نیروهای شوروی ازافغانستان بود.نویسنده مقاله خروهلیکوپتربه همین مساله پرداخته است وگفته است که مردم افغانستان درجنگ شان نگران رفتن هلیکوپترهای ناتو ازافغانستان نیست.مردم ترجیح می دهند که مشکلات نظامی شان را با خر،حل نمایند.

ولی دراین مورد که بارفتن ناتو ازافغانستان، بنابه گزارش گروه بین المللی بحران،جنگها درافغانستان امکان دارد ،شعله ورشود.دراین جنگ احتمالی مردم افغانستان، دیگرهلیکوپترهای ناتو را ندارند. آنها پس ازسال 2014 تمامی جنگهای شان را خاتمه می دهند اما مردم افغانستان زیاد نگران نیست.طالبان با همه بیرحمی خود دربرابراراده مردم افغانستان،چیزی نیست.کشتارطالبان نشان می دهد که این گروه نسبت به مردم افغانستان،مایوس شده اند وبه همین دلیل است که با قساوت وبیرحمی زیاد ازمردم افغانستان انتقام می گیرند.نوع کشتارطالبان،نشان ازشکست آنها دربرابرمردم است.قیامهای مردمی،داشتن 352 هزارنیروی مسلح،انتخابات وروی کارآمدن حکومت مشروع ومنتخب،شرایط بازگشت طالبان را منتفی می کند.مردم گرچه برای حمایت شان درجنگ دیگر،هلیکوپترهای ناتورا ندارند اما می توانند همراه با حکومت منتخب،با حداقل امکانات،دربرابرطالبان باستند.این درست است که درجنگ با تروریزم، ناتوهمراه با هلیکوپترهای شان می روند اما به نوشته ای مقاله نویس، مردم با استفاده ازالاغهای شان درجنگ،امورشان رابه پیش می برند.وی ازمردم درقریه های کوهستانی پرسیده است ومردم با اطمینا خاطرگفته اند که ما خرهای مان را داریم ومی توانیم مشکلات خود را حل نماییم.

البته همه مردم متیقن شده اند که به هرقیمت که باشد،جلوطالبان را خواهند گرفت.این مساله ممکن درخیلی جاها با قیامهای مردمی،حل شود ومردم با خیزشهای شان مانع ازحضورتروریستهای طالب شوند.جامعه جهانی نیزمتعهد شده که درکنارمردم افغانستان می ماند.مردم توان آن را دارند که با چنگ دندان ازعزت،آزادی ودست آوردهای شان دفاع نمایند.هلیکوپترهای ناتو،ازافغانستان می روند اما بجای آن، خرهای حاضردرصحنه ،هم چنان درجنگ باقی می مانند.خروهلیکوپترهردودرجنگ افغانستان،حضورداشته اند اما نقش خر،کم ترازهلیکوپتردرنبردهای چریکی نبوده است.

جنگ وزندگی

جنگ وزندگی

سی هف سال جنگ افغانستان طول کشیده وپایان هم برای آن متصورنیست امروز(پنجشنبه ) طالبان درسه ولایت افغانستان بیست انسان بیگناه را کشتند.انفجاردرقندهاربیش ازپنج کشته وزخمی برجای گذاشت.انتحاری طالب بمب خودرا منفجرکرد گروه ازمردم بیگناه را به ماتم نشان.درولایت هلمند نیزده انسان بیگناه که درمراسم عروسی می رفتند،توسط طالبان کشته شدند درمیان قربانیان عروسی،زنان،کودکان ومردان حضوردادشتند.بمب درکنارجاده کارگذاشته شد وبا عبورماشین،بمب را منفجروبیش ازده نفررا بخاک خون کشاند درولایت لغمان نیزجان پنج نفرراگرفت.جالب این جا است که طالبان مسئولیت این گونه حملات را بعهده نمی گیرند.رسانه ها انفجارات امروزرا که بیست نفرانسان بیگناه را کشت،به گروه طالبان نسبت داده اند.

