اظهارات پیش ازوقت
اظهارات پیش ازوقت
البته این چستی وچالاکی درسیاست است.سیاست، روان شناسی خاص خودرا دارد که دراین خصوص غرب،پرچم داردانسته شده است آنها درمسایل سیاسی بگونه حرف می زنند که هم ،کارخودرا کرده باشند وهم می خواهند دل یارنرنجیده باشد.مساله پایگاه آمریکا درافغانستان نسبت مستقیم با حضورنیروهای آمریکایی پس ازسال2014 دارد وقتیکه صغیروکبیرغرب می گویند که درافغانستان می ماند ونیروهای افغانستان را پس ازسال 2014 آموزش،تجهیز می کنند ومشوره درامورجنگ با تروریزم با آنها خواهد داشت این بسیارطبیعی است که آنها باید درافغانستان قرارگاه وپایگاه داشته باشند. خانم مارکل صدراعظم آلمان، محافظه کارترین کشوراروپایی درمساله جنگ، هم اکنون درشمال کشورمشغول بازدید از4500 سربازخود درولایت قندوز است.ایشان دراین سفربا سربازان خود سخن گفت وبه این مساله تاکید داشت که پس ازسال2014 درکنارمردم افغانستان می باشد.
هدف ازحضورشان را درافغانستان نیزبیان داشت وگفت که ما نیروهای افغان را آموزش می دهیم با آنها مشوره می کنیم وبرای بازسازی افغانستان کمک می کنیم ایشان گفت تابحال کمکهای ما، جریان داشته درموارد پیشرفت صورت گرفته است واما موارد دیگری است که کارها بکندی پیش رفته است.خانم مارکل حال کابل می یاید ویانه ولی حرفهای شان را، درادامه کارسربازان آلمانی پس ازسال 2014شنیدیم.آلمان سومین کشوری است که درافغانستان بشترین نیرورا درافغانستان وارد کرده است.آمریکا وانگلیس وسپس آلمان است که بشترین سربازرا درافغانستان،جابجا کرده اند.هفته گذشته یک افسرآلمانی هنگام گشت گذاردرولایت بغلان کشته شد واین اولین افسرکماندویی آلمان است که با گذشت دوسال درشمال کشورکشته می شود.آلمانها تلفات شان نسبت به آمریکا وانگلیس خیلی کم تراست.دلیل آن همان جغرافیای جنگ باید باشد.بهرصورت آلمان درافغانستان پس ازسال 2014 حضوردارد.
حال سوال این است وقتیکه نیروهای خارجی درافغانستان می مانند بصورت طبیعی این پرسش مطرح می شود که درکجا ودرچه پایگاهای مستقرخواهند شد؟.رییس جمهورهنگام بازدید ازدانشگاه کابل دراین مورد با صراحت اعلام داشت که آمریکا درسراسرافغانستان نه پایگاه ازافغانستان خواسته است.ایشان پایگاه ها را هم نام گرفت" شیندن هرات"،بگرام"،قندهار"،جلال آباد" ومزارشریف" و... ازجمله مناطقی است که رییس جمهورازآن نام گرفت.ولی بدنبال اظهارات رییس جمهور،آقای جاکرنی سخنگوی کاخ سفید اعلام داشت که آمریکا درافغانستان هرگزپایگاه دایمی نمی خواهد این موضع ادامه همان موضع قبلی آمریکا درافغانستان است.زیرا درجریان این دوسال مرتب به این مساله اشاره شده که آمریکا پایگاه دایمی را برای چه می خواهد؟ روسیه ازسازمان ناتودراین مورد خواهان توضیحات شده است وشاید چین هم می خواهد دلایلی پایگاه دایمی را بداند ودرکل گروه" شانگهای" با پایگاه دایمی ناتودرافغانستان،موافق نیست واهداف آنرا، توجیه ناشده وتعریف ناشده می داند.
به همین دلیل است که غرب وآمریکا هروقت صحبت ازپایگاه درافغانستان می شود،بلافاصله واداربه عکس العمل می شود.رییس جمهوردرمورد قرارداد امنیتی دردانشگاه کابل حرف می زند وموافقت خود را با امضای پیمان امنیتی اعلام می دارد وآن را بسود منافع ملی افغانستان تعبیرکرد ودرادامه آن گفت که آمریکا مشخصا نه پایگاه ازافغانستان درنقاط مختلف ازکشوررا خواسته است.رییس جمهورگفت مذاکرات ما با امریکا درجریان است وبه مرحله حساسی رسیده است.کاخ سفید نسبت به اظهارات رییس جمهورواکنش نشان داد وبه دومساله اشاره داشت یکی اینکه پایگاه دایمی درافغانستان نمی خواهیم ودیگراینکه به یک نحوی اظهارات رییس جمهوررا زود هنگام دانست.آمریکا درمورد تعداد سربازان شان درافغانستان تصمیم نگرفته است.اعداد وارقام ازشش هزارتا بیست هزارگفته شده است دیروزروزنامه های غربی نوشته بود که ممکن است رقم دوازده هزارنفری را آمریکا درافغانستان باقی بگذارد ومابقی ازسایراعضای ناتوخواهد بود جمعا رقم 15000را، تخمین زده بود.
