طالبان وتکنولوژی
طالبان وتکنولوژی
عبدالقهاربلخی یکی ازده ها طالبی است که دربخش آی تی طالبان فعالیت دارد.تکنولوژی معلوماتی ابزارنیرومندی است دراختیارطالبان. چندماه پیش مطلبی درمورد طالبان خوانده بودم دراین مطلب نوشته شده بود که طالبان با استفاده ازتکنولوژی، گامهای بلندی را برای رسیدن به هدف، برداشته اند.یک عضوطالب گفته بود که ما درحال حاضرازتویتراستفاده می کنیم وی استدلال می کند که فیس بوک شبکه اجتماعی نسبت به تویترعقب مانده تراست ما ازآن عبورکرده ایم وازتویتراستفاده می کنیم وی علاوه برپس مانده بودن، فیس بوک استدلالی دیگری نیز داشت وگفته بود:تویتربه دلیل اینکه درغرب موارد کابردی زیادی دارد وتکنولوژی ارتباطی مدرن سریع وفعال است ما ازآن استفاده می کنیم.
عبد القهاربلخی که خود ازولایت بلخ ودرشبکه تکنولوژی طالبان مشغول کاراست وی گفتگوهای مفصلی با مقامات ناتودرافغانستان ازطریق تویترداشته است درگزارش که الجزیره آن را منتشرکرده نشان می دهد که مقامات ناتو با طالبان ازطریق تویتردرتماس هستند وهرقت بخواهند با هم ارتباط برقرارمی کنند ودرمورد مسایل مربوط به جنگ افغانستان ودیدگاه های طالبان صحبت می کنند بلخی یکی ازهمان طالبان می باشد که دراین بخش چندین گفتگوی تویتری با ناتو داشته است.درگزارشها آمده است که عبد القهاربلخی می گوید: دومقام طالب همیشه درپشت انترنت واستفاده ازاتکنولوژِی معلوماتی قراردارند وی ازدونفرنام می برد یکی قاری یوسف احمدی سخنگوی اصلی طالبان ودیگری ذبیح الله مجاهد سخنگوی دیگری طالبان. رسانه ها همه عملیات طالبان را به نقل ازاین دونفرمنتشرمی کنند.یک مقام پیشین طالبان که شناخت دقیقی ازآنها دارد می گفت : درمقایسه بین قاری یوسف احمدی وذبیح الله مجاهد، سخنگوی اصلی طالبان درواقع قاری یوسف احمدی است وی نزدیک ترین آدم با مقامات تصمیم گرنده درمورد طالبان می باشد اطلاعات استخباراتی وی چندین برابرذبیح الله مجاهد است.این مقام پیشین طالبان که نمی خواهد نامی ازوی گرفته شود می گوید:قاری یوسف احمدی همیشه با عمده ترین مراکزخبری دنیا درتماس است وپخش اصلی ترین خبرهای مربوط به طالبان ازصلاحیت وی است.
ذبیح الله مجاهد روی داد های روزانه مرتبط با طالبان را ازطریق تکنولوژی معلوماتی منتشرمی کند هردو سخنگویان طالب هستند اما قاری سخنگوی محوری طالبان وذبیح الله مجاهد سخنگوی عمومی شان است.آقای عبد القهاربلخی درگفتگوی خود با شبکه الجزیره به هردوفرد اشاره می کند ومی گوید: قاری یوسف احمدی وذبیح الله مجاهد،همیشه با تکنولوژی معلوماتی سروکاردارند وآنها عمدتا ازشبکه اجتماعی تویتربجای فیس بوک استفاده می کنند.آقای جاوید کوهستانی کارشناس مسایل امنیتی به این باوراست که استخبارات پاکستان یک بخش بسیارپیش رفته تکنولوژِی معلوماتی را دراختیارطالبان گذاشته استخبارات ازجوانان مستعد طالبان، تعداد زیادی را آموزش داده است.آقای کوهستانی می گوید: بخش آی تی درجنگ یکی ازفعال ترین بخشهای مورد استفاده طالبان می باشد.کارشناسان دراین مورد وحدت نظردارند که طالبان بصورت بسیارگسترده ای ازتکنولوژی استفاده می کنند وکادرهای آموزش دیده زیادی برای استفاده ازتکنولوژِی معلوماتی دارند.این تسهیلات وآموزشهارا استخبارات دراخیتارآنها گذاشته است.
کارشناسان ومحققان استرالیایی همین دوماه پیش دریک مورد تحقیقات گسترده ای را انجام دادند وبه این جمع بندی رسیدند که طالبان کارهای بسیارخطرناکی را با استفاده ازتکنولوژی معلوماتی انجام می دهند.محققان استرالیایی می خواست رازکشته شدن سربازان را درارزگان ترینکوت بدانند.حکمت الله طالبی که توانیست سه سرمربی استرالیایی را براحتی هنگام غروب درمقرفرماندهی بکشد وبعد ازمحوطه پایگاه خارج شود.وی دراین حمله سبزبرآبی کاری کرد که مایه تحیر مقامات نظامی وامنیتی استرالیا شد.سه مربی وافسراسترالیایی کشته وچند تن دیگرزخمی وبعد حکمت الله براحتی ازپایگاه می گریزد.قاری یوسف احمدی سخنگوی اصلی طالبان مسئولیت این عملیات را بدوش می گیرد.محققان استرالیایی درتحقیقات راجع به این موضوع رازدیگری رابدست آوردند که طالبان با استفاده ازتکنولوژِ معلوماتی ازتصاویروفیلمهای پورنوگرافی استفاده می کنند.آنها زیباترین زنان ودختران را با سربازان ناتودرافغانستان ازطریق سایت های خودشان ویا سایتهای دیگر،وصل می کنند.دختران وزنان زیبا با ادا واطوارشان،تحریکات زیادی را ایجاد می کنند.دراین گرودارها آنها موفق می شوند اطلاعات لازم را درمورد موقعیت سرباز ونام نشان آنها بدست آورند اطلاعات دراختیاراستخبارات ومقامات تصمیم گرنده طالبان گذاشته می شود آنها می دانند که قرارگاه های مورد نظرازچه قراراست گاهی سایتهای پورن،اطلاعات شان را به استخبارات وطالبان می فروشد.محققان استرالیایی درتحقیقات شان اذعان داشتند که طالبان درجنگ ازتصاویروفیلمهای پورن استفاده می کنند واطلاعات لازم را برای انجام عملیات انتحاری وحمله سبزبرآبی ازطریق تکنولوژی معلوماتی بدست می آورند.طالبان این مساله را تکذیب کردند وگفتند: شریعت بما اجازه چنین کاری را نمی دهند.