مقامات امنیتی نیزاین گونه انفجارات را، کارگروه طالبان وشبکه حقانی می دانند.اما طالبان حتی آن را تکذیب هم نمی کنند.سکوت طالبان دربرابرکشتارامروز،دلیلی است که این گونه جنایتها را انها انجام می دهند.اما بدلیل شناعت آن،نه آن را قبول می کنند ونه تکذیب.تنها درمواردی،طالبان انفجارات وعملیات انتحاری را،تکذیب کرده اند.پنج سال پیش ازاین درولایت بغلان مرکزی،عملیات انتحاری بزرگی به قصد کشتن هیئت پارلمان،روی داد دراین انفجارمرگبارشش تن ازاعضای پارلمان کشته شدند وگروهای زیادی ازمردم ازجمله شاکردان مکاتب دراین انفجارهولناک به قتل رسیدند.هیئت پارلمان را سید مصطفی کاظمی رهبری می کرد وایشان همراه شش نفرازوکلاء مردم درانفجارهولناک بغلان به شهادت رسید.امروزاستاد محقق درمراسم سالگرد قربانیان،حادثه خونباربغلان ،تعداد قربانیان این روزخونین را هشتاد نفرذکرکرد ایشان دراین مراسم طی سخنانی اشاره به سلسله حوادث خونین وزنجیره ای داشت وگفت: با کمال تاسف که مردم افغانستان گویا حق زندگی ندارند وشاهد سلسله کشتاروتجلیل ازمقام شهداء شان هستند. ایشان با انتقاد ازسیاستهای حکومت که دشمنان مردم افغانستان را، برادرمی خواند وهیچ معیاری برای صلح وگفتگو ندارد،اشاره به مسایل صدراسلام کرد وگفت: رسول گرامی اسلام هنگام فتح مکه همه دشمنان اسلام را بخشید واین مساله به این خاطربود که آنها مصالحه را قبول، اسلحه وشمشیرشان را به زمین گذاشتند.استاد محقق گفت:این روش پیامبرما است.طالبان هم اگراسلحه شان را به زمین بگذارند،قانون اساسی را قبول نمایند با مردم افغانستان دیگرجنگ نکنند،درآن صورت باید مذاکره کرد درحالیکه طالبان هیچ یک ازاین اصول را قبول ندارند پس چه گونه با آنها  می تواند،صلح کرد.

 طالبان این واقعه مرگباررا به عهده نگرفت والبته با تاخیر،انفجاربغلان را ازسوی اعضای خود،تکذیب کردند.دریک مورد دیگرنیز،طالبان کشتارهشتاد نفرانسان عزاداررا درزیارتگاه ابوالفضل،به عهده نگرفت درقتل عام مردم درزیارتگاه،هشتاد نفرکشته وبیش ازصد نفرزخمی گردید.عملیات انتحاری بود ولی گروهی این عملیات را بدوش گرفت که وابسته ومتحد القاعده است.گروه جهنگوی درپاکستان مسئولیت کشتارظهرعاشورا،به دوش گرفت این گروه به لحاظ ماهیت فکری با طالبان،فرقی ندارند هردوگروه به یک سبک آدم می کشند.جنگ وزندگی به این صورت بیش ازسی هفت سال است که درافغانستان،ادامه دارد.با انتخاب بارک اوباما برای دوردوم ریاست جمهوری آمریکا،احزاب وگروهای سیاسی افغانستان،اعلام موضع کردند.حکومت افغانستان نیزدراین مورد بیانیه ای صادرکرد دربیانیه حکومت افغانستان آمده که : افغانستان امید واراست روابط افغانستان وایالات متحده آمریکا،کماکان دوستانه باشد.دوکشوربا احترام متقابل،مناسبات حسنه خود را درهمه عرصه ها،حفظ می کنند.دربیانیه دفترریاست جمهوری آمده است که افغانستان امید واراست نیروهای بین المللی مراکزتروریستان را درآن سوی مرز،مورد حمله قراردهد.

احمد ضیا مسعود رییس جبهه ملی پس ازانتخاب بارک اوباما دریک گفتگوی مفصل با یک روزنامه خارجی گفته است : که حکومت رییس جمهوراوباما،با قاطعیت به مساله جنگ افغانستان برخورد نماید وموضوتروریستها،تاسال 2014 چهارده باید حل شود والا جنگهای داخلی درافغانستان،پس ازسال 2014 چهارده مشتعل خواهد شد. وی گفته است که رییس جمهورآمریکا باید به رییس جمهورکرزی فشاروارد نماید که انتخابات شفاف وعادلانه را برگزارنماید.احمد ضیاء مسعود دراین گفتگو، با بدبینی درمورد مسایل افغانستان پس ازسال 2014 سخن گفته است. امروزدرمراسم پنجمین سالگرد شهداء پارلمان رهبران سیاسی کشور،نسبت به حوادث پس ازسال دوهزارچهارده،هشداردادند.آقای قانونی به چهاربحران احتمالی پس ازسال دوهزارچهارده،اشاره داشت.بحران نظامی،بحران سیاسی،بحران اقتصادی وبحران اجتماعی،را متحمل دانست وی دریک مورد به این مساله اشاره کرد که همه گروهای سیاسی درزیریک خیمه جمع شوند ودرمورد آینده افغانستان،تصامیم مشترک بگیرند.دیگرسخنرانان گردهمایی امروزآقای ابراهیمی رییس پارلمان افغانستان وآقای دکترعلی کاظمی ،کترعبدالله رهبرایتلاف ملی، بودند هرکدام به نحوی به حادثه بغلان اشاره کردند آقای ابراهیمی وعلی کاظمی سخت گلایه مند بودند که حکومت نسبت به عاملان این حادثه بی تفاوت بوده است.آقای عبدالله رهبرایتلاف ملی به شدت نسبت به سیاستهای حکومت اعتراض کرد وگفت: سئوالاتی است که حکومت افغانستان باید به آنها پاسخ دهد وی دریک مورد خطاب به حکومت گفت:اگرطالبان برادرشما است پس اینهایی راکه طالبان می کشند برادرکی هستند؟.احمد ضیا مسعود رییس جبهه ملی، درجمع شرکت کنندگان به سیاست های حکومت حمله ورشد ویگانه راه حل بیرون رفت ازبحران را، برگزاری انتخابات شفاف دانست.