بهرصورت این مساله چرا مطرح شده ؟ که رییس جمهوردراظهارات خود شتاب داشته است ومقامات آمریکا به یک نحوی گفتگو دراین مورد را زودهنگام دانسته است فکرمی کنید سخنان رییس جمهور، زود هنگام بود.شاید درمورد پایگاه ها تفاوت نظربین آمریکا افغانستان باشد آمریکا نمی خواهد این مساله بگونه حساسیت برانگیزی مطرح شود.این مساله ازخود دلیل دارد آمریکا حساسیت مسکورا درک می کند ونمی خواهد مساله پایگاه بگونه ای مطرح شود که با واکنش مسکو روبرو شود لذا هروقت مساله پایگاه مطرح شده بلافاصله مقامات آمریکا موضع گرفته وتوضیح داده که هرگزبدنبال پایگاه دایمی درافغانستان نمی باشد به همین خاطرآقای جاکرنی سخنگوی کاخ سفید درواکنش به اظهارات روزپنجشنبه رییس جمهورگفت که ما درافغانستان پایگاه دایمی نمی خواهیم.اما پس از سال 2014 درافغانستان می ماند.حال که درافغانستان نیروهای شان می ماند این نیروها پایگاه درافغانستان لازم دارند. رییس جمهورمراکزوپایگاه ها را نیزروشن ساخت ونقاط ازکشوررا نام گرفت اما اینکه اظها رات رییس جمهورپیش ازوقت بوده،این مساله دیگرقابل درک نیست که به چه دلیل قبل ازوقت رییس جمهورافغانستان این سخن را گفته باشد.
امروزکسی ازدوستان صاحب نظرم می گفت: رییس جمهورحرف درستی گفته است وپیش ازوقت هم نیست زیرا غرب وآمریکا اعلام داشته که درافغانستان می ماند بنابراین آنها مراکزی برا ماندن شان لازم دارند رییس جمهوردردانشگاه به آن مراکزاشاره کرده وگفته است که نه، پایگاه را ازما خواسته است این نمی تواند پیش ازوقت باشد این مساله درحال بحث ورییس جمهورروند را اعلام داشته است.وی می گفت: برداشت آمریکاییها یکی همان حساسیت است که هروقت پایگاه درافغانستان مطرح می شود آنها باید این قید را اضافه نماید که منظورپایگاه دایمی درافغانستان نیست.نکته دومی که آمریکا سخنان رییس جمهوررا پیش ازوقت گفته باشد شاید همان نهایی نشدن قرارداد امنیتی است این سند تحت بحث قراردارد وهنوزنهایی نشده رییس جمهورافغانستان مساله ای که مورد گفتگو ومذاکره قراردارد،را اعلام داشته است ورسانه های غرب اظهارات رییس جمهوررا به این دلیل زود هنگام دانسته است.این دوست می گفت: شاید دلیلی دیگری هم درکارباشد که غرب برخلاف آنچه که گفته شده، خیلی خود رامی خواهد علاقمند ومشتاق دربودن درافغانستان نشان ندهد.
زیرا موجی ازتبلیغات به این جهت راه افتاده که آمریکا بخاطراهداف بلند مدت خود می خواهد درافغانستان پایگاه وقرارگاه داشته باشد.مقامات غربی وآمریکا بگونه حرفی می زنند که بودن ما درافغانستان ازباب ناگزیری خطروتهدید تروریزم است والا اگراین تهدید کناررفته باشد ما یک روزهم درافغانستان نستیم. غرب سعی می کند حضورشان را درافغانستان پیوند به مسایل تروریزم دهد وهیچ هدفی غیرازآن را درتبلیغات خود نشان نمی دهد البته مقابله با تروریزم وجوهی مشترکی با مسکوحتی پکن وخیلی ازکشورها درآسیای میانه می تواند ایجاد نماید.این منطق همیشه مورد استقبال بوده مسکوهمیشه این مساله را عنوان کرده که ناتوماموریت جنگ ومقابله با تروریزم را ناتمام نباید بگذارد.
بهرصورت اظهارات رییس جمهوردررسانه های آمریکا وغرب با تحلیلهای زیادی روبرو شد وبرخی ازنشریات معتبربه نقل ازمقامات حکومتی شان اظهارات رییس جمهوردرمورد پایگاه ها را،زود هنگام تعبیرکرده است.وبخش دیگری ازخبرگزاریها سخنان رییس جمهورکرزی را، نشانه ای ازبهبودی روابط ومناسبات کابل وواشنگتن دانسته است. واظهارات رییس جمهوررا پیش ازامضای پیمان امنیتی،نشانه ازتوافق رییس جمهوربا آمریکا درمندرجات قرارداد امنیتی ذکرکرده است رییس جمهوربا امضای پیما ن موافق است واعلا م داشته که به آمریکا ییها، برای ماندن درافغانستان پایگاه دراخیتارشان می گذارد وطبعا دربرابرقبول مطالبات غرب وآمریکا،رییس جمهور نیزفهرست ازانتظارات سیاسی وکمک ازآمریکا وغرب را باید داشته باشد همکاری متقابل یکی ازموارد ش همین است که ما خواسته های شما را قبول داریم وشما هم این کارها را برا ی ما انجام دهید.یک نوع داد وستد درقالب همکاریهای دوجانبه وچند جانبه انجام می شود.سخنان رییس جمهور،زود هنگام ویا بموقع،حکایت ازیک توافق وهمکاری کابل وواشنگتن را درمورد قرارداد امنیتی،پایگاه نظامی ودیگرهمکاریها را نشان می دهد.
نه پایگاه برای آمریکا
نه پایگاه برای آمریکا
دیروزرییس جمهوربه دانشگاه کابل رفت.دانشگاه دیروزهشتاد ساله شد.ایشان درهشتاد مین سالگرد تولد دانشگاه حضوریافت وازاین پایگاه علمی تجلیل وتقدیربعمل آورد.من موقع که درتهران با یک استاد دانشگاه تهران حرف می زدم وی یک مساله جالبی را برای من ازخاطرات دانشگاه تهران وکابل صحبت می کرد او می گفت: شصت سال پیش ازاین ما ازدانشگاه کابل، برای دانشگاه تهران استادانی را برای تدریس دعوت می کردیم. این حرف برای من خیلی جالب بود که افغانستان درنیم قرن گذشته بلحاظ علمی چه قدراعتبارداشته که مراکزعلمی مثل تهران ازدانشگاه کابل، استاد برای تدریس می خواسته است.
