انتخابات 2014
رییس جمهورکرزی هفته ای گذشته اعلام داشت که انتخابات درسال 2014 برگزارمی شود وی گفت: داشتن انتخابات ناقص بهتراست ازنداشتن انتخابات.ناظران عموما براین باورهستند که رییس جمهوربا این اظهارات صریح مجالی برای این سئوال نگذاشته است که انتخابات برگزارنمی شود.نکته دوم درسخنان رییس جمهورکرزی این بود که انتخابات برگزارمی شود ولی خودش کاندید نیست وی گفت:دودلیل دارد یکی اینکه خودش نمی خواهد ودیگراینکه قانون اساسی برایش اجازه نمی دهد.این هم ازشفاف ترین اظهاراتی است که رییس جمهوردرمورد انتخابات داشته است.
پیش ازاین شایعاتی مطرح شده بود که رییس جمهورقصد برگذاری انتخابات را ندارد ایشان مایل است برای حفظ منافع تیمی و دست آوردهای ده ساله حکومتش،برای دورسوم خودرا کاندید نماید.مخالفان گاهی استدلال می کردند که رییس جمهوربرای برداشتن منع قانونی اقدام به تدویرلوی جرگه فرمایشی واضطراری می کند ودرلوی جرگه تغییرات درقانون اساسی داده وشرایط رابرای دورسوم فراهم می کند.لوی جرگه اضطراری مرجعی است که می تواند رییس جمهورخواسته های سیاسی خود را درآن مطرح نماید.ده سال حکومت رییس جمهورکرزی یکی ازپربارترین دوره ها درتدویرلوی جرگه ها، بوده است.اعتراضات به رییس جمهوراین بود که ایشان اعتقادی به نهادهای قانونی ندارد وبجای آن توجه به سنتهای تاریخی وعنعنوی لوی جرگه دارد. برخی ازلوی جرگه هاراحتی عنعنوی نام گزاری کرده بود.نهادهای حکومت داری مدرن با سنتهای گذشته سازگاری ندارد موسسات تازه درنظام مدرن آنهارا نسخ کرده است. برخی تحلیل گران به شدت به رییس جمهورحمله کرده اند که ایشان بجای تکیه به نهاد قانونی، مراجعه به سنت های منسوخ گذشته داشته است.
دراین میان گروه بین المللی بحران یکی ازآن سازمانهای است که تاهنوزمتقاعد نشده است که رییس جمهورکرزی صددرصد انتخابات سال2014 را برگزارمی کند دریک مورد دراین گزارش آمده است که احتمال دارد رییس جمهورکرزی برای نفی انتخابات حالت اضطراراعلام نماید وانتخابات را با حالت فوق العاده منتفی اعلام نماید.گزارش گروه بین المللی بحران درمورد انتخابات نکات بسیارمهمی را گنجانده است.گزارش گروه بین المللی بحران درمورد سقوط نظام،جنگهای داخلی دهه ای نود، حتی بازگشت طالبان،حرفهای یاس آوری را گفته است.این بخش ازگزارش با اعتراضات محافل اجتماعی، قانونی وحکومتی،مواجه شد.حکومت افغانستان گزارش گروه را توطئه استخباراتی دانیست برخی سخنگویان حکومت عوامل پشت پرده را شناسایی کرده وگفتند: که هدف ازتهیه ونشراین گزارش این است که آمریکا می خواهد درسند امورامنیتی امتیازات بگیرد که افغانستان هرگزچنین امتیازی رابه آمریکا نمی دهد کسی بنام رفیع فردوس یک مضمونی راکشف و به رسانه ها اعلام کرده بود.ایمل فیضی سخنگوی رییس جمهورریشه انتخاباتی برای گزارش ساخته بود وی با رسانه اعلام کرد که هدف ازتهیه این گزارش این است که خارجیها درامرانتخابات مداخله نمایند.
مداخله خارجیها درامرانتخابات را مقامات حکومتی روشن ساخته اند وخود رییس جمهورکرزی نیزبا رها اخطارداده است که خارجیها نباید به امورانتخابات مداخله نمایند منظورازمداخله درامورانتخابات،نفی نظارت بین المللی انتخابات است.رییس جمهورکرزی بارها اعلام داشته است که بانظارت خارجیها درامرانتخابات مخالف است.اپوزیسیون حکومت، جامعه مدنی، احزاب سیاسی به شدت پا فشاری دارند که انتخابات با نظارت ملی و بین المللی باید برگزارشود.درمساله انتخابات سه حوزه قابل بحث است حوزه اول قوانین انتخابات است انتخابات درچهاردوره ای قبلی بدون قانون نافذه برگزارشد مسوده ای با امضای رییس جمهورکرزی مرجع قانونی برگزاری انتخابات بود که اصطلاحا به آن گفته می شود "فرمان تقنینی" درکنفرانس علمی غیرمتمرکزبه این نکته اشاره شد که دولت افغانستان درهمه مسایل قانون نافذه دارد تنها درمورد انتخابات تاهنوزقانون نافذه وجود ندارد.بیش ازچهل حزب سیاسی درحال حاضردورهم جمع شده آنها همین حوزه اول را که تدوین قانون انتخابات باشد را روی دست گرفته اند.
احزاب سیاسی جامعه مدنی با همکاری فیفا،طرحی را درمورد انتخابات پیشنهاد کرده اند که با تصویب پارلمان تبدیل به قانون شود.شاخصه که وجه مشترک برای همه شده این است که قوانین انتخابات براساس سیستم مختلط باید ساخته شود دوسیستم شناخته شده درقانون انتخابات وجود دارد سیستم اس ان تی وی وسیستم پی آر، درسیستم اول رای واحد غیرقابل انتقال است دراین سیستم درحق احزاب سیاسی ظلم می شود اصولا احزاب نمی تواند دراین سیستم به پارلمان نماینده بفرستد.سیستم پی آر به نفع احزاب است ولی حکومت افغانستان هرگزآن را قبول ندارد.چهل حزب سیاسی با همکاری سازمان فیفا،یک سیستم مختلط ومزدوج را استخراج کرده است که براساس آن می توان هم احزاب درانتخابات صاحب کرسی پارلمانی شود وهم افراد مستقل. گفته شده است درطرح مختلط بین چهل تاپنجاه درصد احزاب حق فرستادن نماینده درپارلمان را دارد امریکه درلیبیا روی داد آنها ازدوصد کرسی پارلمان هشتاد کرسی را اختصاص به احزاب سیاسی دادند. احزاب حوزه مهم قوانین انتخابات را قابل بحث دانسته است اما درکناراین قانون چند نسخه دیگرنیزقراراست که مورد بحث قراربگیرد.
اخبارمنتشرشده که حکومت، وزارت عدلیه مسوده ای را برای بحث درپارلمان می خواهد بفرستد ودرخارج ازحکومت گروه های طرف دارحکومت نیزبا تحریک حکومت مسوده های تهیه کرده که درصورت رد قوانین انتخابات حکومتی،هواداران حکومت قوانین مورد نظرشان را درپارلمان پیش کش نمایند.درحال حاضرتهیه قوانین انتخابات یکی ازعمده ترین مباحث روزحکومت ومخالفان سیاسی حکومت است.پارلمان کشوردرنهایت تصمیم گرنده اصلی درمورد طرحهای مختلف است .صاحب نظران درمورد پارلمان کشورکمی نگران هستند زیرا پارلمان انگیزه های حزبی کمی دارد.آقای صالح محمدریگستانی درکنفرانس علمی غیرمتمرکزسازی درهتل انترکانتینینتال گفت: دردوره پیش ازمجموع 249 نماینده پارلمان تنها شش نفرقوانین انتخابات را مطالعه کرده بودند وبقیه بدون اینکه زحمت حتی خواندن یک صفحه را به خود بدهند،قانون انتخابات را رد کردند آنها ناخوانده قوانین را رد کردند آقای ریگستانی ازتهیه کنندگان این قوانین گفت: یکی ازدلایلی استعفاء من همین بود.وی گفت : این احساس برای من پیش آمد که کارکردن وزحمت کشیدن دریک چنین پارلمانی وقت هدردادن است.