اقدامات اخیراسماعیل خان که شورای مجاهدین را درولایت های غربی افغانستان،تشکیل داده واین مساله درمحافل خبری وجامعه مدنی، باعث نگرانیهای زیادی شده است.برخی گفته اند که امیراسماعیل خان درمیان هواداران خود،اسلحه توزیع کرده است.هفته گذشته امیراسماعیل خان دریک گردهمایی درجمع هواداران خود،اعلام داشت که خارجیهای اسلحه مارا گرفتند وبجای آن دختران شان را درافغانستان،فرستاد که با طالبان بجنگند ویا مردان سیاه وسفید را درجنگ با طالبان اعزام کردند ولی آنها حالا شکست خورده وازافغانستان خارج می شوند اسماعیل گفت: ما مجاهدین را سازماندهی می کنیم تا ازوطن وکشوردفاع نمایند.بدنبال این اظهارات، امروزرسانه ها ازقول برخی مقامات درغرب کشورنقل قول کرده است که اسماعیل خان دربین هواداران خود اسلحه توزیع کرده است.تمامی این مسایل،نشان دهنده ادامه جنگ وزندگی درافغانستان است.زندگی درجنگ گویا تقدیروسرنوشت این مردم شده است. مردم وسیاست مداران نسبت به حوادث پس ازسال2014 به شدت نگران است این نگرانی،تاثیرات زیانباری رابه زندگی مردم گذاشته است.کاروکسب مردم به رکود کشیده شده است.سرمایه داران کشورنمی خواهند درافغانستان،سرمایه گذاری نمایند.معاملات ازرونق افتاده.فقروگرسنگی نیزمردم را به ستوه آورده است.دربرخی گزارشها داریم که یک چهارم مردم افغانستان درامد روزانه شان کم ترازیک دالر،است.

انتخابات آمریکا باسیاستهای اوباما،چندان میل ودلگرمی را ایجادنکرده است مردم وسیاست مداران کشوربگونه ای به مسایل می نگیرند که درمیانه خوف ورجا ،گویا زندگی می کند.وقتیکه گفته می شود: سلسله کشتارها وتجلیلهای شهداء درکشورادامه دارد.معنی این سخن این است که مردم افغانستان هم چنان با مرگ وزندگی ادامه می دهند زندگی درجنگ،جزء عادت وطبیعت مردم افغانستان شده است.طالبان ازآمریکا واوبا ما،خواسته اند که نیروهای شان را ازافغانستان خارج نماید.البته این خواست تازه ای نیست ولی خوب با انتخابات آمریکا وپیروزی اوباما، آنها خواست همیشه گی شان را تکرارکرده اند.طالبان ثابت ساخته اند که کم تربا نیروهای خارجی جنگیده اند وبیشتربا مردم افغانستان جنگ کرده اند.طالبان مسئول بیش ازهشتاد درصد کشتارغیرنظامیان شناخته شده اند.طالبان این مساله را تبلیغات،سازمان ملل می دانند اما این موضوع حقیقت دارد که طالبا مسبب بشترین جنایت درافغانستان می باشد.شما درنظربگیرید درطی کم ترازپانزده روز،طالبان چه قدرانسان بیگناه را کشته اند.بیش ازصد نفردرمسجد عید گاه میمنه، توسط طالب انتحاری کشته وزخمی شد.درروزدوم عید پنج مسافربیگناه را درراه کابل وقندهار،سربریدند. وپس ازآن، ده ها انسان دیگررا درگوشه وکنارکشوربقتل رسانده اند وامروزبیش ازبیست نفردرسه ولایت قندهار،هلمند ولغمان توسط طالبان به قتل رسید.ده نفرمهمانان عروسی درهلمند به خاک وخون کشیده شد پنج نفردرلغمان کشته شد وبیش ازپنج تن دیگردرقندهاربا عملیات انتحاری طالب جان شان را ازدست دادند.

درطی کم ازپانزده روزمی بینیم، صد ها انسان توسط طالبان کشته وزخمی شده اند با این وضع تکذیب کردن کشتار ویا اینکه سهم ما درکشتارکم ترازهشتاد درصدی است که سازمان ملل اعلام کرده است،نمی تواند صورت مساله را تغییر،دهد.طالبان درواقع مسئول بیش ازهشتاد درصد کشتارمردم افغانستان می باشند.چرخه بیرحمانه ای قتل مردم ادامه دارد واین سلسله پایان ناپذیراست سی هف سال کشتارآدمی،واقعا تکان دهنده است.پایان روشنی دراین خونریزیهای مستمردیده نمی شود.مردم مصیبت زده افغانستان،همیشه باید درفقدان عزیزان شان، گریه کنند وازجنگ وگرسنگی درعذاب باشند.جنگ وزندگی،امرمحتوم سرنوشت ما، شده است یکی می گفت بازهم به مردم صبورافغانستان که هنوزامید به زندگی را ازدست نداده اند.ولی زندگی مردم ازباب ناگزیری رقم خورده است.مردم به این نوع زندگی راضی نیست تاجاییکه درامکان شان باشند،می بینیم که ازاین سرزمین می گریزد.