اگرحدیث این استاد درست باشد که باید باشد زیرا دلیلی نداشت که وی با من حرف خلافی را گفته باشد،این مساله نشان می دهد که درنیم قرن پیش ازاین افغانستان وضعیت بسیاربهتری بلحاظ علمی داشته است.دریک مورد رییس جمهوراذعان داشت که ما چهل سال بعقب برگشته ایم.بازگشت ورجعیت به عقب، خیلی دردناک باید باشد درحال حاضردانشگاه کابل که دیروزهشتادمین سالگرد تولدش بود،چندان تفاوتی با موسسات تحصیلات عالی که عمرهفت ساله دارد،را ندارد. کیفیت تدریس درخشان نیست افت علمی زیادی داریم استادان این دانشگاه بسیارکهنه گرا هستند وآنها با روشهای مدرن تدریس آشنایی ندارند ودرموارد گفته شده که با نوآوریهای تدریسی وعلمی سرسازش ندارند وبه شدت مخالفت می کنند. بهرصورت جزئیات مساله را نمی دانم ولی این حرف عام است که وضعیت دانشگاه کابل چندان تعریفی نداشته وچندان تفاوتی با موسسات ومراکزعلمی نوظهورهم ندارد.
رییس جمهور، پهنتون هشتاد ساله کابل را تقدیروستایش کرد وهشتادمین پیدایش آن را به همه وازجمله به سالمندان این دانشگاه تبریک گفت.رییس جمهور،یگانه راه ترقی را درمدارج علمی اولا دافغانستان شمرد ومحصلان کشوررا تشویق به کسب علم ودانش نمود .ازصحبتهای مرتبط به دانشگاه،تحصیل، کمیت وکیفیت که بگذریم،رییس جمهوربه مسایل روزافغانستان وسیاست پرداخت.ایشان بازهم مساله "خط دیورند" را مورد تاکید قرارداد وگفت: این خط برسمیت شناخته نمی شود.رییس جمهوردلیل آن را مخالفت مردم افغانستان دانسته است به این صورت که مردم افغانستان با "خط دیورند" مخالف هستند وآنرا قبول ندارد.رییس جمهوربرای دیگرحکومت های بعدی نیزتعیین تکلیف داشت وگفت: هیچ حکومتی نمی تواند "خط دیورند" را برسمیت بشناسد واگراین کاررانماید مورد نفرت وغضب مردم افغانستان قرارمی گیرد.
رییس جمهور چند روزپیش ازاین هم گفته بود که این خط برما، تحمیل شده معاهده امیرعبد الرحمان با انگلیستان یک معاهده تحمیلی است وافغانستان زیرباراین قرارتحمیل نمی رود. رییس جمهوردرکناراین مسایل به مساله مهم دیگری نیزاشاره داشت وگفت: قرارداد امنیتی درآستانه توافق قرارگرفته است.ایشان این سند را به نفع افغانستان تعبیرکرد وگفت امضای پیمان امنیتی با قبول شروط افغانستان به نفع افغانستان است وافغانستان این قرارداد امنیتی را امضا می کند.ایشان چند روزپیش ازاین به دو،متن افغانی وآمریکایی سند اشاره داشت وگفت: هردومتن تهیه شده است وافغانستان شروط خود را داخل کرده است.مضمون سخنان رییس جمهورنشان می دهد که ایشان مصمم است که این سند را امضا نماید سخنان ایشان هیچ شبهه ای نمی گذارد.
البته این مساله طبیعی هم است وقتیکه سند مادرکه همان موافقت نامه استراتژیک باشد بین دوکشورامضا شده ،سند مکمل که پیمان امنیتی است نیزامضا خواهد شد.سخنان رییس جمهوردراین جهت قابل درک است واین پیمان امنیتی امضا می شود. نکته مهم درسخنان رییس جمهورپایگاه های نظامی آمریکا درافغانستان است ایشا درهشتادمین سالگرد پهنتون کابل به مساله پایگاه ها اشاره کرد وگفت: آمریکا نه پایگاه نظامی ازافغانستان خواسته است.رییس جمهوردیگرمشخص نکرد که نه پایگاه درکجا وکدامها باید باشد ایشان به جزئیات مساله اشاره نکرد اما بصورت کلی اعلام داشت که آمریکا خواهان نه پایگاه نظامی درافغانستان است.این مساله طبعا درپیمان امنیتی ازمواد عمده واولیه آن خواهد بود.درکناراین مساله مصونیت قضایی است که رییس جمهوردرمورد آن اشاراتی صریحی مثل گذشته نداشت درحالیکه گفته می شودعمده ترین مساله همان مصونیت قضایی است که درپیمان امنیتی باید آن مساله حل شود.
درگذشته رییس جمهوردرمورد مصونیت قضایی حرفهای صریحی داشت وگاهی برای حل آن تدویرلوی جرگه را مطرح می کرد.چیزیکه دراظهارات رییس جمهوربصورت شفاف مطرح گردید همان نه پایگاه بود که ایشان روی آن تاکید داشت وامروزهمه خبرگزاریها درمورد این نه پایگاه، مطالبی زیادی را نوشتند وبگونه تفسیرداشتند که گویا رییس جمهورافغانستان با آمریکاییها دراین گونه موارد کنارآمده باشد.سهل گیری وادبیات رضایت مندانه می تواند ازتفاهم رییس جمهوربا مقامات آمریکایی روی مواردی زیادی باشد.برخی گفته اند که کوتاه آمدن رییس جمهوردرمورد پیمان امنیتی به یک نحوی برمی گردد به تنشهای مرزی وتجاوزات پاکستان زیرا پاکستانیها ازفاصله کابل و واشنگتن بهره می برود وفشارها وتجاوزات خود را شدت می بخشد وحتی اگرمناسبات کابل وواشنگتن خوب نشود دراین صورت ممکن است ناتو وآمریکا بشترجانب پاکستان را بگیرد درمرزهمین کارها صورت گرفته است.