حوزه دوم قابل بحث درمساله انتخابات مساله مقررات صلاحیت تشکیل دوکمیسیون انتخابات وشکایات است.دوکمیسیون باید براساس مقررات صلاحیت داشته وتشکیل شود.قوانین صلاحیت تشکیل کمیسیونها،حایزاهمیتی زیادی است.رییس جمهورتاکنون دراین حوزه دخالت کرده ورییس کمیسیون مستقل انتخابات را همراه با کمیشنرها، مطابق تشخیص خودش منصوب کرده بود درچهارانتخابات گذشته نه قانون مصوب پارلمان داشتیم ونه قوانین صلاحیت تشکیل کمیسیونها.احزاب سیاسی جامعه مدنی دراین مرحله ازانتخابات دراین حوزه سخت حساس هستند آنها می گویند: کمیسیونها باید مطابق قوانین ساخته شود آنها پیشنهاد کرده اند که رئسایی دواطاق پارلمان احزاب سیاسی ،جامعه مدنی، وچند نهاد دیگر،مجموعه ای ازشخصیتهای کشوررا ازمراجع مختلف با داشتن مواصفات ضروری شناسایی وبه رییس جمهورمعرفی نمایند.رییس جمهورازمیان آن مجموعه جمعی را به پارلمان معرفی نماید واین پارلمان است که درمورد افراد معرفی شده ازسوی رییس جمهوررای گیری نماید وجمعی را بعنوان رئسایی کمیسیونها وکمیشنرها،برگزیند.با این روش کمیسیونهای مستقل انتخابات وشکایات درواقع مورد وفاق وتایید همه قرارمی گیرد.
حوزه سوم قابل بحث مساله نظارت ملی وبین المللی است.انتخابات اعتبارش به تایید ناظران بی طرف بستگی دارد.درکناردوحوزه قبلی ومیکانیزهای اجرایی وبی طرفی نهاد های دولتی ومساله کارت رای دهی،پروسه ثبت نام و..که همه این اموردرحوزه دوم ودرقوانین صلاحیت تشکیل کمیسیونها،مورد بحث قرارگرفته،موضوع نظارت ازمهم ترین موضوعات مرتبط به انتخابات است.تفاوت واختلاف بسیارشدیدی بین حکومت واحزاب درمورد نظارت ملی بخصوص بین المللی وجود دارد حکومت نظارت بین المللی وبی طرفانه انتخابات را حمل برمداخله کرده وبه شدت با آن مخالف است. احزاب عمده ترین مساله را درامرانتخابات شفاف،درنظارت بین المللی دانسته است جامعه مدنی وسازمان فیفا نیزتاکیدات زیادی روی مساله نظارت دارد.حساسیت حکومت درمورد نظارت خیلی واضح است رییس جمهوربارها با آن مخالفت کرده وگفته است که مداخله خارجی درانتخابات را قبول ندارد سخنگویان حکومت نیزانگیزه گزارش گروه بین المللی بحران را مساله انتخابات ودخالت درامورانتخابات اعلام کرده اند.انتخابات سال2014 با این چالشها روبرواست.
فازدوم ازمصالحه
مصالحه درافغانستان همانگونه که درفازاول بحث کردیم،به بن رسیده است.کانالهای حکومت درامرارتباط با طالبان،سید اکبرآغا مقام پیشین طالبان،عبد الحکیم مجاهد سخنگوی قبلی طالبان وعضو شورای عالی صلح حکومت افغانستان ومرحوم ارسلا رحمانی بودند.آقای رحمانی توسط طالبان شبکه حقانی درکابل دربهارسالجاری ترورشد درحال حاضر،دونفربا همکاری افراد دیگری،کاریدورهای ارتباط با طالبان را ظاهرا،سازماندهی می کنند.معاونان دوکاندید ریاست جمهوری آمریکا روی این دو مساله توافق داشتند یکی اینکه نیروهای آمریکا درموقع وزمانش برمی گردند ودیگراینکه جنگ افغانستان پایان وصلح ثبات درافغانستان،تامین می شود اما چه گونه ؟.
سئوال اساسی که چه گونه، صلح وثبات درافغانستان تامین می شود؟ هنوزپاسخ داده نشده است.طالبان به شدت درحال جنگ هستند بخش صلح طلب ایزوله شده اند پس چه گونه ثبات درافغانستان،تامین می شود؟.اطمینان مقامات آمریکا درمورد مصالحه می تواند بردواصل استوارباشد،یکی اینکه مقامات پاکستان به آنها وعده سپرده باشند که طالبان با خروج نیروهای بین المللی ازافغانستان، وارد مذاکرات صلح می شوند.گفتگوهای پاکستان با آمریکا درمورد طالبان براصلی نهاده شده است که لابیهای پاکستانی آمریکارا متقاعد ساخته باشند که طالبان بتاتا،یک جریان داخلی افغانستان است وکار،به مسایل بین المللی وتعقیب ایده های القاعده ندارند.آنها برای افغانستان فکرمی کنند بنابراین قابل مذاکره ومصالحه هستند.قبول این ایده به آمریکا ازسوی لابیهای پاکستان بسیارخطرناک است.مورد دومی که می شود درباره آن حدس زد این است که سازمان ملل وارد مذاکرات صلح شود.دراین فرض، تجربیات دهه ای نود دربحران افغانستان،بکارگرفته می شود که پایان آن با تشکیل کنفرانس بن 2001 درآلمان اعلام شد.مقامات سازمان ملل درکابل اشاراتی به این مساله داشته اند که درمورد مصالحه افغانستان فازدوم آن آغازمی شود.فازدوم به این معنی که سازمان ملل همه ابتکارات وبرنامه های صلح را دردست می گیرد.ازآقای یان کوبیش نقل قول شده است که ایشان گفته است که مذاکرات صلح با ترکیب ومیکانیزم تازه شروع می شود دراین ترکیب تازه: احزاب سیاسی افغانستان، جامعه مدنی جامعه زنان افغانستان،شامل می شوند امریکه تاکنون ازسوی حکومت افغانستان،مورد قبول واقع نشده است.