جنگ افغانستان به دلیل ماهیت استخباراتی، رازهای زیادی دارد که اندک ترین موارد آن به بیرون درزکرده است.استفاده ازپورن برای اولین بارتوسط محققان استرالیایی کشف گردید.اما این مساله چندان انعکاس خبری نداشت زیرا پیش ازاینکه مایه رسوایی طالبان باشد که هست،بشترمایه شرم ساری سربازان ومقامات ناتو درافغانستان تمام می شد.آنها دراین حد تنزل وتقلیل یافته اند که براحتی بخاطرماجراهای سکسی، اطلاعات را به دشمن می هند.عملیات حیرت انگیز دوماه پیش درهلمند "پایگاه بسشن" یکی ازحیرت انگیزترین عملیاتی است که روی داد دراین جریان شش جت جنگی آمریکا که گفته می شودهرکدام ارزش بین سی تاچهل ملیون دالر راداشته است.بکلی نابود گردید ونزدیک بود که شاهزده انگلیسی را بکشند طالبان گفتند که عملیات به قصد کشتن شانزده هری سازماندهی شده بود.قاری یوسف احمدی گفته بود که ما بخاطرفیلم اهانت انتقام می گیریم با انجام عملیات اعلام داشت که پانزده طالب وارد پایگاه بسشن شد وعملیات بزرگ وویران گری راه انداختن دراین عملیات چندین مخزن سوخت به آتش کشیده شد وتنها یک طالب زنده دستگیرشد وبقیه که گفته می شود بین پانزده تابیست نفربودند درعملیات حیرت آوربسشن کشته شدن.مجموع خسارات تا دوصد میلیون دالربراورد شده است.درسال 2010 بیش ازپانصد طالب اززندان قندهارمی گریزند این نمونه های ازجنگ استخباراتی افغانستان است.
تکنولوژی معلوماتی درنبرد استخباراتی اهمیت درجه یک را داشته است.عبد القهاربلخی می گوید: ما ازتکنولوژِی وشبکه اجتماعی تویتراستفاده می کنیم وی می گوید اگرروزی طالبان به قدرت برسند شبکه های اجتماعی را نابود نمی کنند اما آن را تحت کنترل وفیلترقرارخواهد داد.طالبا درسال 1996 کابل را تصرکرد اولین اقدامات آنها،نابود کردن رسانه های تصویری بود آنها هزاران پایه تلویزیون را شکستن وفیلمها رابه آتش کشیدن اما حالا بالاترین استفاده را ازتکنولوژی معلوماتی دارند.برخی ازکارشناسان می گویند: طالبان به لحاظ ذهنی متحول شده اند ونسل جدید ازطالبان با تکنولوژِی معلوماتی اشنایی زیادی دارند واهمیت آن را درک می کنند وبه آن احترام قایل هستند.ولی برخی دیگرطالبان را یک جریان ایدلوژیک با عقاید بسیارعقب افتاده می شناسند ومی گویند: آنها هرگزدست ازعقاید شان برنمی دارند.طالبان برای تثبیت هژمونی اعتقادی خود،دست به هرجنایتی می زنند وهیچ ابایی ازتبهکاری ندارند استفاده عبدالقهاربلخی وصدها طالب دیگرنمی توانند دلیل تجدید نظرطالبان درمورد اعتقادات فناتیک آنها شود.انوراولاکی رهبرشاخه یمنی القاعده متولد آمریکا درواقع زبان القاعده ومترجم ایده های آن درغرب وآمریکا شناخته شده بود وی تسلط حیرت انگیزی به تکنولوژی معلوماتی داشت برخی گفته اند که انوراولاکی اسامه کامپیوتروتکنولوژی بود ولی همین آدم براحتی وبا استفاده ازتکنولوژی هرنوع جنایت ضد بشری را دریمن انجام می داد.
تکنولوژی تنها تسهیلات وپیچیده گیها وظرافت هارا افزایش می دهد.جنگ جاری درافغانستان یک رویاروی استخباراتی با استفاده ازتکنولوژی است تکنولژی تغییردرماهیت فکری طالبان نمی تواند ایجاد نماید.گفته های خبرنگاران غربی ازملاقات با سید اکبرآغا واینکه وی درکنارتلویزیون نشسته وهمه تصاویر را نگاه می کند،دلیل برتغییرماهیت طالبان نیست استفاده عبد القهاربلخی وصدها طالب دیگرازتکنولوژِی معلوماتی نشانه های ازتحول فکری درطالبان نه بلکه استفاده ابزاری برای استخبارات وزعامت طالبان است.
کرزی وراسموسین
کرزی وراسموسین
رییس جمهورکرزی وراسموسن دبیرکل ناتو،دریک کنفرانس خبری مشترک درکابل حضوریافتند.رییس جمهورکه تازه ازسفرآذربایجان وشرکت درکنفرانس سازمان" اکو"به کابل برگشته بود.ایشان درنشست گفتمان همکاری آسیا نیزقراربود شرکت نماید.رییس جمهورهمراء دبیرکل ناتو پیرامون مسایل مختلف مربوط به افغانستان با خبرنگاران صحبت کردند.دبیرکل ناتوگفت: افغانستان مفتخراست که سال آینده تمامی امورامنیتی کشورش را به دوش می گیرد.موضوعات امنیتی درفازاول خود درسال 2013 تماما به نیروهای افغانستان منتقل می شود واین پروسه اجتناب ناپذیراست البته همان گونه راسموسن گفته است انتقال امورامنیتی به نیروهای افغانستان واقعا مایه افتخارمردم افغانستان است.