ناتو،تاسیسات نظامی شان را دراختیارپاکستان قرارداده وهمین مساله عامل بروز درگیری درمرزشده است.درمورد انتخابات هم، تیره گی روابط کابل وواشنگتن، تاثیرات منفی خود را می گذارد رییس جمهوربه همه این ظرافتها ونکات وقوف کامل دارد وموضع گیریها درمورد نه پایگاه برای آمریکا ونزدیک شدن موعد امضا پیمان امنیتی به یک نحوی برمی گردد به این مسایل رییس جمهورمی خواهد پیمان امضا شود،پایگاه هم برای آمریکا داده می شود مساله مصونیت قضایی هم به یک نحوی حل می شود.اگرهمه این موارد که برشمردیم درخط توافق کابل وواشنگتن قرارگرفته باشد،این مساله، تاثیرات جنبی دیگری را نیزدرپی دارد.اروپا هم پس ازسال دوهزارچهارده مطالبات مشابه را خواهد داشت اروپا دومساله برای شان مهم وحیاتی است یکی اینکه نیروهای شان درافغانستان به تبع نیروهای آمریکا باقی می ماند این مساله ازهم اکنون محرزشده است که کشورهای اروپایی درصورت که آمریکا درافغانستان نیرو داشته باشد، آنها هم درافغانستان نیرو خواهند داشت.
امروزدربرخی روزنامه های اروپایی به این مساله اشاره شد که آمریکا احتمالا دوازده هزار نیرو درافغانستان می گذارد وسه هزارنیروی دیگرازکشورهای اروپایی درافغانستان خواهد ماند با این محاسبه پس ازسال 2014 پانزده هزارنیرو درافغانستان باقی می ماند هدف ازماموریت شان را نیزاعلام کرده اند،آموزش،تجهیز ومشوره دهی نیروهای افغان اما درمورد ماموریت جنگی شان تنها یک مساله را، نام گرفته وآن حمله به مراکزالقاعده است ولی بشترازاین درنشست بروگسیل ودیگرنشسهای رهبران ناتو گفته نشده است.نکته دومی که کشورهای اروپایی روی آن تاکید دارند وآن این است که نیروهای اروپایی مثل سربازان آمریکایی مصونیت قضایی داشته باشند.اگراین دوخواسته برآورده شود درآن صورت تردیدی نیست که نیروهای اروپایی درافغانستان نیزحضورخواهند داشت.سربازان اروپایی ناتو با دوشرط درافغانستان می مانند یکی آمریکا حضورشان را درافغانستان داشته باشد ودیگر اینکه مصونیت قضایی شان حل شده باشد.
درقرارداد امنیتی همه این مسایل باید درج شده باشد.گفته های رییس جمهوردردانشگاه کابل چند مساله را روشن می سازد نیروهای آمریکا درافغانستان پس ازسال دوهزارچهارده، می ماند وآنها نه پایگاه برای نیروهای شان خواسته اند.نکته دیگراینکه قرارداد امنیتی با آمریکا امضا می شود ورییس جمهورآنرا بسود افغانستان ارزیابی کرده است ومساله سوم مصونیت قضایی هم باید دراین پیمان حل شده باشد وچهارمین موضوع این است که نیروهای اروپایی ناتو هم به نحوی تکلیف شان معلوم شده است.آنها درسایه نیروهای آمریکایی درافغانستان می مانند ومصونیت قضای شان هم باید حل شده باشد.رییس جمهورمساله نه پایگاه نظامی را مطرح کرد ولی به این مساله که این پایگاه تا چه زمانی دراختیارناتو قرارمی گیرد اشاره نداشت البته مقامات آمریکایی بارها اعلام داشته اند که هرگزدرفکرایجاد پایگاه دایمی درافغانستان نستند ونمی خواهند درافغانستان پایگاه دایمی داشته باشند. پایگاه برای مدت زمان کوتاهی درافغانستان درنظرگرفته شده است.
سقف زمانی آن را بین سه سال تا پنج سال درنظرگرفته است نظا میان روی ضرورت پنج ساله آن تاکید دارند ومقامات سیاسی مساله سه ساله را مد نظرگرفته اند البته درکناراین روایتها،بحث 2024 هم منتفی دانسته نشده است دهه تحول همراه با حضورنیروهای بین المللی درپایگاه ها ادامه خواهد داشت اینها مسایلی است که درمورد پایگاه ها وحضورآمریکاییها درافغانستان مطرح شده است ورییس جمهورهم دیروزدردانشگاه کابل گفت که آمریکا نه پایگاه ازافغانستان خواسته است.