گذشته ازاحزاب سیاسی، حکومت افغانستان وطالبان که مولفه های اصلی مصالحه درفازدوم است واین مجموعه ها، احزاب سیاسی،جامعه مدنی ،حکومت افغانستان وطالبان،عناصراصلی تشکیل دهنده صلح درافغانستان هستند.سازمان ملل گذشته ازشناسایی عوامل ومولفه داخلی افغانستان برای پیشبرد،قطعا باید به عوامل منطقه ای مصالحه نیزاهتمام ورزد.بازیگران منطقه،کشورهای همسایه افغانستان هستند این کشورها هرکدام تمایلات برخواسته ازمنافع شان را درافغانستان جستجومی کنند.هند وپاکستان دوکشورهمسایه درمورد مصالحه، اختلافات استراتژیک وغیرقابل حل دارند. جمهوری اسلامی ایران نیزملاحضات مهمی درمورد همسایه افغانی خود دارد ایران همواره براین سیاست پافشاری داشته که با حکومتی مرکزی درکابل کارمی کند ودرثانی حکومت کابل ازنوع طالبان نباشد که هیچ حرمتی به مناسبات همسایه گی نگذارد طالبان دریک مورد حمله خونینی به مقرنمایندگی جمهوراسلامی ایران درمزارشریف داشت که 9 دپلمات ایرانی را به قتل رساندند.طالبان قبول کردنش برای ایران هند امردشواری است چنانچه پاکستان، تمامی ارزوهای سیاسی اش،حکومتی ازنوع طالبان است.این مساله برای همه سیاست مداران پاکستان، باهمه تفاوتها واختلافات داخلی،یک سان است.کرکت بازپاکستانی که حالا سیاست مدارشده وحزبی بنام تحریک انصاف را رهبری می کند می گوید: جهاد درافغانستان واجب است. عمران خان، فتوای جهاد درافغانستان داده ودیگراینکه به شدت ازطالبان حمایت می کند.
هند،ایران کشورهای آسیای میانه با چنین نگرشی به شدت مخالف هستند.سازمان ملل درمصالحه با چنین گرفتاریهای بزرگی مواجه است.کشورهای عربی عمومابا پاکستانیها هماهنگ هستند آنها درگذشته رژیم طالبان رابه رسمیت شناخته اند.افغانستان عمیق ترین نقطه بحران درسیاستهای منطقه ای قرارگرفته است .سازمان ملل با چنین چالشهای بزرگی درحل بحران افغانستان مواجه است.ازمنطقه که خارج شویم، کشورهای اروپایی وآمریکا،نیزملاحضات وتاملات خود را درمورد افغانستان فراموش نمی کنند.آمریکا درافغانستان بیش ازدوهزارسربازرا ازدست داده است.خسارات هنگفتی مالی را متقبل شده اروپا نیزبه تبع آمریکا گرفتاریهای زیادی با مسایل افغانستان داشته است.مصالحه درافغانستان بدون حمایت وپشتیبانی آمریکا اروپا امرناممکن است.برای غرب نوعیت رژیم درافغانستان دردرجه دوم قرا ردارد آنها حکومتی را درکابل می خواهندکه منافع شان را آسیب نزند.فراموش نکرده ایم که آمریکا پس ازحادثه یازده سپتامبر2001نمی خواست رژیم طالبان سرنگون شود خواست آمریکا ازطالبان یک چیزبود وآن دورکردن شبکه القاعده ولی طالبان به دلیل پیوند عمیق ایدلوژیک وخا نوادگی،امارت را فدای علایق ایدلوژیک وفامیلی خود ساختند.شایعات نزدیک به یقین نشام می داد که ملاعمر داماد اسامه شده است جلاالدین حقانی نیزچنین پیوندی فامیلی با عربهای حاشیه خلیج فارس ایجاد کرده بود.
آمریکا با مرتجع ترین وفاسد ترین رژیمها که هیچ نسبت با دموکراسی ندارد، کارمی کند.درسال2001 آمریکا طالبان را جواب نداد اما این طالبان بود که به خواسته های آمریکا گوش ندادند.پس ازسال 2014 آمریکا ازافغانستان چه می خواهد به نظرمن تنها یک چیزوآن اینکه حکومت افغانستان ویا ازافغانستان منافع شان تهدید نشود هرکسی این ضمانت را به آمریکا بسپارد،بدون ترد ید آمریکا با آنها کارمی کند حفظ منافع غرب وآمریکا درمرحله اول درافغانستان قرارگرفته است. اروپاکمی متعهد تربه دموکراسی به نظرمی رسد اما دموکراسی اروپا،درافغانستان قابل باورنیست به همین دلیل است که وزیردفاع انگلیستان گفته است: که مردم افغانستان زندگی قرن سیزده را ترجیح می دهند.ویا این مردم درقرن سیزده زندگی می کنند.سازمان ملل درمذاکرات صلح افغانستان همه این ملاحظات وتفاوت ها را درنظرگرفته وارد مذاکرات صلح می شود این حرف اززبان یان کوبیش نماینده سازمان ملل درکابل گفته شده است.استاد محقق رهبرحزب وحدت مردم افغانستان، درسمینارعلمی غیرمتمرکزسازی به این موضوع اشاره داشت.
فازدوم مصالحه زیرنظرسازمان ملل با فازاول،تفاوت ماهوی دارد واین طبیعی است که درفازاول مصالحه بجای نمی رسید زیرا درهرمصالحه ای الزاما باید میان جگری باشد در فازاول طرفها همه باهم درگیرهستند.مذاکرات قطررا درنظربگیرید یک طرف آمریکا وطرف دیگرطالبان است مذاکرات ناموفق حکومت کابل بدون میان جگری،انجام می شد.قطرنمی توانیست میان جگرباشد زیراکه فاقد ظرفیت چنین دشواریها است. درسال2011 آلمان واسطه شد ویا انگلیس اگرحرفی ازمصالحه می زند،اینها نمی توانند کشورهای بی طرف درمساله افغانستان باشند آلمان بیش ازچهارهزارنیرودرافغانستان دارد آمریکا همراه با 48 کشورعضوایساف، تماما درحال جنگ با طا لبان هستند پس چگونه می توانند واسطه های صلح باشند.سازمان ملل یگانه واسطه ای مطمئن برای مصالحه می تواند باشد.تجربیات گذشته سازمان درامرمصالحه مثبت بوده.فازدوم اگربا پا درمیانی سازمان ملل، آغازشود،گامی درستی درامرمصالحه می تواند باشد.این نکته را درباب فازدوم باید اشاره نمایم که همه طرفهای داخلی،منطقه ای وبین المللی باید ازفازدوم حمایت نمایند.دراین صورت می تواند پذیرفت که مصالحه درافغانستان،با نتایج مثبت همراه است فازدوم ازمصالحه را با این تصورات واحتمالات می تواند مطرح کرد.
فازاول درمصالحه
مولفه های مصالحه درافغانستان به چهارعامل داخلی منطقه ای وبین المللی برمی گردد.شناخت عوامل جستجوگرصلح برا ی ما مهم است.دوعامل داخلی مصالحه درفازاول یکی طالبان ودیگری حکومت افغانستان اند .بازیگران منطقه ای صلح، پاکستان کشورهای عربی، آسیای میانه، ایران وهند هستند که درکنارعوامل بین المللی صلح قراردارند.طالبان به دوبخش جنگی فعال وغیرجنگی منفعل، تقسیم شده اند.شبکه حقانی وشورای کویته فعال ترین گروهای هستند که اوضاع جنگ را درکشورمدیریت می کنند این دوگروه درمیدانهای جنگ ازپیچیده ترین،روشهای استخباراتی ،برا کوبیدن هدف شان استفاده کرده اند گزارشهای تایید شده داریم که آنها دراین جنگ ازتصاویرپورن ،نیزاستفاده کرده اند.