لطیفه را استادمحقق دریک سخنرانی خود درجمع محصلان به این صورت،بیان داشت که :جبرییل ملک خداوند،مردافغانی را به بهشت می برد.این مرد برای مدت کمی، بهشتیان دیگررا بستوه می آورد.اوشیشه های غرفه های بهشتی را شکستانده وتصاویری که خوشش نمی آمده به زمین انداخته وتصاویر،موردعلاقه اش به درودیوار بهشت نصب کرده.روزی به غرفه بهشتی حضرت موسی رفته وعصایش را خواسته وروزی دیگرماجرای دیگری را آفریده.اهالی بهشت به جبرییل ازدست این مرد افغان،شکایت می کنند که اورا ازبهشت بیرون نماید.جبرییل دلیل را می پرسد مردمان بهشتی می گویند وی این کارها را کرده وامروزیخن نوح پیامبرخدارا گرفته که کشتی ات را اجاره بده ویا اینکه اورا بزورمی گیرم وی گفته است که این کشتی را لازم دارد می خواهد سوارآن شده به استرالیا،برود. مردم ازاین سرزمین می گریزند به استرالیا،اروپا وهرجای که بتوانند،می روند.این گریزواقعی اززندگی درجنگ است .افغانستان ، سرزمین جنگ وزندگی برای مردمانش، شده است.  

شتاب درمصالحه

شتاب درمصالحه

انتخابات آمریکا با پیروزی بارک اوباما،پایان یافت.مجموعه عواملیکه که بارک اوباما درمبارزه انتخاباتی خود،بکارگرفت،درنهایت پیروزی وی دررقابت با میت رامنی، گرانتی کرد.اوباما درسیاست خارجی به وعده های دوراول ازمبارزات انتخاباتی خود،جامه ای عمل پوشاند.وی گفته بود که من بکارهای بوش خاتمه می دهم.تغییرات که اوروی آن تاکید داشت،یکی بیرون کشیدن نیروهای آمریکایی وپایان جنگ درعراق بود.اوباما به این وعده خود عمل کرد ونیروهای آمریکایی را ازخاک عراق بیرون کرد.درمورد افغانستان وی نیزاین وعده را به مردمش داده بود که سربازان آمریکا باید به خانه های شان برگردند.دراین مورد وی گفته بود که جنگ افغانستان،به پایان خود رسیده وسربازان آمریکا درسال2014 به خانه های شان برمی گردند.

جنگ افغانستان به دلیل بی میلی عام مردم آمریکا،مورد بهره برداری،گسترده ای بارک اوباما قرارگرفت.مردم آمریکا ازجنگ افغانستان، بیزارهستند وخیلی مایل اند که این جنگ به پایان خود برسد وسربازان شان به آمریکا برگردند.مساله کشته شدن اسامه نیزیکی ازعواملی پیروزی بارک اوباما شناخته شد.وی دردوراول انتخابات ریاست جمهوری خود وعده داده بود که رهبران القاعده را درهرجا که باشند آنها راخواهند کشت.اوبا ما بارها به مساله کشته شدن اسامه ودیگررهبران القاعده اشاره داشت.اوباما بزرگترین دست آوردخودرا درجنگ با تروریزم نابودکردن رهبران القاعده اعلام کرده بود.درزمان ریاست اوبا ما عمده ترین رهبران القاعده توسط هواپیماهایی بی سرنشین کشته شدند.انوراولاکی دریمن، کشمیری ابویحی اللیبی ابوفرج اللیبی ورهبرالقاعده اسامه بن لادن، ازشاخص ترین رهبران القاعده در زمان ریاست جمهوری اوبا ما به قتل رسیدند.آقای میت رامنی درمناظره سوم خود درآخرماه اکتبر،این مساله رابه آقای اوباما تبریک گفت.مجموعه عواملی که درسیاست خارجی اوباما برای مردم آمریکا ،جاذبه داشت،خروج سربازان شان ازعراق وپایان دادن جنگ درافغانستان وکشتن رهبران القاعد،بود وآقای اوباما موفق شد به همه این تمایلات پاسخ مثبت دهد.