مناقشات مرزی افغانستان وپاکستان
(ویژه مجله استور وزارت خارجه)
مناقشات مرزی افغانستان وپاکستان
میراث استعماربرا ی ما یکی همین "خط دیورند" است.همان گونه که رییس جمهوردرآخرین اظهاراتش درمورد مناقشات مرزی،آن را یک خط تحمیلی ازسوی استعمارانگلیس اعلام داشت،می بینیم که این خط،تبدیل به جدی ترین چالش برای ما شده است.دوهمسایه نه چندان صمیمی درحال حاضردرگیرشدید ترین مناقشات ارضی شده است.هیئتی ازپارلمان پس ازتحقیقات ازمرز،گفته است که پاکستان حدود چهل پنج کیلومتروارد خاک افغانستان شده است.هیئت با مستندات ازاهالی محل وفعل انفعالات که درمرز انجام شده است،نشان می دهد که نیروهای پاکستانی وارد خاک افغانستان شده اند.باشنده گان محل وملک قریه گفته اند که پاسگاهای پاکستان حالا روی زمین وخانه من کشیده است.درکناراین پیش روی که هیئت گزارش آنرا تهییه وارایه کرده،بازهم گفته شده است که حکومت پاکستان اقدام به توزیع" شناخت کارت" درخطوط مرزی وبه ساکنان نواحی کرده است.نکته سوم درگزارش، اشاراتی است به ساخت سازهای دروازه های امنیتی ازسوی نیروهای پاکستانی.سه مساله: پیش روی درعمق چهل پنج کیلومتری، توزیع شناخت کارت به اهالی ساکن درمناطق وساخت قرارگا های نظامی ازبرجسته ترین گزارشی است که هئیت پارلمانی به آن پرداخته است.
دراین میان آقای ایمل فیضی سخنگوی مقام ریاست جمهوری درگفتگوبا یک رسانه افغانی(تلویزیون یک) همین دو،روزپیش، توضیحاتی بشتری را ارایه کرده است.آقای فیضی گفته است:تاسیسات درمرزبه دوصورت مورد بحث است دسته اول ازتاسیسات مربوط می شود به نیروهای بین المللی آنها درطی این ده سال طبعا درمرزتاسیساتی را ه اندازی کرده اند ودرمواردی آن بناهای نظامی وامنیتی را دراختیارپاکستان گذاشته است امریکه خود مقامات ناتو به آن اذعان دارد که درگذشته چنین اتفاقاتی صورت گرفته است.آقای فیضی هم به این بخش ازتاسیسات اشاره دارد ومی گوید که ناتو این قرارگاه ها را درمرزساخته ودیگراینکه آنرا دراختیارپاکستان قرارداده اما چرا وبه چه دلیل؟ دیگردراین خصوص توضیح بشتری نداده است.دسته دوم ازتاسیسات که آقای فیضی به آن اشاره کرده این است که گذشته ازتاسیسات نظامی ناتو،این خود پاکستانیها هستند که اقدام به تاسیسات قرارگاه ها درمرزبخصوص در" گوشته " داشته اند.آقای فیضی ریشه چالش ودرگیری را دراین بخش ازساختمانها دانسته که پاکستانیها آنرا شروع کرده است.
آقای خرم رییس دفترمقام ریاست جمهوری پس ازآغازدرگیری اولین کسی بود که هفته گذشته، دراین مورد با رسانه ها وبی بی سی، اظهارنظرکرد بی بی سی بخشهای ازسخنان آقای خرم را به این مضمون نقل کرده است که ریشه چالش وجنگ درواقع این خود ناتو درمرز بوده است.زیرا آنها تاسیسات خود را وقتیکه تخیله کردند بلافاصله آنرا دراخیتارنیروهای پاکستانی گذاشته اند واین امرسبب درگیری بین نیروهای افغانستان وپاکستان شده است البته مقامات ناتو نسبت به این گفته های آقای خرم عکس العمل نشان داده وگفته اند که این کاررا نکرده مواردی که درصحبت های آقای خرم امده ا ست برمی می گردد به گذشته که چنین کارهای صورت گرفته است وناتوتاسیسات شان را دراخیتارنیروهای پاکستانی قرارداده است.وجوه مشترک همه صحبتها این است که تاسیساتی را ناتو درمرزساخته واین تاسیسات را درچه زمانها وتاریخ، دراخیتارپاکستان گذاشته،مورد اختلاف است آقای خرم زمان حال را مد نظرگرفته است ودلایلی مناقاشات "گوشته" را هم دراین دانسته است ولی ناتو زمان حال را نفی ولی زمان گذشته را تایید می کند که تاسیساتی ازسوی ناتودراخیتارنیروهای پاکستان قرارداده شده. آقای فیضی تاسیسات را به دوبخش دسته بندی کرده وعامل نزاع را به این صورت که خود پاکستان اقدام به ساخت وسازقرارگاه داشته را، دانسته است.
رییس جمهوربدنبال همین مناقاشات است که به اصل مساله اشاره دارد ومی گوید: ما خط دیورند را، برسمیت نمی شناسیم وحکومتهای دیگر هم نمی تواند این خط را برسمیت بشناسند زیرا مردم افغانستان آن راقبول ندارد ومورد نفرت مردم قرارمی گیرد.مضمون سخنان رییس جمهورپرداختن به ریشه مناقشات مرزی است.خط دیورند را افغانستان برسمیت نمی شناسد وآن را یک معاهده تحمیلی می داند که درزمان امیرعبدالرحمان منعقد شده است.البته سخنان رییس جمهوربرخواسته ازیک بسترتاریخی می باشد این مساله درآخردهه چهل وسراسردهه پنجاه ونیمه اول دهه شصت میلادی،یکی ازجدی ترین مناقشات بین افغانستان وپاکستان بود.سردارمحمد داوود خان صدراعظم وقت بشترین درگیریها را با پاکستان روی همین مساله "دیورند" داشت.امریکه دردهه صدارت سردارمحمد داوود خان، افغانستان را درآستانه ی یک جنگ تمام عیاربا پاکستان قرارداد.نیروهای احتیاط ازسراسرافغانستان برای مقابله با پاکستان جمع آوری شد وافغانستان باقاطعیت خود را آماده جنگ با پاکستان ساخته بود.شاه درسال 1963 با این سیاست برخورد کرد وسردارمحمد داوود را خانه نشین وتاحدی درمناسبات دوکشورتنشها کاهش ومناسبات،بهبود یافت ولی این مساله کما کان درمحراق مناقشات دوکشورقرارداشته است.