میدان بسیارمستحکم وحفاظت شده بسشن درولایت هلمند که درآن شاه زاده ای انگلیسی پرینس هری مستقربود،مورد حمله گروهای جنگ طلب طالبان قرارگرفت این اتفاق دوماه پیش ،موجب حیرت تحلیل گران امنیتی ونظامی قرارگرفتند دراین حمله شش هواپیمایی جنگی مستقردرپایگاه ،همراه با مخازن بزرگی ازسوخت ودگرتجهیزات نظامی،به آتش کشیده شد وخسارات بسیارهنگفتی درحد دوصد ملیون دالر،به پایگاه وارد گردید.کارشناسان آمریکایی بعد ها به وضوح اعلام داشتند که شبکه حقانی مسئول این عملیات بوده است.گروه جنگ طلب طالبان باچنین عملیاتی، نشان می دهند که با هدایت قوی ترین استخبارات واطلاعات کارهای شان رابه پیش می برد.ناف این گروه به ناف استخبارات بسته شده است وهرگزنشانه های ازاستیصال جنگ دروجود آنها دیده نمی شوند برخی تحلیل گران گفته اند که فرماندهان زیادی ازگروه طالبان درمیدانهای جنگ ،روی گردان ازجنگ وادامه منازعه هستند این حرف که فارین پالیسی به آن اشاره کرده است، تاحدی درست است ولی مدیریت ورهبری جنگ با این فرماندهان نستند تصمیم گیری جنگ به دست زعامت طالبان مستقردرپاکستان واستخبارات می باشند تازمانیکه رهبری طالبان واستخبارات بن بست جنگ را قبول نکنند، بدون تردید آنها به جنگهای بیرحمانه وخونین شان ادامه می دهند.
بخش دوم ازطالبان که ما ازآنها به نام طالبان صلح طلب وغیرجنگی نام می بریم ،تاثیرات دراوضاع سیاسی ونظامی ندارند.ازسال2009 اصولا پایه های فازاول، مذاکرات ومصالحه با این گروه گذاشته شد ابتداء مذاکرات با نفردوم درشورای کویته وتیم ملاغنی برادر،راه اندازی شد.حکومت افغانستان بصورت محرمانه باگروه ملاغنی برادر، وارد مذاکرات پنهانی گردید وگفته می شد که سیرگفتگوها به درستی پیش می رود.اما درسال 2010 استخبارات پاکستان جریان مصالحه با تیم ملاغنی برادررا به شدت سرکوب کرد.برخورد بسیارسخت استخبارات پاکستان برملاء می کند که ملاغنی برادروهمراه هان شان،بدون مشوره با پاکستان وارد میدان مذاکره باحکومت افغانستان شده اند.تصاویرکه اززندان پاکستان به بیرون درز کرده است نشان می دهد که ملابرادربه جرم راه انداختن مذاکره باحکومت افغانستان،چه روزها وشکنجه های سختی را پشت سرگذرانده است دراین تصاویروی مرد لاغری رانشان می دهد که با چشمان بسته با پارچه کثیف درحالیکه مامورین دستهای وی را گرفته درحال راه رفتن است.افغانستان بسیارتلاش کرد که وی وهمراهانش را اززندان آزاد نماید اما موفق نشد.درحال حاضر،ملاغنی برادربا همراهانش درزندان پاکستان بسرمی برند.
گروه دوم درسال 2011 به رهبری ملا آغا معتصم وارد مذاکرات با حکومت افغانستان گردید.وی نیزازسوی استخبارات پاکستان تحت تعقیب قرارگرفت وگفته شد که درنیمه دوم سال2011 ازیک حمله ازسوی طالبان جان بسلامت برد وی دراین حمله، زخمی و دربیمارستانهای افغانستان،تحت معالجه قرارگرفت. او درحال حاضردرکشورترکیه زندگی می کند معتصم نیزازرهبران مهم طالبان است وتعدادازفرماندهان میدان جنگ را با خود داشت که آنها نیزتوسط استخبارات پاکستان کشته شدند. ملا اسماعیل درابتداء سال 2012 با بیست پنج نفر ازفرماندهان طالبان که به صف طالبان غیرجنگی وارد شده بود،کشته شدند.افغانستان می خواست که جریان مصالحه را بااین مهره درریاض ویا استانبول دنبال نماید زیرا حکومت کابل باجریان مذاکره آمریکا،آلمان وقطربا تیم طیب آغا که گفته می شد ازسوی طالبان،مامورمذاکره است،مخالف بود حکومت کابل فکرمی کرد که مذاکرات قطر،بدون هماهنگی افغانستان راه انداخته شده ونسبت به آن مشکوک وبدبین بود.کابل سفیرخود آقای خالدذکریا رابه رسم اعتراض ازقطربه کابل فراخواند اما این مساله کم کم حل شد وزیرخارجه افغانستان به قطررفت وقرارشد نمایندگی قطردرکابل افتتاح شود که تاکنون این کارانجام نشده است.درحال حاضربه نظرمی رسد هرسه گروه مذاکره کننده ،تبدیل به مهره های سوخته شده اند ومذاکرات افغانستان باتیم ملاغنی برادر،گروه آغا معتصم وتیم طیب آقا،بجای نمی رسد حکومت کابل با تیم طیب آقا وارد گفتگو نشد اما بسیارعلاقمند بود که با این گروه وارد مذاکرات شود.درماه مارچ 2012 مذاکرات طالبان با آمریکا قطروالمان قطع شد طالبان ادامه گفتگوها رابی فایده دانست وآن را قطع کرد.
حکومت افغانستان درمذاکرات خود به این دلایلی ناکام ماند: اولا طرفهای را که برای گفتگو شناسایی کرده بود،آنها توانی مقابله با سیاست های استخباراتی پاکستان را نداشتند.مصالحه با مجموعه های طالبان مخالف جنگ نمی توانستند درخاک پاکستان جدایی ازپاکستان،انجام شود این کاربا خرد سیاسی ارتباطی نداشت .درثانی حکومت افغانستان درمورد مذاکرات به یک وفاق ملی دست نیافته است گروهای زیادی هستند که این نحو مذاکرات ومصالحه با طالبان را مشت درتاریکی کوبیدن می دانند مذاکرات درسایه ودرتاریکی به ضررافغانستان تمام شد زیرا به همین علت رییس شورا عالی صلح استاد ربانی را ازدست داد ودریک مورد، نتیجه گفتگودرتاریکی این شد که دکان داری، ازکویته وارد مذاکره شد،با گرفتن یک مبلغ پولی ازحکومت افغانستان، نا پدید شد تمام اینها ،مایه شرم ساری وسرشکسته گی حکومت افغانستان گردیده است .حکومت درمذاکرات صلح اتفاق نظرووحدت ملی را ازدست داده است. امروزعمده ترین جریانات سیاسی،جامعه مدنی وجامعه زنان، با روند مذاکرات حکومت مخالف هستند.عواملی داخلی مصالحه طالبان وحکومت افغانستان،با این چالشها وگرفتاریها،روبروهستند.طالبان به دودسته جنگی فعال وغیرجنگی پسیف ،تقسیم شده اند حکومت افغانستان ،مجموعه ای مذاکراتش با مهره های آسیب پذیروسوخته انجام شده است گفتگوها درتاریکی سبب گردید که حکومت افغانستان با دشواریهای زیادی روبروگردد.مخالفان سیاسی حکومت وجامعه مدنی با مصالحه حکومت نظرمثبتی ندارند.