عوامل تاثیرگزاررا درانتقال امورامنیتی نباید فراموش کرد اول تجهیزنیروهای امنیتی وآموزش آنها به سلاح های استراتژیک است.آموزش با سلاحهای سبک وتاکتیکی تاحدی تامین شده است اما آموزش سلاحهای استراتژیک هم چنان با چالش روبرو است.حمله های سبزبرآبی عمده ترین مانع درامرآموزش دانسته شده .آقای راسموسن تاکیدات بسیارزیادی به مساله حمله های سبزبرآبی داشت وی دریک مورد گفت:این مساله برای ازبین بردن اعتماد بین نیروهای ناتووافغانستان،طراحی شده است.آقای راسمون نگرانیهای شدیدی خود را نسبت به این مساله ابرازداشت وگفت: به هرقیمتی که شده باید ازاین کارجلوگیری شود.دبیرکل ناتو مثل همیشه به همکاریهای بلند مدت ناتوبا نیروهای افغانستان تاکید داشت.راسموسن چهره بزرگ درسازمان ناتو شناخته شده است وی شخصیتی است که همیشه با دید مثبت به مسایل می نگیرد وی دراین نشست خبری، تاکید داشت که : هیچ امری نمی تواند مناسبات ناتووافغانستان را بهم بزند همکاری ناتو با افغانستان دوام دارومستمراست دشمنان دوطرف این همکاری مشترک را ازبین برده نمی توانند.اشارات راسموسن به حمله های سبزبرآبی وتاکید ایشان به کمکهای دایمی ناتو با افغانستان عمده ترین موضوعاتی بود که ازسوی ایشان درکنفرانس مشترک عنوان شد.
درکنارتجهیزات وآموزش نیروهای افغانستان،مساله سیاستهای حکومت افغانستان درحل بحران کشورنیزمهم است.رییس جمهورکرزی دراین کنفرانس به حکومت پاکستان حمله کرد وگفت:پاکستان همکاری درستی با افغانستان ندارد تروریستها درخاک آن کشورمکانهای امنی دارد. رییس جمهورافغانستان امروزنیزمثل گذشته با لحن بسیارتندی علیه پاکستان سخن گفت ایشان نام گرفته پاکستان را متهم به عدم کاری درمقابله با تروریستها درهردوطرف افغانستان وپاکستان نمود لحن تند مقامات دوکشورپاکستان وافغانستان واتهامات به هم دیگر،یکی ازعمده ترین چالشهای امنیتی دانسته شده است .رحمان ملک وزیرداخله پاکستان نیزحضورتروریستهای پاکستانی که دخترچهارده ساله ملالی یوسفزی را مورد حمله قراردادند،را درخاک افغانستان اعلام کرد ملک گفت:طراحی حمله به جان ملالی درخاک افغانستان صورت گرفته است.مقامات پاکستان همواره به این مساله تاکید داشته که تروریستهای پاکستان درخاک افغانستان مکانهای امنی دارند.رحمان ملک ودیگرمقامات پاکستانی می گویند : تروریستهای پاکستانی به رهبری ملا فقیرمحمد،صوفی محمد ومولوی فضل الله ازمنطقه سوات گریخته ودرخاک افغانستان پناه گاه امنی دارند امریکه به شدت ازسوی افغانستان رد شده است.پاکستان بیش ازشش ماه است که خاک افغانستان دردوولایت کنرونورستان را مورد حملات راکتی قرارداده ،توجیه موشک باران ازسوی پاکستان این است که تروریستهای پاکستانی دراین مناطق مخفی شده اند.رییس جمهورکرزی دراین نشست پاکستان رادرهردوطرف مسئول حملات تروریستها دانیست.
گذشته ازادامه حملات تروریستی درافغانستان که هرگزکاهش نیافته ودربرخی موارد ابعاد گسترده تری بخود گرفته است ازجمله درمورد حمله های سبزبرآبی اعلام شد که برای اولین بارحمله ازداخل نیروهای امنیتی افغان به نیروهای مشترک ناتو وافغانستان درقندهارصورت گرفت.گرچه مقامات افغانستان وقوع حمله ازسوی نیروهای امنیتی را انکارکرده اند اما مقامات ناتوگفته اند که برای اولین باردرحمله های درونی، عضو امنیتی افغان عملیات انتحاری داشته وبا عث مرگ دو سربازناتو وچند تن ازنیروهای افغانستان دردروازه ورودی پایگاه شده است.رییس جمهورکرزی دراین مورد امروزاظهارتاسف کرد وگفت: باید ازوقوع چنین حملاتی جلوگیری شود ایشان دراین کنفرانس مشترک با راسموسن به مساله انتخابات اشاره کرد رییس جمهوربه شدت مشوره های خارجی را درامرانتخابات افغانستان مردود دانسته وگفت: مشوره های خارجی را درمساله انتخابات قبول ندارد مشوره های آنها مداخله درامورداخلی کشورومنافی با حاکمیت ملی افغانستان است.ایشان دریک مورد به این موضوع اشاره داشت که نظارت خارجیها را درمساله انتخابات تایید می کند.منتقدان رییس جمهورکرزی می گویند : سخنان رییس جمهوردرمورد انتخابات بازی با کلمات می باشد. مداخله خارجیها،مشوره خارجیها ونظارت خارجیها،کلمات است که رییس جمهورآنها را بکاربرد.ایشان درواقع ،مشوره هارا حمل برمداخله دانست واما موضوع نظارت را تایید کرد. مخالفان وی می گویند : سخنان چند پهلوی رییس جمهورابهامات را درمورد نظارت بین المللی زیاد ترمی کند.آنچه را که احزاب وایتلافهای سیاسی ،جامعه مدنی درنشست هتل سرینا روی آن تاکید داشتند ونماینده ملل متحد درسخنرانی اش ازنشست گروهای سیاسی ومدنی حمایت کرد.گروهای مدنی وسیاسی خواهان نظارت ملی وبین المللی درامرانتخابات هستند.آنها ،تنها یک ادبیات دارند وآن نظارت ملی وبین المللی درامرانتخابات است.انتخابات شفاف وعادلانه با داشتن قوانین واصلاحات درتشکیل درکمیسیونها وبی طرفی نهاد های دولتی،ازخواسته های اساسی اجتماع دیروزهتل سرینا بود.نظارت درمساله انتخابات ازمهم ترین حوزه گفتگوی احزاب سیاسی وجامعه مدنی است.رییس جمهوردرنشست امروزسه نوع ادبیات مداخله،نظارت،ومشوره را بکارگرفت.آگاه هان مسایل می گویند: انتخابات درحوزه نظارت ملی وبین المللی،همان نظارت است ،وهیچ مصطلحات دیگری درکارنیست.آنها می گویند: رییس جمهورآب را گل آلود می کند و نظارت بین المللی انتخابات را، به تعابیرمداخلات خارجی،مشورهای خارجی ونظارت خارجیها،دسته بندی کرده است. انتخابات دربعد نظارتی خود تنها یک چیزلازم دارد که همان نظارت ناظران بی طرف است.