رییس جمهورداوود خان پس ازکودتای سفید علیه شاه درسال1973 کم تربه مساله دیورند وپشتونستان پرداخت چرخش ونرمشی درسیاست ایشان درمقایسه با زمان صدارت شان دردهه پنجاه وابتدا شصت، دیده می شد ولی داوود این داعیه را کنارنگذاشت وهرگز"خط دیورند" را بعنوان خط مرزی دوکشورقبول نداشت.این مساله درزمان اشغال افغانستان هم به یک نحوی مطرح گردید ولی بدلیل اینکه رژیم کودتا درافغانستان ولشکرکشی شوروی با سخت ترین چالش وگرفتاری درافغانستان،روبرو گردید، فرصت اینکه به مساله مرزی به پردازد را نداشت. دوران حکومت مجاهدین هم بد لیل منازعات داخلی،چانس مطرح کردن خط دیورند را ازآنها گرفت وتنها درزمان طالبان است که این مساله درتاریکی فرومی رود وهیچ مقامی درامارت طالبان به مسایل مرزی توجهی نداشت واصلا آنها درخط ایدیولوژی خود چنین تفسیری را نگنجانده بود طالبان فرا وطنی وبگونه ایدیولوژیک با مسایل برخورد می کردند ودرفکرگسترش قلم روامارت اسلامی درسراسرمنطقه بود.نقشه های جغرفیایی که به طالبان نسبت داده شده بوضوح نشان می دهد که این گروه، هرگزدرفکرمساله دیورند وداعیه های تاریخی افغانستان نبوده است ونیست شاید این گونه مسایل درفکرطالبان از"اباطل" وگناه دانسته شود. "فراوطنی وفراملی" ریشه درهمان اعتقادات واید یولوژی طالبان دارد.
با سقوط طالبان وحکومت جدید درافغانستان،این برای اولین باری است که مساله به این صراحت ازسوی رییس جمهورمطرح می شود البته این که چرا حالا به این مساله پرداخته شده؟ دراین مورد، برداشتهای متفاوت وجود دارد احزاب سیاسی برای آن دلایلی سیاسی آورده اند وآن را خیلی دیرهنگام دانسته است ولی اظهارات سخنگویان نشان می دهد که مساله بسیارناخوش آیند درشرف وقوع باید باشد این مساله ازلحظه ای تلخ می شود که ناتودرآستانه خروج، چرا به چنین اقداماتی دست زده است؟ وتاسیسات خود را درخطوط مرزی دراخیتارنیروهای پاکستانی گذاشته است.خوب این مساله ازخود واکنش وعکس العمل لازم داشته است.افغانستان می تواند درصداقت محتدانش درمورد مرزوموضع گیریهای شان ،ابراز تردید نماید واگرواکنش نشان داده نمی شد،امکان داشت کارهای درمرزصورت بگیرد که صددرصد بسود منافع پاکستان وبضرر افغانستان باشد.سخنگوی ملکی ناتوبه دلیل حساسیت مساله، موضع بی طرفی گرفته وگفته است که هرگزدرچنین مناقاشات خود را درگیرنکرده وازهیچ طرفی پشتیبانی نمی کند،درحالیکه این سئوال حل ناشده می ماند که پیمانهای استراتژیک چه می شود؟ افغانستان درموافقتنامه های استراتژیک، یکی ازمسایلی را که گنجانده همین است که درصورت تعرض ازسوی کشورثالث، طرف معاهده باید به حمایت افغانستان وارد عمل شود ولی ناتو موضع بیطرفانه درپیش گرفته است.
البته این مساله بازهم خیلی شفاف نیست درپایتختهای سازمان ناتو،ما حرفهای دیگری را می شنویم آمریکا باصراحت اعلام داشته است که خط بین المللی افغانستان وپاکستان، همان خط دیورند است.انگلیس هم به یک نحوی آن را تایید کرده زیرا که میراث بجای مانده شان است.ناتوازسوی اعلام بی طرفی می کند ازسوی دیگرتاسیسات شان را دراخیتارنیروهای پاکستانی قرارمی دهد وازجانب دیگردرپایتختهای شان درمورد برسمیت شناختن خط دیورند سخن دیگری گفته شده این تناقضات چه گونه قابل حل است؟ واین تفاوت رفتارها،نشان ازعدم صداقت را درمورد افغانستان نمی تواند نشان دهد.برخی هم گفته اند که غرب وآمریکا بوضوح درمواردی جانب پاکستان را گرفته اند ازجمله درحساس ترین مساله تاریخی ومناقشه مرزی خط دیورند.درمسایل دیگرهم وضع خیلی بهتروشفاف ترازاین نیست.رییس جمهوردریک مورد اعلام می دارد که آمریکا درمورد گفتگوهای صلح صراحت ندارد ایشان خطاب به طالبان می گوید مقامات ازگروه طالبان درپایتخت های کشورهای عربی واروپایی با ماموران آمریکایی می نشینند مذاکره دارند وبا هم قهوه می خورند بدون اینکه افغانستان را درجریان بگذارند.درآخر هم شاهد هستیم که آمریکاییها یک کمیسیون دوجانبه درمورد گفتگو با طالبان را تاسیس کرده وعمده ترین مشوره ها را با پاکستان دارد، این ها نشان ازبی طرفی نیست که سخنگوی ناتوآن را اعلا داشته است.