ازعواملی داخلی که بگذریم درسطح منطقه نیزمذاکرات صلح چندان اقبالی ندارد کشورهای عربی به دلیل گرفتاریهای بهارعربی وجنگهای ویران گردرسوریه ،تمایلی برای روی آوردن به مساله افغانستان ندارند.کشورهای همسایه افغانستان آسیایی میانه،جمهوری اسلامی ایران ،موقف صریح درمورد مذاکرات ندارندزیراکه ماهیت گفتگوها برای شان تعریف شده نیست.پاکستان وهندوستان دوکشوررقیب،با استراتژیهای جدا گانه حوادث افغانستان را دنبال می کنند.استراتژی هند به نقطه متمرکزشده که درکابل حکومتی روی کارباشد که باهند دشمنی نداشته باشد وبه منافع هند صدمه ای وارد نکند هند بسیارعلاقمند است که پیمان استراتژیک با افغانستان،تاثیرات مثبت وسازنده درمناسبات دوکشورداشته باشد.استراتژی پاکستان به دلیل دشمنی تاریخی با هندوستان، ایجاد دولتی درکابل است که دشمن هند باشد طالبان بهترین گزینه ای مورد قبول استخبارات است.دریک مورد طالبان کارهای را انجام داد که بالاترین میزان نفرت با هندوستان را نشان داد آنها مجسمه های بودا را که درآیین بودیزم مقدس است،با خاک یک سان کرد به دنبال آن هزاران گاورا که حیوان پاک ومقدس درآیین هندو است را ذبح کردند تمام این برنامه ها،حساب شده وطراحی شده بود وهدف این بود که اوج نفرت کابل با دهلی را نشان دهد.استخبارات یک چنین چیزی را می خواهد به همین دلیل است که به امید بازگشت طالبان به قدرت،شبکه های تروریستی وجنگ طلب طالبان را حمایت می کنند.
غرب وآمریکا که درجنگ با تروریزم درافغانستان،هزاران سرباز را ازدست داده اند وملیاردها دالرخساره راقبول کرده اند وطولانی ترین جنگ تاریخ را تجربه می کنند،درآستانه ای خروج ازافغانستان قرارگرفته اند ناتو ازافغانستان خارج می شود.معاونان دوکاندید رییس جمهورآمریکا دریگ مناظره ای تلویزیونی دشواربه مساله افغانستان پرداختند ضمن اینکه هرکدام درمورد سیاست هم دیگر،به شدت معترض بود اما درمواردی وحدت نظرداشتند نیروهای آمریکا ازافغانستان درموقع وزمانش خارج شوند ودیگراینکه صلح درافغانستا عملی شود اما چه گونه صلح وثبات عملی می شود دراین مورد هردومعاون، توضیحات لازم ارایه نکردند.قراین نشان می دهد که پاکستان تاحدی زیادی درمساله افغانستان،با آمریکا مشوره های جدی داشته است پاکستانیها به دلیل اینکه بازسازی اعتماد درمناسباتش با آمریکا داشته وپولهای که گیلانی ویران کرده بود ،را دوباره ترمیم کرده اند درمورد افغانستان ممکن است به توافقات مهمی دست یابند که خاطرآمریکا را پس ازسال 2014 راحت نماید. برای آمریکا حمله به منافع شان وحوزه امنیتی مهم است.
پاکستان ازسوی طالبان می تواند، این ضمانتهارا به آمریکا بدهد که طالبان دیگر،القاعده را پناه نمی دهند ودیگراینکه هرگزمنافع آمریکا وغرب را درهیچ جای،مورد حمله قرارنمی دهند.ضمانت دراین دومورد برای آمریکا کافی است که زمام امورطالبان را دراخیتارپاکستان قراردهد وبا پاکستانیها مشوره های مهمی درمورد طالبان وافغانستان داشته باشد پاکستان دراین صورت باید به غرب وآمریکا گرانتی به سپارد که طالبان دست نشانده پاکستان مزاحمت های خطرناک برای هند ایجاد نمی کنند البته قبول کردن این مسایل وتعهدات برای پاکستان خیلی سخت است ولی گامهای حداقلی برای کنترل اوضاع پس ازسال 2014 می تواند برای پاکستان باشد.رهبران افغانستان دلایلی سردی روابطش تاحدی توجیه شده است آنها می دانند که آمریکا با پاکستانیها،چه می کنند دلیل ناراحتیهای رییس جمهورکرزی را باید درهمین جاها جستجو کرد.مصالحه حکومت افغانستان با طالبان، با این توضیحات به چالش روبروشده است.
فازدوم مصالحه مطلب دیگری است که درمقاله بعدی به آن خواهیم پرداخت.
روزدوم سمینارعلمی غیرمتمرکزسازی..
جبهه ملی دومین روزازسمینارعلمی غیرمتمرکزسازی رابا موفقیت برگزارکرد.این سمیناردوروزه با مدیریت وبرنامه ریزی دکترسردارمحمد رحیمی وهمکاران شان درکمیته برگزاری آقای فیض الله ذکی سخنگوی جبهه ملی وکاظم جان دستیاراحمد ضیا مسعود رییس جبهه ملی ودیگر اعضای کمیسیون،برای دو روزتدویریافته بود.روزدوم سمینار،تماما بابحثها اکادمیک گذشت، سخنرانان مطالب شان را بصورت علمی وتحقیقی ارایه کردند.چالشهای امنیتی،مساله مشارکت اقوام درساختارسیاسی،مساله مذاکره باطالبان،ونظرات حزب افغان ملت توسط آقای پشتون یار،مساله انتخابات ازعمده تریم مسایلی بود که سخنرانان به آنها پرداختند.
امرالله صالح عضوهیئت رهبری جبهه ملی سخنرانی خود را تماما اختصاص به مسایل امنیتی داده بود وی با بیان قوی وروشن نظرات خود را درمورد چالشهای امنیتی طی مقاله ای درهجده هزارکلمه ارایه داشت.دربخش سئوالات نیزایشان به صورت مبسوط سخن گفت آقای صالح به دلیل اینکه رییس امنیت ملی افغانستان بود،تجربیان واطلاعات لازم ازاوضاع امنیتی کشوردارد وی با موفقیت به پرسشها،پاسخ می داد وی دریک مورد گفت: حکومت افغانستان بزرگترین مشکلی که دارد تعریف مشخص وروشنی ازدشمن ندارد ایشان به این مساله اشاره کرد که تاجیکستان ضعیف ترین کشوردرآسیای میانه برای امنیت خود یک دشمن فرضی دارد وآن تبعه افغانستان با لباس افغانی عمامه،چپن است به همین اساس است که تمام مردم درنوارمرزی با افغانستان با حکومت همکاری می کنند واین همکاری به سود حکومت تاجیکستان وبدون هزینه است.آقای صالح با انتقاد ازحکومت افغانستان وبا ذکرمثال تاجیکستان به این نکته تاکید داشت که دولت افغانستان دشمن فرضی برای خود ندارد وافکارمردم را نتوانسته است بسیج نماید که مردم بدانند که کیها دشمنان شان هستند.
نکته قابل بحث درسخنان آقای صالح این است که ایشان مثال تاجیکستان را به درستی یاد آورشد هرکشوری برای مردم خود تعریف ازدوست ودشمن دارد.افغانستان درسیاست خارجی خود یک چنین دسته بندی ندارد مردم تاجیکستان می داند که تبعه ای افغانستان امنیت ملی شان را تهدید می کند حکومت پاکستان دشمنان فرضی وواقعی خود هندوستان را تعریف کرده است.هند هم برای مردم خود گفته است که پاکستان وکشمیرتحت سلطه پاکستان دشمنان شان می باشند.افغانستان هرگزاین دسته بندی را ندارد به همین دلیل است که هم با هند پیمان استراتژیک امضا کرده وحالا می خواهد همان پیمان را با پاکستان امضا نماید.حکومت افغانستان با غرب وآمریکا اسنادراهبردی استراتژیک امضا کرده وهمین سند را با چین کشوررقیب غرب نیزامضا کرده است .درمقیاس داخلی نیزحکومت افغانستان تاهنوزهرگزنگفته است که طالبان تروریست دشمن شان هستند. مردم نمی دانند که طالبان تروریست برادران شان هستند ویا دشمنان شان.آقای صالح به مورد قابل تامل اشاره کرد حکومت افغانستان دشمنان فرضی برا ی خود تعریف نکرده است .افغانستان حتی دشمنان واقعی وقابل درک خودرا نیزکتمان کرده است ودرخیلی ازموارد برخلاف اعتقادات عامه مردم ،تروریستهای طالب را برادرگفته است.