درکناراین مساله سیاستهای داخلی اوباما نسبت به رقیبش ترجیحات زیادی داشت.برنامه های اقتصادی اوباما وبرداشتن هزینه های درمانی،حمایت ازاقلیتهای تباری،حمایت اززنان وجوانان، ازدیگرشاخصه های برتری اوباما نسبت به میت رامنی دانسته شده است.با این وضع آقای اوباما با پیروزی چشم گیری،رقیب خود آقای رامنی را شکست داد.آرای عمومی مردم ،چندان تفاوت نداشت آقای رومنی 49 درصد وآقای اوباما 50 درصد رای مردم را داشت اما درمرکزالکترال کالیج آقای اوباما، رای قاطعی را بدست آورد. بیش ازسیصد رای درکالیج دربرابردوصد سه رای،فوق العاده بود.آقای میت رامنی بلافاصله با تلفن، پیروزی اوباما را برایش تبریک گفت وی گفت برای اوباما دعا می کند که بتواند جامعه آمریکا را به خوبی رهبری نماید.آقای رومنی گفت به این خاطروارد کارزارانتخاباتی شده بود که نگران آمریکا بود.آقای اوباما نیز،تلاشهای رومنی را درمبارزه انتخاباتی برایش تبریک گفت.وی گفت به زودترین فرصت با آقای رامنی می نشیند وهردودرباره ای برنامه های مشترک وکاربرای آمریکاییها،گفتگو می کنند.این نوع رفتارها،شایسته گی وظرفیت رهبران سیاسی وجامعه آمریکا را نشان می دهند.آنها مردمی را که درجریان انتخابات،صف آرایی کرده بودند وتاحدی عواطف هم دیگررا جریحه دارساختند به این روشهای انسانی ومتمد دانه،جبران می کنند.

درمورد افغانستان به نظرمی رسد صلح ومذاکره شتاب بشتری می گیرد.اداره اوباما با طالبان ازطریق پاکستان وارد گفتگوی سریع وجدی می شود وسعی خواهد کرد که مساله افغانستان را درمسیرمصالحه بصورت استواری قراردهد.دموکراتها اصولا طالبان را جریان قابل گفتگومی دانند وبه همین دلیل است که گفته اند"طالبان الزاما دشمن آمریکا نستند"این حرف جوب آیدن معاون رییس جمهورآمریکا، ناشی ازطرزدید آنها می باشند.دموکراتها،طالبان را می خواهند جدای ازشبکه القاعده مطالعه نمایند وتفکیک بین شبکه القاعده وشورای کویته قایل اند.شبکه حقانی را آمریکا جدایی ازالقاعده نمی دانند.آمریکا اعلام کرده است که القاعده وکسانیکه با این گروه وابسته باشد را درهرجا که بیبیند آنها را خواهند کشت.شبکه حقانی را به دلیل اینکه وابسته به القاعده می دانند این گروه را تحریم کرده است.البته زمانی طالبان را هم تحریم کرده بود ولی کم کم آنها را ازلیست سیاه برمی دارند بنابراین ممکن است زمانی شبکه حقانی را نیزازلیست سیاه شان بردارد.آمریکا درحال حاضر،مصمم است که جریان مذاکره را با طالبان به پیش ببرد.اما این باربا تکیه به پاکستان این کاررا می خواهد انجام دهد.پاکستان درشرایط فعلی،مناسبات بسیاردوستانه ای با آمریکا دارد وبشترین طرف گفتگوومذاکره آمریکا درواقع،حکومت پاکستان می باشد.

آقای گروسمن ده روزپیش به پاکستان آمد وی گفتگوهای بسیارمهمی با پاکستانیها داشت حاصل این مذاکرات این شد که آمریکا وپاکستان یک کمیسیون مشترک درمورد طالبان،تشکیل دهند واین کاررا آنها کرده اند تشکیل کمیسیون مشترک بدون افغانستان،اوج همکاری آمریکا باپاکستان را نشان می دهد.مساله مذاکره با وساطت پاکستان،شتاب بشتری بخود می گیرد وامتیازات مصالحه را پاکستان ازآمریکاییها می گیرند.متاسفانه اوضاع بگونه ای هست که پاکستانیها،حداکثراستفاده را ازشرایط می کنند.افغانستان درموقعیت مناسبی قرارندارد.رییس جمهورازآمریکا وغرب ناراحت است وی سه روزپیش به عده ای ازژورنالسیتها واستادان دانشگاه می گوید: دست آمریکا تالندن خلاص.این جمله اوج ناراحتی ودلزده گی افغانستان ازآمریکا را نشان می دهد.افغانستان بوضوح می بیند که آمریکا با پاکستان چه کارهای را انجام می دهد.اعلام خط دیورند نیزمساله ای برنامه ریزی شده ازسوی آمریکا وپاکستان بود.هردوکشوربه سودهم حرف می زنند وکارمی کنند وبشترین مشوره هارا درامورافغانستان باهم دارند.امروزبااعلام پیروزی بارک اوباما،ازسوی دفترریاست جمهوری اعلامیه ای منتشرشد وپیروزی اوباما را تبریک گفت اما درادامه اعلامیه ،افغانستان ازآمریکا این مساله را خواسته است که پناه گاهای تروریستها را درخاک پاکستان،مورد حمله قراردهید.