تفاوتهای زیادی دردید گاه های حکومت وگروهای مدنی وسیاسی درامرانتخابات وجود دارد.اولین تفاوت تفسیروقرائت درقوانین انتخابات است.حکومت اعتقادی به سیستم پی آر ندارد قوانین که وزارت عدلیه تهیه کرده تماما با رویه ای سیستم سی ان تی وی ساخته شده است.درحالیکه گروهای سیاسی ومدنی تاکید به سیستم مختلط ونقش احزاب سیاسی درانتخابات دارد.آنها خواهان حداقل پنجاه درصد نقش برای احزاب می باشند.درمورد میکانیزمهای عملیاتی نیزاختلاف نظرهای زیادی وجود دارد گروهای مدنی وسیاسی خواهان این مساله اند که میکانیزها باید بی طرف ساخته شود.دوکمیسیون مستقل انتخابات وشکایات تنها با نصب رییس جمهورکافی نیست اعضای هردوکمیسیون با مشوره ورایزنی گروهای سیاسی ومدنی رئسایی دواطاق پارلمان واستره محکمه،اداره نظارت برقانون اساسی،گزینش شوند این افراد به رییس جمهورمعرفی شوند.ایشان ازمیان آنها چند را با داشتن مواصفات لازم به پارلمان معرف نماید وپارلمان آنها را با مواصفات وشرایط که دارند تصویب نمایند.گروهای مدنی وسیاسی تاکید دارند که قوانین اصلاحات تشکیل کمیسونها نیز،باید تدوین وتصویب شود.درمورد نظارت ملی وبین المللی نیزتفاوت نظربین حکومت واحزاب سیاسی وگروهای مدنی وجود دارند حکومت نظارت بین المللی را حمل برمداخلات خارجی کرده .درحالیک گروهای مدنی واحزاب سیاسی آن را یک ضرورت انتخاباتی می دانند.
رییس جمهوردرکنفرانس مشترک خبری با راسموسن می گوید: ما درامورانتخابات آمریکا مداخله نمی کنیم وآنها هم نباید درامورانتخابات ما مداخله کنند.ادبیات رییس جمهورازنظارت بین المللی ،همان مداخله است.البته اظهارات رییس جمهورحدس وگمانه زنیهای زیادی خلق کرده است که عمده ترین آن این است که ایشان می خواهد انتخابات برگزارشود اما بدون نظارت بین المللی.نظارت مراجع بی طرف ازانتخابات،شفافیت آن را تضمین می کند ومانع ازجعل وتقلب می شود.حکومت افغانستان، انتخابات را قبول دارد اما بصورت مشکوک وناقص دریک مورد رییس جمهورگفت : برگزاری انتخابات ناقص بهتراست ازنداشتن انتخابات.درحالیکه انتخابات ناقص پرازجعل وتقلب بحران را شدت می بخشد واین مساله برای جامعه خطرناک است.افغانستان چرا انتخابات ناقص داشته باشد انتخابات با ملاحظات قوانین مصوب،میکانیزمهای اجرایی بی طرف ونظارت بین المللی،می تواند شفاف عادلانه ومورد قبول مردم افغانستان باشد.اظهارات رییس جمهوردرکنفرانس مشترک با دبیرکل ناتو،پیرامون مسایل افغانستان، جالب ولی توام با نگرانیهای امنیتی وانتخاباتی برگزارشد.دورهبر نتوانستن تشویشهای موجود درامرانتخابات وبحران امنیتی را به درستی برطرف نمایند.مردم نسبت به هردو مساله انتخابات و بحران امنیت پس ازسال 2014 تشویش دارند.
تشکیل اتیلاف منطقه ای پس از2014
تشکیل اتیلاف منطقه ای پس از2014
روسها تلاش دارند که یک ایتلاف منطقه ای که عمده ترین بحث آن مساله افغانستان است را تشکیل دهند.روسها همسایه شمالی که زمانی ازوی بعنوان برادربزرگتریاد می شد،درمورد حوزه امنیتی خود سخت نگران هستند.ده سال را آنها با خیال راحت گذراند وشاهد جنگ ناتوبا طالبان بودند ولی اکنون که ناتو ازافغانستان خارج می شود روسها به شدت نگران مسایل امنیتی خود درمرزهای جنوبی می باشند.روسها البته درمورد افغانستان با حزم احتیاط رفتارمی کنند زیرا ناخن روسها درمساله افغانستان سوخته است.به همین دلیل بسیارمحتاط گام برمی دارند.