حوالی ساعت یازده قبل ازظهرچانس سخنرانی برای من داده شد.موضوع صحبت من دراول مصالحه تعیین شده بود اما هنگام سخنرانی بمن گفته شد که درمورد شفافیت انتخابات حرف بزنم.مصالحه وانتخابات دوموضوع بسیارمهم ومتفاوت بود من دلیل مساله را ندانستم که چرا دوپیشنهاد مختلف درمورد متن سخنان من داده شده بهرحال بشترین صحبتهای من درمورد مصالحه اختصاص داشت وگفتم که موضوع مصالحه ازجانب حکومت،اقدام ناقص،غیرشفاف وگام برداشتن درتاریکی است مصالحه حکومت فاقد پشتوانه ملی وسیاسی است.کشورهای منطقه ازجمله استخبارات پاکستان طرف دار مصالحه وحل مساله افغانستان نیست وبن بست جنگ را قبول ندارد ومی خواهد درکابل حکومتی روی کارآید که دشمن هند باشد.درگذشته نیزطالبان با حمایت پاکستان بت های بامیان را منفجرکرد طالبان به دلیل اینکه قلب مردم هند را خون نمایند هزاران گاوراکه یک حیوان مقدس درهند است را با انفجارمجسمه های بامیان،ذبح کردند.پیامد تعرض وبی حرمتی به مقدسات بودائیان سبب گردیده که امروزهزاران مسلمان توسط بودائیان کشته می شوند.دراین سخنرانی به سه نظریه امارت اسلامی،نظام متمرکزریاستی،ونظام پارلمانی نیزاشاره داشتم.
البته تفسیربشترمطالب مورد نظردرمقاله روزاول" سمینارعلمی غیرمتمرکزسازی"درنوشته پیشین مطرح شده وهفته گذشته مقاله ای تحت عنوان "سه فکرسیاسی"به چاپ رسیده است وبه همین دلیل به جزئیات نیم ساعت گفتگوی خود دراین مقاله نمی پردازم.درپایان صحبت ها اولین سئوال ازسوی استاد محقق عضوی شورای رهبری جبهه ملی مطرح شد و به دنبال آن چندین سئوال درارتباط با مصالحه که موضوع سخنرانی من بود، ازسوی اعضای سمینارعنوان شد که باید به همه آنها پاسخ می دادم بخش انتخابات را معاون فیفا پاسخ داد.ایشان سخنرانی اش تماما اختصاص یافته بود به مساله انتخابات.دربعد ظهرامروزفرصت اینکه به سئوالات پاسخ بگویم نداشتم.سئوال استادمحقق عضوشورای رهبری جبهه ملی، قابل تامل است.وی دراین پرسش مطرح کرد که: جنگ افغانستان باید یک راه حل سیاسی داشته باشد واینکه صلح به بن بست رسیده باشد ومذاکرات حکومت با مهره های سوخته ودرتاریکی صورت گرفته است،مشکل افغانستان چندین برابرمی شود. استاد محقق رهبرحزب وحدت اسلامی مردم افغانستان گفت: درگفتگو با مقامات سازمان ملل چنین استنباط می شود که سازمان ملل می خواهد گفتگوهای صلح جامع با مشارکت احزاب سیاسی،جامعه مدنی،جامعه زنان،حکومت افغانستان،باطالبان راه اندزی شود آیا باچنین ترکیبی فکرنمی کنید پروسه صلح به هدف مطلوبی برسد؟.
این سئوال تازه وجدی است.حقیقتا بحران افغانستان مایه نگرانی شدیدی جامعه افغانستان شده است.گروه بین المللی بحران نیزدرآخرین گزارشی خود حتی سخن ازسرنگونی حکومت افغانستان،جنگهای داخلی دهه ای نود،بازگشت طالبان داشته است.استاد محقق رییس کمیسیون عدلی وقضایی مجلس نمایندگان،پرسش اساسی را مطرح کرد.حکومت افغانستان ازسال2009 که جریان صلح را آغازکرد، هرگزازنقش سازمان ملل سخن نگفته است وحتی درهیچ یک ازنشستهای صلح دربرلین قطر،سخن ازحضورنماینده سازمان ملل درمذاکرات صلح نبوده است.دولتهای اروپایی ،آمریکا وحکومتهای کابل واسلام آباد درهیچ جای نگفته اند که سازمان ملل درمذاکرات صلح باید شرکت داشته باشد این برای اولین باری بود که استادمحقق درکنفرانس علمی غیرمتمرکزسازی،چنین سئوال مهمی را ازمن داشت.نقش سازمان ملل می تواند نقطه توافق وتجمع همه ای طرفهای درگیردربحران باشد.دربن اول 2001 سازمان ملل نقش مهمی درحل بحران وتوافق احزاب سیاسی داشت اگرسازمان ملل وارد مذاکرات شود وکشورهای تاثیرگذارازنقش آن ،حمایت نمایند.حکومت افغانستان احزاب سیاسی جامعه مدنی،درمذاکرات صلح شرکت داشته باشند کشورهای منطقه بخصوص پاکستان الزاما ازجریان صلح زیرنظرسازمان ملل حمایت نماید بدون تردید صلح افغانستان ازبن بست کنونی خارج می شود وفصل تازه ای دربحران افغانستان ،گشوده می شود اما این مساله هنوزبصورت رسمی اعلام نشده است پیش شرطهای نقش سازمان ملل همان های است که بیان شد.جامعه جهانی ،کشورهای همسایه افغانستان،احزاب سیاسی داخل کشورهمراه با حکومت افغانستان،حامی چنین مذاکراتی باشند دراین صورت نتایج سودمندی ازمذاکرات صلح بدست می یاید.
آقای فیض الله ذکی نیزدرنشست امروزی، موضوع سخنرانی خود را اختصاص داده بود به مساله صلح ،ایشان گفت: موضوع صحبتهای من با سخنرانی استاد ناطقی دردوجهت وزاویه مطرح می شود.آقای ذکی درمورد صلح به این نکته تاکید داشت که همه طرفها صلح را می خواهند وی دریک مورد گفت: حتی طالبان هم صلح را می خواهند اما چه گونه؟ آقای ذکی صلح مورد نظرطالبان را به این صورت شرح داد که آنها می گویند ما می یاییم صلح را برقرارمی کنیم وکاری بشما نداریم بروید درخانه های تان بنشینید.البته این برداشت آقای ذکی که طالبان کاری به رهبران سیاسی افغانستان مثل جنرال دوستم ،استاد محقق واحمد ضیاء مسعود امرالله صالح و.. نداشته باشند،قابل درک نیست.آقای ذکی با این استدلال که صلح را همه می خواهند،می خواست نشان دهد که جریان صلح به یک نتیجه می رسد اما برای بیان آن فرصت استدلالهای بشتری نداشت.آقای شرق نویسنده وروشنفکر،صالح محمد ریگستانی وکیل پیشین پارلمان نیزازسخنرانان کنفرانس علمی غیرمتمرکزسازی بودند.آقای شرق به محرومیتهای تاریخی اقوام اشاره داشت واین نتیجه را گرفت که اقوام افغانستان،ازسوی تبارخاصی مورد بیرحمی قرارگرفته وحقوق شان همواره تضییع شده است وی برای اثبات گفته های خود به سخنان طاهربدخشی به حل عادلانه مساله اقوام اشاره داشت آقای شرق درمورد مخالفتهای شدید با نام دانشگاه بنام استاد ربانی گفت: این مساله نشانه ای ازبی عدالتی وتبعیض درافغانستان است درحالیکه ده ها جاده بنام افراد، نام گذاری شده اما درمورد نام دانشگاه بنام استاد ربانی مخالفت می شود.