افغانستان درپیام تبریک چرا به این مساله تاکید دارد؟. آن طرف مرز،همان خاک پاکستان است وپناه گاه های تروریستها درآن سوی مرزدیورند قراردارد.این خواست افغانستان،نشان ازهدفی دارد که می داند آن هدف عملی نیست اما تاکید به آن هدف غیرعملی،دلیل ناراحتی وعصبانیت افغانستان نسبت به پاکستان را نشان می دهد.افغانستان می داند که آمریکا با پاکستان رفیق شده است ودرمساله افغانستان ومذاکرات صلح ،بشتربا پاکستان گفتگوی می کند.افغانستان ازآمریکا می خواهد که خاک پاکستان را که پناه گاه تروریستها می باشد را، مورد حمله قراردهد.مناسبات کابل واسلام واقعا به تیره گی گراییده است وبه همین دلیل است که ازناتو می خواهد که عملیات شان درآن سوی مرزیعنی خاک پاکستان انجام دهد.دلیل مساله این است که خاک پاکستان، مکان امنی برای تروریستها شده است.خواست افغانستان عمل نیست آمریکا این کاررانمی کند.نیروهای ناتو درمرزحتی قبول ندارد که پاکستان به خاک افغانستان،تعرض داشته است وسخنگوی ملکی ناتو می گوید: درمعاهده بن گفته نشده است که نیروهای بین المللی به خاطردفاع ازخاک افغانستان دربرابرکشورهای خارجی،اقدام نماید.

همه این مسایل نشان می دهد که مناسبات افغانستان با ناتو،آن چنان دوستانه نیست.روابط سرد کابل وواشنگتن سبب می شود که آمریکا درمورد مذاکره با طالبان،گامهای جدا ازکابل را بردارد.علایم ونشانه یک چنین اقداماتی معلوم شده است.کمیسیون مشترک آمریکا وپاکستان درمورد مذاکره باطالبان معنی جزاین را نمی تواند داشته باشد.باروی کارآمدن اوباما ،جریان مذاکره شتاب بشتری بخود می گیرد اما این بارگفتگوها درفاصله دورازافغانستان انجام می شود.سوالی که مطرح می شود این است که مذاکره با طالبان باشتاب بشترچه خواهد شد؟.افغانستان دراین مذاکرات به حاشیه رانده شده وگروهای اپوزیسیون هم درمذاکرات حضورندارند پس این مذاکره چه سود ونتایجی می تواند درپی داشته باشد.پاسخ به این سوال این است که افغانستان نه برای همیشه درحاشیه قرارمی گیرد این مساله غیرممکن است اما آنها می خواهند که حکومت رییس جمهوردرحاشیه باشد واین یک نوع بی مهری نسبت به سردی روابط کابل با واشنگتن وپاکستان است.اما دربلند مدت خصوصا با روی کارآمدن حکومت منتخب وجدید، اوضاع بکلی ،تغییرمی کند. افغانستان نمی تواند درحاشیه مذاکرات باشد افغانستان درمتن راه حل وگفتگوهای بعدی قرارمی گیرد.درحال حاضر،آنها با رییس جمهورکرزی وارد کشتی نرم شده وآن کشتی درمرحله های سختی کشانده شده است.

آمریکا وپاکستان می دانند که حکومت رییس جمهورکرزی با چالشهای عمده ای روبرواست آنها می خواهند رییس جمهورافغانستان را اذیت واعصابش را خرد نمایند واین کارهارا می کنند.این مساله دلیل دارد زیرا سیاست های رییس جمهورکرزی ورفتاریکه با جامعه بین المللی دارد، برای آنها دوستانه دانسته نشده است وپاکستان هم ازفرصت استفاده کرده روابط بهم خورده شان را دوباره بهبود بخشیده است.پاکستان بخوبی این کاررا کرده است درحال حاضرهیچ مشکلی با غرب وآمریکا ندارد.این افغانستان است که خود را دچارمشکل ساخته وآنچه را که می بیند، نتیجه سیاست های خود حکومت افغانستان می باشد.مذاکره وشتاب بخشیدن به آن ازسوی آمریکا وپاکستان با تشکیل کمیسیون مشترک، به پیش برده می شود این البته یک مساله کوتاه مدت وتاکتیکی است دربلند مدت آمریکا وپاکستان نمی توانند بدون موافقه دولت افغانستان،مذاکرات صلح رابجای برسانند.صلح با مردم افغانستان وحکومت منتخب ومشروع ،باید صورت بگیرد مساله مصالحه، جدایی ازافغانستان هرگزنمی تواند بجای برسد.برخی ازمنتقدان می گویند : مشکل آمریکا وپاکستان مردم افغانستان نیست مشکل آنها با حکومت رییس جمهورکرزی است واین مساله با گذشت زمان،برطرف می شود.