روسیه خیلی خوشش می آمد که نیروهای ناتو با شورشیان چند ملیتی درافغانستان درگیرباشند.حرکت اسلامی ازبکستان گروهای تند رو چچنی که مسئولیتهای زیادی ازکشتاررا درروسیه بدوش گرفته اند،درجنگهای ناتو کشته می شدند وآسیبهای جدی به آنها وارد می شد.ولی حالا اوضاع تغییرمی کند ناتوعزم خروج ازافغانستان را دارد موضع روسهای علی الظاهر دوگانه به نظرمی رسد ولی درعمق نظرروسها اگرکسی وارد شود می داند که موضع روسها متفاوت نیست.مقامات کرملین بارها گفته اند که ناتو ماموریتش درافغانستان ناتمام است.جنگ با تروریزم درافغانستان به پایان خود نرسیده است پس چراآنها ازافغانستان خارج می شوند.روسهای می گویند: ناتو وایساف تا نابودی تروریستها واستقرارثبات مطمئن درافغانستان بمانند.خروج نیروها ازافغانستان با به جا گذاشتن چالشهای امنیتی،نادرست است همین یک ماه پیش روسها خواست خود را مجددا اعلام داشتند که نیروهای بین المللی نباید ازافغانستان خارج شوند زیراکه تروریستها درافغانستان بصورت خطرناکی فعال شده اند.
ازجانب دیگراین سخن را نیزروسها پنهان نکرده اند که حضورنیروهای آمریکا درچارچوب پایگاه دایمی ،باید با مجوزشورای امنیت باشد. فکرمی کنم این حرف براساس دوفرضیه گفته شده است یکی اینکه روسها متیقن هستند که ناتوهرگزدرافغانستان نمی ماند وآنها ماموریت جنگی شان را پیش ازسال دوهزارچهارده ،پایان می دهند امریکه برای روسها بی نهایت غیرمطلوب دانسته شده.روسها درافغانستان خواهان درگیری ناتو با تروریستها بودند حال آنها جنگ را رها می کنند ودیگرحاضرنستند برای امنیت افغانستان ومنطقه یک قطره خون شان به زمین بریزد روسها می توانند براحتی روی این مساله تاکید نمایند که برای چه درافغانستان می مانید.شما برای جنگ با ترورستها آمده بودید حال این ماموریت را ناقص گذاشته ازافغانستان خارج می شوید.نکته دوم که روسها را وادارساخته تا موضع وتوضیح حضورنیروهای آمریکا درافغانستان را بخواهند این است که روسها می دانند که نیروهای آمریکا درافغانستان پس ازسال دوهزارچهارده هرگزبرای جنگ درافغانستان نمی مانند بنابراین می خواهند که این سئوال شان پاسخ داده شود که آمریکا برای چه درافغانستان پایگاه دایمی داشته باشد وبه چه هدفی پیمان امنیتی برای حضوردرازمدت درافغانستان امضا می کند.
ایران هم نسبت به این نوع حضورسربازان آمریکا درافغانستان مشکوک شده است.موضع ایران وروسیه یکی است هردوکشورمی خواهند بدانند که حضوربلند مدت آمریکا برای چه درافغانستان باید باشد؟ مخالفت آنها به این دلیل است که آمریکا ازچنین حضور،نیت ومقاصد کنترل ونظارت منطقه را دارد.روسها اکنون گام جدی تری را برداشته وموضع سخت تری را گرفته اند وگفته اند که حضورآمریکا درافغانستان حتما با مجوزشورای امنیت باشد درغیرآن صورت بودن سربازان پس ازسال دوهزارچهارده ،قابل قبول نمی تواند باشد روسها می دانند که صدورمجوزبرای حضورنیروهای آمریکا کاری سختی است آمریکا درشورای امنیت با مخالفت دوکشورچین وروسیه روبرو می شود وهرگونه بقاء بدون جنگ باتروریستها را درافغانستان وتو خواهند کرد.روسها می خواهند نشان دهند که همه بچه های زرنگ درواشنگتن جمع نشده اند بلکه مسکو ،پکن وتهران،هم بچه های زرنگ دارند.درکناراین مسایل روسها،سیاست های دیگری را نیزدنبال می کنند واخباری وجود دارد که روسها درصدد ایجاد یک ایتلاف منطقه ای درمورد افغانستان پس ازسال دوهزارچهارده می باشند.
آنها دراین خصوص با هیچ کشورمنطقه ای به جزپاکستان مشکل ندارند هدف ازتاسیس ایتلاف امنیتی ومنطقه ای پرکردن خلاء است که با رفتن ناتودرافغانستان ایجاد می شود واین امکان وجود دارد که طالبان مجددا درافغانستان ظهورنمایند.حکومت افغانستان با اندک مقاومت سقوط کند وجنگ داخلی دهه ای نود درافغانستان تکرارشود این ها نگرانی های جدی مسکوودیگرکشورهای منطقه است.گروه بین المللی بحران نیزبه این موضوعات اشاره کرده واحتمال سقوط حکومت افغانستان را بعید ندانسته است.گروه به مساله انتخابات اشاره می کند وتقریبا ازبرگزاری انتخابات شفاف درافغانستان نا امیدانه گزارش تهیه کرده است گروه، حکومت رییس جمهورکرزی را به یک نحوی متهم می کند که درامرانتخابات به سود تیم مورد نظرش مداخله می کند گروه بین المللی بحران حتی ازحالت اضطراروبرگزارنشدن انتخابات سخن گفته است.