آقای ریگستانی سخنان سود مندی درمورد قانون انتخابات داشت وی سیرتاریخی قوانین انتخابات درپارلمان افغانستان را، با دقت مورد بحث قرارداد وی قانون انتخابات را پس ازقانون اساسی مهم ترین قانون اعلام داشت.آقای ریگستانی ازبی توجهی که درمورد قانون انتخابات ازسوی پارلمان وحکومت صورت گرفته است به شدت ناراضی بود ودلیل استعفا خود را ازپارلمان بی اهمیت دانستن قانون انتخابات درپارلمان کشور،دانست. آقای ریگستانی درنهایت امرطرح تهیه شده ازسوی فیفا را مورد تایید قرارداد وگفت درمیان چندین پیشنهاد طرح فیفا با تغییرات اندک، بهترین است.نشست روز دوم با حضورهمه رهبران جبهه ملی وجمع بندی توسط استاد محقق عضوشورای رهبری امرالله صالح وبا سخنرانی مختصراحمد ضیاء مسعود رییس جبهه ملی وسپاس تشکرداکترسردارمحمد رحیمی وفیض الله ذکی ازشرکت کننده گان "سمینارعلمی غیرمرتمرکزسازی" به پایان رسید.
سمینارعلمی تمرکززدایی
جبهه ملی افغانستان درآستانه اولین سالگرد تاسیس برای بیان دیدگاه های خود،سیمنارعلمی تمرکززدایی رادرهتل انترکانتیننتال،برگزارکرد.سمیناردوروزه است شخصیتهای آکادمیک،صاحب نظران،نویسندگان افغانی دراین سمیناردعوت شده اند.روزاول سمیناراختصاص داشت به سخنرانیهای رهبران جبهه ملی وبعد ازظهرپنج شنبه بحثهای اکادمیک دربخشهای مختلف آغازشد.موضوعات متنوع دراین سمینارموردبحث وگفتگوقرارمی گیرد:نظام پارلمانی وصدارتی، اقتصاد مرتمرکزوغیرمتمرکز،مساله دموکراسی،ساختارمتمرکزقدرت،انتخابات،مصالحه ودیگرموضوعات مرتبط به مولفه های اساسی کشوردراین نشست اکادمیک دوروزه به بحث گرفته می شود.
دراغازکنفرانس احمد ضیاء مسعود رییس جبهه ملی افغانستان به نکات مهمی ازبرنامه های سمینارپرداخت وی دریک مورد گفت: نظام متمرکزدرافغانستان ایجادچالش کرده.وی همه مشکلات جاری راناشی ازساختاردانسته وگفت: این نظام به ضررمردم افغانستان است ونظام سیاسی درافغانستان باید تغییرنماید.یکی ازاصول مندرج درمانفیست جبهه ملی افغانستان تغییرنظام ریاستی به نظام پارلمانی وصدارتی است امریکه امروزرییس جبهه ملی روی آن تاکید داشت.استاد محقق عضو شورای رهبری جبهه ملی نیزطی سخنانی به تمرکززدایی اشاره کرد.وی گفت: ریشه فساد درنظام متمرکزوریاستی می باشد.استاد محقق رهبرحزب وحدت مردم افغانستان مثال های را برای دیدگاه های خود مطرح نمود وی دریک مورد اشاره به قراردادها داشت وگفت: آمریکاییها گفته اند: که ما درقراردادها،طرف افغانی داشتیم ما با ساکنان کرات دیگربرای افغانستان نمی توانستیم قرارداد داشته باشیم قراردادهای ما باطرف افغانی وابسته به مقامات دولتی ویا دوستان واقارب آنها صورت گرفته است.وی برای تبیین فساد درحکومت بصورت مشخص گفت: قرارداد صد ملیون دالری با طرف افغانی وابسته به حکومت منعقد شده طرف افغانی قرارداد صدملیونی دالری خود را به چندین شرکت افغانی دیگر ،معامله کرده به این صورت آنچه که درمیدان وصحنه، عملی واجرایی شده تنها ده ملیون دالرازصدملیون دالراست. براساس این تحلیل نود ملیون دالرازاموال اختصاص یافته به مردم افغانستان توسط مقامات حکومتی ویا اقارب آنها دوزدیده شده است.ایشان دریک مورد به داستان تاریخی حضرت موسی (ع) که از زاغ خواسته بود زیباترین پرونده را شناسایی کرده وبیاورد.زا غ با گشت گذار زیاد هیچ پرنده زیباترازجوجه های تازه ازتخم خارج شده به نظرش نیامد یکی ازجوجه هایش نزد حضرت موسی آورد وگفت:من زیباتر ازاین را پیدا نکردم واین جوجه تازه خارج شده ازتخم وموی درنیاورده ،زیباترین است ایشان گفت: حکومت درهمه جاه زیباترازافراد واقارب خود ندارد وطرف قراردادها همان ها هستند.
حاجی امان خیری عضودیگرشورای رهبری جبهه ملی نیزبه مسایل گسترده فساد وغارت درحکومت رییس جمهورکرزی اشاره داشت وی راه حل این مصیبت را ساختارغیرمتمرکزقدرت درافغانستان دانست.نظام غیرمتمرکز،پارلمانی خواست اصلی جبهه ملی افغانستان است.جنرال دوستم رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان،درپیام خود به دیدگاه مشابه رهبران حاضردرنشست امروزرا ،عنوان کرد وی دریک مورد گفت:انحصارقدرت باید برداشته شود.نظام سیاسی افغانستان به نظام پارلمانی وصدارتی تغییرنماید.دیدگاه جبهه ملی درمورد ساختارقدرت برخواسته ازیک فکرسیاسی متفاوت با فکرطالبانی است که خواهان امارت اسلامی درکشورمی باشد.فکرجبهه ملی با اندیشه نظام متمرکزریاستی نیزمتفاوت است.درفضای سیاسی افغانستان سه فکرمتضاد وجود دارد که اصولا فضای جامعه را تسخیرکرده است.فکرطالبانی که برای تطبیق آن طالبان ازهیچ جنایتی دریغ نمی کنند.آنها مسافران را سربریده وکودک دوازساله مردم را گردن زده وبعد گفته اند که ما این کودک را به این دلیل سربریده ایم که برادرش پولیس درحکومت افغانستان است.امارت اسلامی ایده فکری است که طالبان برای اجرایی آن مرتکب هزاران جنایت شده اند وهیچ باکی ازادامه تبهکاری ندارند آنها این همه جنایت را براساس یک فکرانجام می دهند وبرای پیشبرد آن به خشونت وبیرحمی بی نظیری روی آورده اند.تفاوتی دربیرحمی بین طالبان افغانی وپاکستانی نیست امروزخبرگزاریها ازیک جنایت درپاکستان منطقه سوات خبرداد.طالبان مسلح پاکستانی یک دخترچهارده ساله بنام ملالی یوسف زی را به ضرب گلوله ازپای درآورد جرم این دخترمعصوم تبلیغات علیه طالبان دانسته شده ملا احسان الله احسان سخنگوی طالبان پاکستان مسئولیت این حمله را به دوش گرفته است.