عوامل مجهول

عوامل مجهول

باجمعی ازدوستان دربورد مشاورین وزارت خارجه، وقت ملاقات ازمعاون اول رییس جمهورگرفته بودیم.مارشال فهیم لطف کرد،زمانی را برای گفتگو با ما اعلام داشت.ما پنج نفرازاعضای بورد،دردفترمارشا فهیم با ایشان ملاقات داشتیم.هدف ما ازاین مزاحمت این بود که مشکلات موجود دروزارت را باایشان درمیان بگذاریم ودیگراینکه  ازایشان بعنوان مردشماره دو نظام،کمک برای حل مشکلات بخواهیم ما اعتقاد داریم که آنها مقامهای مسئول دردولت افغانستان می باشند.ماوقتیکه سری گفتگورا باایشان بازکردیم،دقایقی ازصحبت سخنگوی ما نگذاشت که مارشال فهیم،سخنان ایشان را قطع کرد وگفت: درمورد مشکلات وزارت تان من اطلاع کافی دارم.وی اشاره به گزارشی که روی میزایشان بود،کرد وگفت: این گزارش تماما مربوط به وزارت شما است.

گزارشی نسبتا قطوری بود. شاید بیش ازهشتاد صحفه گزارش ازوزارت به مارشال صاحب رسیده بود.ایشان بگونه ای درمورد مشکلات درکل ودرمورد وزارت خارجه،بصورت خاص حرف زد که ما واقعا به حیرت افتادیم.مارشال فهیم مشکلات را بگونه ای دسته بندی کرد که گویا ریشه ای چالشها،مقامات مسئول درنظام افغانستان نیست.دوروزپیش مارشا فهیم درجمع مقامات کشوردرسمیناری گفت: دراین کشورعدالت رعایت نمی شود.مارشال ازظلم وبی عدالتی درسمینارسخن گفت.ایشان به  این مسایل نیزاشاره داشت که دراین کشورهرکس تفنگ دارد،امنیت دارد.ازمجموع اظهارنظرمقامات مسئول،این نکته اساسی بدست می آید که مصیبت دراین سرزمین بی عدالتی وظلم ونداشتن امنیت،فساد اداری،حکومت داری بد،تبعیض شهروندی،بی کاری وفقروده هامشکل دیگر،برمی گردد،به عواملیکه که آن عوامل هرکی باشد اما مقامات مسئول درحکومت افغانستان نیست.ارجاع مشکلات به عوامل نامریی ومجهول،ازخصوصیات مقامات کشوری شده است.مارشال فهیم مردشماره دونظام همه چالشها را قبول دارد وخود بهتر ازهرکسی آگاهی به مشکلات دارد ولی عامل این مصیتها درکشورکی است.این مساله معلوم نیست.رفع مسئولیت ازخود وارجاع مسایل به عوامل مجهول،اوج بی مسئولیتی را نشان می دهد.همه کاره های بی کاره درنظام کشور،ازبزرگترین رنج مردم افغانستان می باشد.مافکرمی کردیم که درنظامهای توتالیتروخود کامه،کسی مسئولیت را قبول نمی کند ویا کسی جرئت ندارد بگوید بالای چشم تان ابرو هست.زیرا درآن صورت حساب شان با کرام الکاتبین است.دریک نظام استبدادی چه کسی جرئت دارد بگوید که عامل فساد،بی عدالتی،فلان مقام حکومتی است.

دوستی دپلمات من که زمانی درلیبیا،انجام وظیفه وماموریت دپلماتیک داشت می گفت: روزی جمعی ازسفراء خارجی به ملاقات رهبرلیبی رفته بودند.هرسفیربرنامه های کشورشان را می خواست با رهبرلیبیا درمیان بگذارد وازایشان بعنوان مقام درجه یک لیبیا درانجام برنامه های شان،کمک بخواهد.معمرقذافی رهبرلیبیا با بی میلی به سخنان،سفراء،گوش می دهد اما درپایان می گوید: من دراین کشورهیچ کاره هستم وهیچ کارحکومتی واجرایی مربوط من نمی شود.مردم لیبیا، مرا بعنوان برادرخود قبول کرده اند من هم گفته ام تشکر،برادری تان را قبول دارم من دراین کشور،هیچ کاراجرایی وحکومتی ندارم وهیچ مساله ای مربوط به من نمی شود من تنها برادرمردم لیبیا هستم.سرهنگ قذافی به هریک ازسفراء که خواسته های داشت می گوید: شما به وزیرنفت وانرژیِ مراجعه نمایید. وکارشما جناب سفیرمربوط به وزارت خارجه می شود وموضوعا تجارتی رابا وزارت تجارت لیبیا درمیان بگذارید.معمرقذافی که تمامی قدرت لیبیا درزیرچنچگال وی قرارد اشت این گونه با دپلماتهای خارجی ،سخن گفت.وی درسال 2011 کشته شد.ثروت معمرقذافی  دربانکهای خارجی بیش ازیک صد هفتاد میلیارد دالر،براورد شده است.وی با همه قدرت واختیارات،می گوید: من هیچ کاره هستم وکارهای شما مربوط به من نمی شود.