البته نگرانیهای گروه بین المللی بحران یک نگرانی مشترک است احزاب وگروهای سیاسی، عمده ترین نگرانی که دارند انتخابات شفاف درافغانستان است احزاب سیاسی وایتلافهای ملی درکشورهمراه با سازمان فیفا وفعالان جامعه مدنی درهتل سرینا،مباحثی گسترده ای را درمورد برگزاری انتخابات راه انداختند وسرانجام موفق شد که طرحهای شان درقالب یک پکیج دراختیارنماینده سازمان ملل درکابل وپارلمان افغانستان بگذارد گفته شده که آقای یان کوبیش ازجمله سخنران اجتماع امروزاحزاب جامعه مدنی وایتلافهای سیاسی درهتل سرینا بود.پکیج ظاهرا درسه حوزه مهم درمورد انتخابات تهیه شده حوزه اول قوانین انتخابات است که همه احزاب وگروهای سیاسی همراه با جامعه مدنی دراین مورد به طرح مختلط گرفته شده ازدوسیستم پی آر،وسی ان تی وی،توافق کرده اند وگفته می شود برای احزاب نقش پنجاه درصدی درنظرگرفته شده است.حوزه دوم میکانیزمهای اجرایی وعملیاتی انتخابات است که تاکید بربی طرفی دوکمیسیون مستقل انتخابات وشکایات ونهادهای حکومتی درامربرگزاری انتخابات شده است وحوزه ای سوم نظارت ملی وبین المللی درامرانتخابات است.تفاوتهای بسیارزیادی بین حکومت رییس جمهورکرزی واحزاب سیاسی وایتلافهای ملی جامعه مدنی ، وجود دارد.
احزاب سیاسی وگروهای مدنی به شدت نگران انتخابات هستند حکومت ممکن است این انتخابات را بصورت درست برگزارنکند دراین صورت بحران تسری پیدامی کند وممکن است حکومت ازسوی گروها، غیرمشروع وبرخواسته ازجعلیات وتقلبات انتخابات اعلام شود دراین صورت بحران به عمیق ترین لایه های خود می رسد.روسها همانند آمریکاییها واروپاییها این موضوعات را باجدیت مطالعه می کنند.اقدامات ازنوع ایجادایتلاف امنیتی ومنطقه ای ازسوی روسها به همین خاطراست.روسها دراین طرح خود حامیان زیادی منطقه ای دارد فکرمی کنم با ایجاد ایتلاف اکثرکشورهای منطقه موافقت خودرا اعلام می کنند حکومت افغانستان هم ازاین ایتلاف حمایت می کند یگانه کشوریکه با این ایتلاف مخالفت خواهد کرد وآن پاکستان است به همین دلیل است که رفت آمد های مقامات کرملین به اسلام آباد خیلی زیاد شده اند روسها می دانند که موافقت پاکستان دردرجه اول ازاهمیت قراردارد بدون موافقت این کشورایتلاف با چالش روبرومی شود.پاکستان دلایلی برای عدم همکاری دارد.گروهای افراطی سرمایه پاکستان درمقابله باهند وایجاد عمق استراتژیک درافغانستان دانسته شده است آنها ازاین سرمایه تاکنون بخوبی استفاده کرده اند وسودبرده اند پس ازسال 2014 این سرمایه ممکن است باسودهای زیاد تری بدرد پاکستان بخورد روسها چه گونه پاکستان را متقاعد خواهند کرد که دریک ایتلاف ضد گروهای افراطی با آنها به پیوندد.مذاکرات برای کشاندن پاکستان دریک چنین ایتلاف امنیتی ومنطقه ای،کاربسیارسختی است همه قراین نشان می دهد که پاکستان این ایتلاف را رد می کند.آمریکا وغرب هم خیلی بدش نمی آید که روسها درتاسیس چنین ایتلافی، ناکام بماند آنها پاکستان را ترغیب خواهند کرد که درچنین پیمانی شرکت نکند ویابی طرفی خود را اعلام نماید.
استراتژی پاکستان واضح است که گروهای افراطی را بخاطرمنافع خود لازم دارد ودیگراینکه درهرپیمانی که هند دران حضورداشته باشد،پاکستان آهنگ مخالف ان سرمی دهد.کشورهای آسیایی میانه تماما وجمهوراسلامی ایران کشورهند وچین ازایجاد چنین ایتلاف منطقه ای وامنیتی حمایت می کنند پاکستان همراه با کشورهای حوزه خلیج فارس مخالف آن می شود غرب وآمریکا نیزایتلاف منطقه ای روسها وایرانیها را، حمایت نمی کنند.ایتلاف منطقه ای با شرکت ایران چین وروسیه،یک بخش ازسیاستهایش مخالفت با حضورنیروهای آمریکا درافغانستان است این دسته ازکشورها پایگاه دایمی آمریکا را،خطری برای خود تعبیرمی کنند.تشکیل ایتلاف منطقه ای که گفته می شود روسها بدنبال آن است،آن چنان امری ساده ای نیست که با رفتن ناتو ازافغانستان به راحتی تاسیس شود.
همسایه ها
همسایه ها
امروزرییس جمهورکرزی درکنفرانس اکو درپایتخت آذربایجان سخنرانی مفصلی داشت ایشان دربخش اول ازبیانیه خود تاکیدات زیادی درمورد تروریزم نمود وی گفت: تروریزم خطری است که تمام منطقه را تهدید می کند.رییس جمهورکرزی برای تروریستها درمنطقه پناه گاهای امنی را برشمرد وگفت: تازمانیکه همکاری منطقه ای درنابودی تروریزم وپناه گاه های امن آنها،نباشد، تروریستها نابود نمی شود. رییس جمهورکرزی دراین سخنرانی سخن ازمحوم ونابودی تروریستها داشت وکشورهای مثل پاکستان،آسیایی میانه،چچن را نام گرفت رییس جمهوردریک مورد به کشورهای منطقه وهمسایه منت گذاشت وگفت: اگرافغانستان درمقابل تروریستها مقاومت وایستادگی نکند،درآن صورت کشورهای آسیایی میانه درمعرض خطرتروریستها قرارمی گیرد.