نکته ای دیگری که درمحافل سیاسی کشورمطرح شده این است که مساله دیورند ومناقشات مرزی باید به سازمان ملل ارجاع داده شود.استدلال این گروها این است که ماهیت مساله ابعاد حقوقی دارد اسناد باید عرضه ومطالعه شود ودریک محکمه بی طرف بین المللی این قضیه حل وفصل شود.امری که پاکستان سخت ازآن باید هراس داشته باشد اظهارات مقامات پاکستان نشان می دهد که آنها نمی توانند ویا اسناد کافی برای اثبات حقوق شان راندارند، ازهرگونه گفتگودرمورد دیورند" طفره" می رود برخی هم افغانستان را ملامت کرده که آماده گی برای گفتگو درمورد مناقشات مرزی را ندارد.سخنگوی ناتو درگفتگوبا رسانه ها،به این نکته اشاره کرده که مساله مناقشات مرزی افغانستان وپاکستان باید به سازمان ملل، احاله شود.گروهای هستند که طرفدار این فکراست که مساله دیورند باید به سازمان ملل ارجاع داده شود وجلو سو استفاده های پاکستان باید گرفته شود.اینها مسایل دشواری که دراین روزها درمورد اختلافات مرزی افغانستان وپاکستان مطرح شده واین مساله باید با یک وفاق ملی واجماع ملی مورد گفتگو قراربگیرد مساله مرزیک امرملی است دراین خصوص باید سلایق های سیاسی کنارگذاشته شود وازیک موضع ملی با قضیه برخورد شود.پرچم دارومشعل داردراین گونه موارد تنها حکومت می تواند باشد زیرا مرجعیت سیاسی دیگری قادربه جمع کردن نیست واین انتقادات که حکومت مشوره های لازم را برای ایجاد اجماع ملی نداشته، باید حل شود.
بی طرفی ناتو؟
بی طرفی ناتو؟
سخنگوی ملکی ناتو آقای...دریک کنفرانس خبری،پیرامون تشنج مرزی موضع بی طرفی اتخاذ کرد وی باصراحت اعلام داشت که دراین گونه مسایل هرگزدخالت نمی کند.موضع ناتو دراین گونه موارد،بی طرفی وعدم دخالت دراین گونه مسایل است.وی درادامه گفتگو کمی جلوتررفت وراه حل برای مناقشات ارضی ومرزی افغانستان وپاکستان را این گونه شرح داد که این مساله باید درسازمان ملل ارجاع داده شود.سخنگوی ملکی ناتو به این نکته تاکید داشت که مساله مرزی افغانستان وپاکستان وخط دیورند باید به شورای امنیت احاله ودرآنجا بررسی شود.این موضع ناتو ازیک جهت متفاوت با نظرآمریکا وانگلیس ودیگراعضای ناتو باید باشد. زیرا می دانیم که آمریکا موضع خود را درقبال مساله مرزی اعلام داشته وگفته است که خط دیورند را بعنوان خط بین المللی برسمیت می شناسد.
انگلیس هم گرچه با صراحت چیزی دراین خصوص نگفته است اما به این مساله اشاره داشته است که خط مرزی افغانستان وپاکستان مشخص است ولی ضرورتی ندارد که آنرا رسانه ای کرد سفیرانگلیستان با چنین موضعی سخن گفته است.موضع بی طرفی ناتوواینکه گفته است مساله دیورند باید به سازمان ملل برگردانده شود،با برخی نظرات درداخل افغانستان وفق وهماهنگی دارد.پس ازموضع گیری رییس جمهورکرزی، عده ای به موقف ایشان خرده گرفته وراه حل مساله را درچاچوب حقوقی بین افغانستان وپاکستان آنهم درشورا امنیت،بررسی کرده اند اعتراضات وانتقادات به سخنان رییس جمهورکرزی ازاین جهت حایز اهمیت دانسته شده است که مساله کاملا حقوقی را باریشه های بسیارممتد تاریخی آن،تبدیل به مساله سیاسی آنهم درآستانه انتخابات کرده است.طرح مساله درشرایط حاضراین شبهه را ایجاد کرده که نیت رییس جمهور،بسیج افکارعمومی ومساله انتخابات باید باشد.آنها گفته اند، مساله دیورند یک مساله کاملا حقوقی است وبه همین دلیل بخشی ازافکارجامعه ازاظهارات سخنگوناتو پشتیبانی کرده اند واین مساله را راه درست وغیرسیاسی درمناقشات ارضی ومرزی دوکشوردانسته است.
موضع سخنگوی ملکی ناتو بگونه بیان شده است که تطابق با پایتخت های سازمان ناتو ندارد.سخن درمراکزناتو غیرازآن چیزی است که ایشان دیروزدرموضع گیری خود بیان داشت.ناتو دراین مناقشات بی طرف است،این مساله باید به شورای امنیت ارجاع داده شود.آقای خرم رییس دفترمقام ریاست جمهوری سخنی متفاوت ازآنچه سخنگوی ناتوگفته است رابیان داشت.ایشان درماجرای " گوشته" ناتورا مسئول ایجاداین بحران دانسته است.آقای خرم گفته است که ناتوتاسیساتی درمرز داشت موقعیکه این تاسیسات را تخلیه کرد،بناهای آن را دراختیارسربازان پاکستانی قرارداده است.ناتو این حرف را رد کرده وگفته است که درگذشته ونه حالا چنین اقداماتی صورت گرفته است.اگرسخنان آقای خرم را معیارمناقشات قراردهیم دراین صورت سازمان ناتو هرگزنمی تواند دراین قضیه بی طرف باشد.ناتو خود مسبب این قضیه وماجرا شده است.