فکردوم نظام ریاستی ومتمرکزاست رییس جمهورکرزی وتیم حاکم دنبال این نظریه وایده می باشد.آنها متاسفانه درارک این گونه تحلیل دارند که فکرغیرمتمرکز نظام پارلمانی وصدارتی ،تجزیه افغانستان را درپی دارد تیم حاکم طرف داران اندیشه ساختارغیرمتمرکزرا به یک معنی تجزیه طلب می داند.فکردوم قرابت های زیادی با فکراول می تواند داشته باشد زیرا اندیشه طالبانی نیزتاکید به سنترالیزم وحشتاک قدرت درافغانستان دارد.فکراول ودوم درنظام متمرکزریاستی ،یکی ویگانه می اندیشند.فکرسوم نظام پارلمانی وصدارتی است مالکان این نظردرواقع دو ایتلاف ملی هستند.جبهه ملی که پارسال اعلام موجودیت کرد وایتلاف ملی به رهبری دکتورعبدالله که درانتخابات، اندیشه نظام پارلمانی رابا شعارتغییروامید،آغازکرد،درواقع ازمالکان فکرسوم درکنارجبهه ملی می باشد.
سمینارعلمی تمرکززدایی امروزدرهتل معروف کابل برای تبیین وتشریح نظرات جبهه ملی،دایرگردید.شرکت کننده گان ازداخل وخارج کشورطی سخنرانیها وارایه مقالات،اندیشه سوم را به نقد وابرام گرفتند.جالب این است که دراین فضای علمی واکادمیک،درکنارفکرغیرمتمرکز،بصورت مقایسه ای اندیشه ای نظام متمرکزنیزپرداخته شد.قربان حقجورییس اطاقهای تجارت افغانستان،ازجمله سخنرانان بود که بصورت مقایسه ای اقتصاد متمرکزوغیرمتمرکزرا مطرح کرد وی به خوبیها ونقایص هردونوع اقتصاد متمرکزوغیرمتمرکز،اشارات مبسوطی داشت آقای حقجوترجیحات به نفع هیچ یک ازساختارمتمرکزوغیرمتمرکزاقتصاد،نداشت ولی آقای آذرخش حافظی با استدلالهای استواربه حمایت ازاقتصاد بازارآزاد وساختارغیرمتمرکزاقتصادی پرداخت آقای حافظی که صاحب نظردراموراقتصاد است به ا ین مساله نیزتاکید داشت که تیوریهای اقتصاد بازارآزد وتمرکززدایی با ید با شرایط بومی کشورتطابق داشته باشد وی تاکید به اقتصاد انطباقی ونه تطبیقی درکشورداشت.
علی امیری استاد دانشگاه محقق ونویسنده به مسایل توزیع قدرت،توزیع معرفت وتوزیع ثروت درنظام های سیاسی داشت وی بابیان اکادمیک این نتیجه را گرفت که درافغانستان توزیع قدرت که همان دموکراسی است درکناردیگرمولفه های توزیع معرفت وتوزیع ثروت،ناکام بوده است وی گفت: تجربه ده ساله این را ثابت ساخت که درکشوردموکراسی بمعنی واقعی وجود ندارد قدرت وثروت انباشه شده داریم نتیجه این تراکم وانباشته گی،فساد گسترده وریشه داردرجامعه است وایشان نظام غیرمتمرکزرا یک نوع عزیمت بسوی حداقلی ازدموکراسی دانست.سخنرانان خارجی سمیناراقایان نظیف الله شهرانی ازآمریکا وآقای دکترلعل زاد ازجرمی بود آنها ازطریق وید کنفرانس مقالات شان را برای شرکت کنندگان سمیناربه خوانش گرفتند.مصالحه ازدیگرموضوعاتی است که قراراست من درموردآن صحبت داشته باشم چهارچوب نظری مصالحه با طالبان ویابصورت عام صلح درافغانستان،به نظرمن درشرایط فعلی غیرعملی به نظرمی رسد زیرا مولفه های که درمصالحه دخیل است شرایط استقرارصلح را دشوارساخته است.طالبان،حکومت افغانستان،کشورهای منطقه وجامعه بین الملل،چهارعامل دخیل درپروسه صلح است.طالبان درحال حاضربه دودسته جنگی وغیرجنگی تقسیم شده اند واین واقعیت است اما بخش صلح طلب آن به شدت ازسوی استخبارات پاکستان سرکوب شده اند حکومت افغانستان درتلاشهای خود موفق نشد که با این بخش به توافقات دست یابد.تیم ملاغنی برادر،گروه ملامعتصم،وتیم مذاکره کننده طیب آقا، درواقع همان بخش صلح طلب طالبان هستند که به شدت سرکوب شده اند.
بخش جنگ طلب مثل شبکه حقانی وشورای کویته ناف شان به ناف استخبارات بسته اند.استخبارات پاکستان بن بست جنگ را درافغانستان قبول ندارد به همین دلیل گروه طالبان جنگ نیابتی خود را تازمان تشکیل حکومت ضد هندی درکابل ادامه می دهند منتقدان می گویند: حکومت رییس جمهورکرزی دنبال این گروه جنگ طلب است که ناف شان به استخبارات گره خورده است صلح بااین گروه به جای نمی رسد آنها دست حکومت افغانستان را قطع کرده اند وبجای مصلح تروریست برای اداره رییس جمهورکرزی فرستاده اند.حکومت افغانستان گذشته ازنداشتن طرف مطمئن درصلح،با مخالفان سیاسی خود نیزمشکل دارد جامعه مدنی وجامعه زنان واحزاب سیاسی می گویند: صلح مجهول برای ما قابل قبول نیست حکومت می خواهد درتاریکی وارد مذاکرات صلح شود.منطقه نیزدربحث صلح آنچنان متحد وعلاقمند نیست.پاکستان یکی ازکشورهای منطقه وتاثیرگذاردرامرصلح افغانستان موضع استخباراتی وجنگ استخباراتی دارد آنها طالبان را به اسارت گرفته وطالبان به نیابت ا زاستخبارات برای شکست حکومت افغانستان وناتومی جنگند.
کشورهای عربی مثل قطرکه فعال ترین است نیزتلاشهای مذبوحانه داشته.آمریکا وغرب نیزشرایطی برای گفتگودارد که بن بست کامل رسیده است.آمریکا می گوید:طالبان باید وضعیت وموقف خود درقبال القاعده را روشن نمایند وازآنها ببرند طالبان این مساله را قبول نکرده آنها خواهان آزادی زندانیان شان ازگوانتوناما هستند.این موضوعات است که مرا به این نتیجه رسانده که صلح درافغانستان درحال حاضربه چالش روبرو شده اینها رئوس مطالبی است که فردا درسمینارعلمی مطرح خواهم کرد.بدبختانه فردا اعلام می کنم که صلح درافغانستان هم به دلایلی داخلی وهم به دلایلی منطقه ای وهم بلحاظ شرایط بین المللی به بن رسیده است.