ایشان به حزب اسلامی ازبکستان، گروه القاعده درچچن وگروه تروریستی درالغورهم اشاره داشته است.متن سخنرانی رییس رییس جمهورتاکنون بدست نیامده اما برخی گزارشها اشاره به این داشت که رییس جمهورکرزی ازگروهای افراطی درالغوریای چین نیزنام گرفته است.وی ازهمه گروهای تروریستی درکشورهای همسایه ومنطقه بنام یاد کرد وگفت:این شبکه های تروریستی درمنطقه آموزش می بینند،تغذیه می شوند ودست به اقدامات خرابکارانه می زنند.سخنان رییس جمهور به منابع وتسهیلات که برای تروریستها گذاشته می شود،صراحت داشت.وی همکاری کشورهای همسایه ومنطقه را درنابودی تروریستها ضروری دانست.منتقدان می گویند: درتمام سخنرانی رییس جمهورنامی ازافغانستان که پناه گاه تروریست است گرفته نشد.ایشان کشورهای همسایه را پناه گاه امن تروریستها اعلام کرد وحتی تاکید داشت که تروریستها دراین کشورها تمویل آموزش وبه افغانستان فرستاده می شوند.درحال حاضربیش ازچهل هزارتروریست مسلح درتمام افغانستان فعالیت دارند ازسوی رییس جمهورنامی ازآنها گرفته نمی شود.اظهارات اخیررییس جمهوردومساله را واضح ساخته است یکی اینکه تروریستهای که رییس جمهورازآن درافغانستان حرف می زند نام ندارد.مردم می گویند: طالبان تروریست هستند اما رییس جمهوراین ادبیات را قبول ندارد که طالبان تروریست باشد ایشان زبانی دیگری را درمورد طالبان بکارمی برد که طالبان برادران ناراضی مردم افغانستان هستند.نکته دومی که رییس جمهورهمواره روی آن تاکید دارد این است که قریه های افغانستان محل تروریستها نیستند.تروریستها ازخارج مرزهای افغانستان وارد افغانستان می شوند.
رییس جمهورکرزی درکنفرانس ممالک اسلامی درمکه سه ماه پیش نیزبه این نکته ها اشاره داشت ایشان بیش ازهشتاد درصد سخنرانیش اختصاص به تروریزم داشت وازعلماء جهان اسلام خواست که برضد تروریستها اقدام نمایند اما تروریست های رییس جمهورنام نداشت ویا هرکه بود اما طالب نبود.درکنفرانس سازمان منطقه ای اکو،ایشان ازشبکه های تروریستی القاعده،شبکه تروریستی چچن،حزب اسلامی ازبکستان، گروهای تروریستی الغور،گروهای تروریستی درپاکستان نام گرفت وازکشورهای منطقه وهمسایه خواست که درنابودی تروریستها همکاری داشته باشند.ایشان بصورت آشکارگفت: که تروریستها درکشورهای منطقه تغذیه می شوند به آن ها آموزش داده می شوند با این وضع تروریستها ازبین نمی روند.رییس جمهوربه این مساله اشاره داشت که افغانستان تنها بخاطرخود مبارزه نمی کند بلکه مبارزه افغانستان یک بخشش مربوط به امنیت منطقه نیزمی شود.همسایه ها بخصوص پاکستان چالش عمده ای امنیتی برای افغانستان بوده دراین خصوص هیچ تردیدی نیست.حملات تند تیزرییس جمهورازآموزش،تغذیه ای تروریستها بدون شک همسایه شرقی پاکستان است رییس جمهوربارها به این موضوع پرداخته است وازمقامات ناتوخواسته است که مراکزتروریستها را هدف قراردهد.
درکنفرانس ویدیویی با رییس جمهوراوباما، پیش ازشرکت درنشست مجمع عمومی ملل متحد رییس جمهور به چند مساله مربوط به تروریستها اشاره داشت یکی اینکه قریه های افغانستان خالی ازتروریست است وناتونباید مردم را درقریه ها بنام تروریست بکشد ونکته دوم این بود که تروریستها درآن سوی مرزهای افغانستان مستقرهستند وسوم اینکه رییس جمهورازمقامات ملکی ونظامی غرب وناتوی خواسته که مراکزامن تروریستها را درآن سوی مرزها،هدف قراردهند.پاکستان رمز وراز این حرفهارا می داند این نوع اظهارات درمناسبات دوکشورخدشه جبران ناپذیروارد می کند.منتقدان رییس جمهورمی گویند: پاکستان ازموضع گیریهای ایشان این برداشت را می کند که رییس جمهورافغانستان ازغرب وآمریکا می خواهد که خاک پاکستان را مورد حمله قراردهد واین مساله درروابط دوکشورتاثیربسیاربدی دارد.انکاررییس جمهورازحضورهزاران تروریست افغانی درداخل این کشوروفعالیتهای انکارناپذیرطالبان درخاک افغانستان،به هیچ وجه قابل توجیه نیست.سئوالی که چرا رییس جمهورحضورتروریستهای طالب درافغانستان را منکراست ازسوی هیچ کسی جواب داده نشده است.مقامات حکومتی وتحلیل گران وابسته به حکومت هرگزدراین گونه موارد حرف روشنی به مردم نگفته اند.شکی دراین نیست که طالبان درخاک پاکستان حضوردارند وناف آنها به ناف استخبارات بسته اند وازسوی آنها تغذیه تمویل وتجهیزمی شود کسی منکروجود شبکه حقانی درخاک پاکستان نمی تواند شد.ولی این حقایق نمی تواند موجب کتمان حقایقی دیگری شود که بگوییم درقریه های افغانستان تروریستی نیست.