مارشال فهیم مرد شماره دو درنظام که آقای اکبری ازایشان ومعاون دوم رییس جمهور،بعنوان معاونان لمبریک ولمبردو،نام می برد.با ما ودرسمینار،دادستانی مقامات حکومتی می گوید: دراین کشور،بی عدالتی وتبعیض وجود دارد،امنیت برای شهروندان این کشورنیست.تنها تفنگ داران دراین کشورازامنیت برخوردارهستندو..سئوالی که پاسخ ندارد این است که همه این مسایل،معلول است علت وعامل آن کی می باشد.مارشال هرگزبه عوامل فساد،حکومت داری بد اشاره نمی کند.مرحوم شریعی می گفت : برخی ها دوست دارند ازمظلومیت امام حسین حرف بزنند وماجرای شهادت را درکربلا شرح دهند اما نمی خواهند ازیزید حرفی به زبان آورند.چالشهای جامعه بی عدالتی وتبعیض وحکومت بد،دراین کشورازخود،عواملی دارد.چرا مقامات حکومتی به علتهای فاجعه ومصیبت،اشاره نمی کنند.به همین دلیل است که گفتگو ازمعلول بدون ذکرعلت،دردی را دوا نمی کند.دراین کشورمردم، مقامات مسئولیت پذیر،کاردارند.ارجاع چالشها،به عوامل مجهول،گره ای را نمی گشاید.دراین بدبختیها،عوامل مسئول دخالت دارد ومقامات حکومتی،درواقع علت بد بختی وخوشبختی جامعه هستند. این منطق قابل قبول نیست که شما همه رنجها را شرح دهید وبه همه گناه هان خورد بزرگ معترف باشید اما ازگناه کار نام نبرید.

قذافی همه زندگی مردم لیبیارا، دراسارت خود داشت ولی می گفت: من دراین کشورهیچ کاره هستم.مارشال فهیم ودیگرمقامات حکومتی با ید به این مساله پاسخ دهند که مسئول غارت اموال مردم درکابل بانک کی ها هستند.قراردادهای،فساد آوردرنظام را کی وکدام مقام حکومتی ویا اقارب شان با خارجیها،منعقد ساخته است.همه این فساد ها عواملی مشخص وشناخته شده دارد کسی ازمریخ ،درافغانستان نیامده وعلت مصیبتهای مردم وبی عدالتی که مارشال فهیم روی آن تاکید داشت،ساکنان مریخ نشین نستند.آنها ساکنان همین سرزمین وازمقامات تصمیم گیرنده ویا اقارب شان می باشند.سه مولفه درگفته های مارشال صاحب فهیم،قابل بحث است.مولفه اول مجموعه ازمشکلات وچالشهای که ایشان درسمینار،به آن اشاره کرد که برجسته ترین آن،بی عدالتی وتبعیض،فساددرحکومت افغانستان که این مساله را، همه مقامات حکومتی،اعتراف دارند. یک مقام برجسته وزارت خارجه می گفت: حکومت فاسد است ولی من فاسد نستم.رییس جمهورهم به مساله فساد،تاکید فراوان دارد.جامعه جهانی که اصولا شرط کمکهای شان را،مبارزه بافساد دانسته اند.مولفه دوم عواملی دخیل درچالشهای سیاست ومدیریت است.هراتفاقی که روی دهد آن حادثه ازخود علت وعامل مشخص دارد.عوامل معلوم درواقع،باید شناسایی شود وازآنها بصورت مشخص نام گرفته شود ومسببین وقایع وحوداث،مجازات شوند.مولفه سوم تکیه به عوامل مجهول است.

مقامات حکومتی ما نمی خواهند که عوامل مسئول ودخیل درفساد وسوء مدیریت،نام گرفته شوند وآنها مجازات شوند.این مساله ازخود دلیل دارد.عوامل مسئول درقدم اول ،خود مقامات حکومتی ویا اقارب آنها می باشند.مقامات آمریکا این مساله کتمان نکرده اند آنها گفته اند که ما قرارداد با مقامات ویا وابسته گان آنها درامربازسازی وانکشاف داشته ایم.طرف قرارداد های فساد آور،عوامل مجهول نبود ویا ما با ساکنان مریخ درامربازسازی عراق وافغانستان،قراردادی نداشتیم طرف قرارداد بصورت معین،مقامات حکومتی ویا عوامل واقارب آنها بوده اند.مقامات به همین دلیل که پای خودشان درگیراست،همه مشکلات را به عوامل مجهول،احاله می کند.آنها با مهارت خاص واطلاعات کافی،رویدادهای جامعه را شرح می دهد.مارشال فهیم،مشکلات وزارت را ده برابرما اطلاع داشت وگزارش هشتاد صفحه ای به ایشان داده شده بود.شرح وبسط چالشها وارجاع آن به عوامل نامریی ومجهول هرگز،مشکل ما را حل نمی کند.چیزی را که ما ازسخنان مارشال فهیم درسمینار،دانسته ایم ،ارجاع مسایل به عوامل مجهول وپرداختن به معلول بدون نام گرفتن ومبارزه با علت بوده است به همین خاطراست  که نه مشکلات وزارت ما، حل شد ونه هم چالشهای دیگردرحکومت قابل حل است.راه حل برخورد با عوامل مسئول ومبارزه با علل مسایل د رکشوراست.