رحمان ملک وزیرداخله پاکستان چنین منطقی دارد هروقت خبرنگاران ازوی پرسیده اند که چرا شبکه های تروریستی درخاک پاکستان پناه گاه دارند وی براحتی می گوید:درخاک پاکستان هیچ پایگاهی ازتروریستها نیست وی منطق مشابه ما را بکارمی برد ومی گوید: دلایلی زیادی است که تروریستها ازافغانستان داخل پاکستان می شوند وامنیت کشورما را به خطرمواجه ساخته اند.پاکستان همسایه افغانستان ازمنطق مشابه افغانستان کارمی گیرد ومنکرتروریستها درخاک پاکستان می باشد خانم کهرهنگام سفررییس جمهورکرزی به پاکستان دربهارسالجاری گفته بود: ما ملا عمرنداریم که تحویل افغانستان دهیم این بانوی عاشق حتی منکروجوملاعمردرخاک پاکستان شد.خطریکه افغانستان را تهدید می کند وبخش زیادی ازتحلیل ها به این پایه استواراست که طالبان ازخاک پاکستان وبا حمایت این کشورپس ازسال2014 وارد افغانستان می شوند وبا جنگ، افغانستان را به تصرف خود درمی آورند وحکومت کابل را ساقط می کنند.گروه بین المللی بحران نیزبه احتمال سقوط حکومت اشاره کرده است.اینکه معاون دوم رییس جمهور با سخنرانی یک نیم ساعته خود به مردم اطمینان می دهد که طالبان نمی توانند به افغانستان برگردند این نوع حرف گردن جواب همان پرسش درتقدیراست که طالبان ممکن است برگردند و خطرازسوی طالبان وجود دارد ونگرانی بازگشت طالب بکلی برطرف نشده است.
مقامات افغانستان وناتوهمواره تاکید کرده که طالبان نمی توانند پس ازسال 2014 افغانستان را به تصرف خود درآورند ونماینده ملل متحد درافغانستان آقای یان کوبیش نیزمی گوید: خطربازگشت طالبان منتفی است.این همه تاکیدات خبرازنگرانی های می دهد که آن طرف سکه را نیزباید دید که طالبان ممکن است دراثرغفلت برگردند ومشکلات بزرگی را ایجاد نمایند.همسایه وهمسایه ها این گونه چالشها را می توانند برای افغانستان خلق نمایند.زمینه های داخلی حضورهزاران تروریست مسلح درداخل خاک افغانستان وعوامل منطقه ای که تروریستها بگفته ای رییس جمهورازسوی آنها تمویل وآموزش داده می شوند،می تواند تهدیدات جدی پس ازسال دوهزارچهارده را فراروی افغانستان قراردهد.بحث همسایه های افغانستان موضوع بسیاراساسی درصلح وثبات افغانستان است .آقای یان کوبیش که جریان مذاکره وگفتگوی بین الافغانی را می خواهد مدیریت نماید،گذشته ازعوامل درونی جامعه افغانستان،عوامل منطقه ای مذاکرات برای شان، خیلی مهم است زیرا کشورهای منطقه به دلیل منافع شان درافغانستان به راحتی ازبحران افغانستان به زیان منافع شان نمی گذرد.همسایه های افغانستان، نظرات متفاوت درمورد قضیه افغانستان دارند پاکستان منافع خودرا دراین جستجوی می کند که حکومت کابل مطیع وفرمان برداراسلام آباد ودرضدیت با هند عمل نماید برای پاکستان همسایه هندی افغانستان دردرجه اول تعریف منافع را دارد. پاکستان همسایه افغانستان زمانی تسلیم صلح می شود که متیقن شود که حکومت کابل متحد وحتی دست نشانده آن است.
عواملی زیادی درتحلیل استراتژیستهای پاکستان وجود دارد که این کشورهمسایه را امید وار می کند که پس ازسال2014 حکومت کابل وابسته به آنها خواهد شد حال می تواند سیمای آن حکومت طالبانی کامل باشد ویا ترکیبی ازطالبان حزب اسلامی و جناح تبارگرایی ارک.هند با چنین حکومت دست نشانده وبنیاد گرای درکابل، هرگزکنارنمی آید.همسایه هندی علاقمند حکومتی درکابل است که دوست هندوستان باشد به همین دلیل هند مصالحه ایکه نتیجه آن، سلطه یک جانبه طالبان درکابل باشد ویا ازطریق جنگ طالبان کابل را به اشغال خود درآورند هرگزتسلیم نمی شود.ایران همسایه غربی افغانستان ملاحظات خاصی را دارد تهران باحکومت مستقردرکابل کارمی کند اما نه ازنوع طالبانی آن که حکومتی جمهوراسلامی ایران را خصم اعتقادی خود درتفسیراسلام وشریعت بداند. کشورهای آسیانه میانه هرگزازحکومتی درکابل حمایت نمی کند که برای آنها تروریست وتبهکارصادرنمایند.کشورهای عربی نیزدیدگاه های خود را درمورد افغانستان دارند گرچه مساله افغانستان با توجه به بحرانهای شدیدی ناشی ازبهارعربی،اهمیت درجه چندم را دارد اما بازهم کشورهای حوزه خلیج فارس بسترنا امنی افغانستان شناخته شده اند به عبارت واضح تر امنیت افغانستان همواره ازسوی این دسته ازکشورها درمعرض تهدید قرارداشته است. این کشورها نسبت شان با افغانستان این است که ازمنظرپاکستان با مساله افغانستان می نگرند.
حکومت رییس جمهورکرزی هم نتوانسته سیاست های قانع کننده ای درمناسبات همسایه گی داشته باشد اسلام آباد با کابل هرگزروابط دوستانه ندارد دهلی هم نگران تذبذب حکومت افغانستان است ایران هم نسبت به قراردادهای استراتژیک با آمریکا وغرب تردیدهای خاصی خود را دنبال می کنند کشورهای آسیایی میانه ازسیاست های کابل سردرنمی آورد و به شدت نگران حوزه امنیتی خود ازسوی افغانستان می باشند.رییس جمهوردرباکو گفت: ما تنها بخاطرامنیت خود با تروریزم نمی جنگیم بلکه درجنگ با تروریزم ازمنافع منطقه نیزدفاع می کنیم.البته حرف رییس جمهورازسوی همسایه ها بخصوص پاکستان تعارفی بیش نیست.دیگران هم باورمند نیست که افغانستان بخاطرمنافع آنها با تروریزم می جنگند.همسایه ها دلیل دارد وآن این است که حکومت حامد کرزی اصولا تعریفی ازتروریزم ندارد وطالبان را بعنوان دشمن وتروریست تعریف نکرده است درحالیکه اکثرکشورهای همسایه به جزپاکستان، طالبان را تروریست ودشمن منافع خود می دانند.