به همین دلیل است که مساله مرزی افغانستان وپاکستان فوق العاده پیچیده شده است.حتی موضع بی طرفانه سخنگوی ناتو هم زیرسوال رفته است.آمریکا دراین مناقشات چیزی نگفته است ولی موضع آمریکا درمورد خط دیورند قبلا بیان شده است.افغانستان پیش ازوقوع درگیری،بارها پاکستان را متهم به مداخله وتجاوزات مرزی کرده است این مساله موقعی که ازجنرال دانفورد پرسیده می شود وی می گوید: ما نمی توانیم ادعاهای کابل را مورد تایید قراردهیم.کابل نسبت به موضع گیری آمریکا بدبین بوده است واظهارات آمریکا را درمورد خط دیورند ودیگرمسایل مرتبط به این مساله نمی تواند قبول داشته باشد.رییس جمهوردرمورد گفتگوبا طالبان، هم بارها گفته است که مامورین امریکا با نمایندگان طالبان درپایتخت کشورهای عربی اروپایی با هم گفتگو دارند با هم قهوه می خورند.یکی ازاشکالات درسیاست خارجی افغانستان ونحوه تنظیم روابط با متحدان غربی اش همین است که نتوانسته فضای همکاری واعتماد را تقویت نماید.
پاکستان دقیقا ازهمین فضا بی اعتمادی سوء استفاده کرده وغرب مخصوصا آمریکا را با خودهماهنگ ساخته است.درحال حاضرآمریکا موضع بی طرفی ندارد. آمریکا دراین گونه مسایل حساس،همواره جانب پاکستان را گرفته است.می بینیم دردومساله بسیارمهم وتاریخی آمریکا حد اقل سه اقدامی خطرناکی را درجهت پاکستان انجام داده است.اولین مساله برسمیت شناختن خط دیورند است ودومین مساله هم تخلیه ودراختیارقراردادن تاسیسات برای سربازان پاکستانی وسومین موضوع ،عدم حمایت جنرال دانفورد ازادعاهای افغانستان است.درکناراین مسایل بازهم می بینیم که آمریکاییها درمورد گفتگوی صلح هم بشتربا پاکستان ،مشوره هایش را انجام داده است.کمیسیون مشترک دوجانبه پاکستان وآمریکا درمورد گفتگو با طالبان چه معنی می تواند داشته باشد. جنگ درافغانستان جریان دارد مردم دراینجا دربدرمی شود درحالیکه مالک گفتگوها باید افغانستان باشد می بینیم که آمریکا وپاکستان بدون دخالت دادن افغانستان،کمیسیون مشترک صلح را بوجودمی آورد.دلایلی واضح تر ازاین وجودنداردکه آمریکا دراین ماجراها ،بشتربا اسلام آباد نگریسته تا کابل.
شکی وجود ندارد که آمریکا درمناقشات جاری ،تمایلات بشتری با پاکستان را ازخود نشان داده است.برخی این گونه بررسی کرده اند که رویدادهای جاری وموضع آمریکا دراین رابطه یک نوع تکرارتاریخی است که پیش آمده درتاریخ حد اقل دردومرحله زمان شاه محمود خان وزمان صدارت سردارد محمد داوود خان درسالهای1949 تا 1963 حد اقل دومرتبه هیئت افغانستان ا زسوی آمریکا،با عدم همکاری روبرو شد.دریک مورد شاه محمود خان صدراعظم افغانستان می خواست روابط بسیارصمیمانه ای را با آمریکا داشته باشد واردوی افغانستان را تاحدی باسازبرگهای آمریکا مجهزنماید ولی این آمریکا بود که با بی میلی برخورد کرد ویک بارهم سرداردمحمد نعیم هم با دردست داشتن لیستی ازسلاحهای موردنیازبا آمریکاییها وارد مذاکره شد ومی خواست آن تجیهزات را ازآمریکا خریداری نماید ولی گفته شده است که آمریکا دربرابرپیشنهاد افغانستان،برخورد مناسبی نداشته برخی ازمورخین بد بینانه نوشته اند که همان لیست سردارمحمد نعیم را مقامات آمریکا به پاکستان نشان می دهد.
یعنی اینکه نظرپاکستان را خواسته است که به پیشنهادات افغانستان درموردخرید اسلحه چه کند؟.بهرصورت هرگزبه تقاضای خرید سلاح،پاسخ مثبت داده نمی شود برخی گفته اند که سردارمحمد داوود یک بخش ازسیاست ها وموضع گیریهایش ازباب ناگزیری بوده است چرخش به شرق وگزینه مسکو بجای واشنگتن بااین گرفتاریها همراه شد.روایت تاریخی درحال حاضر به یک نحوی تکرارمی شود.آمریکادرسخترین شرایط ومناقاشا ،حامی افغانستان نیست.این سئوال بجای خود بدون جواب است که معنای موافقت نامه استراتژیک باآمریکا چه مفهومی می تواند داشته باشد؟.آمریکا درچهارمساله اساسی جانب پاکستان را گرفته است،خط دیورند،کمیسیون مشترک درمورد مصالحه ، عدم حمایت ازادعاهای افغانستان در"گوشته" وقراردادن تاسیسات نظامی مرزی شان را برا ی پاکستان ازجمله دلایلی انکارناپذیر عدم طرفی باید باشد.
بااین وضع اعلام بی طرفی سخنگوی ناتو،با توجه به تراکم دیگرمطالب، را نمی توان جدی گرفت.درسازمان ناتوموضع آمریکا مهم است.سایرکشورها،درمساله افغانستان ازآمریکا تبعیت می کنند.همان گونه که موضع گیریهای نظامی آمریکا درافغانستان مهم شناخته شده است،به همان پیمانه موضع گیریهای سیاسی آمریکا مهم است.این مساله بارها درپایتخت کشورهای اروپایی عضوناتو اعلام شده است که پس ازسال2014 می تواند درافغانستان بماند اما دوشرط اساسی را همزمان مطرح کرده است یکی اینکه آمریکا درافغانستان می ماند ویانه وحتی درمورد تعداد نیروهای شان ازآمریکا مشوره می خواهد نکته دومی که آنها مطرح کرده این است که همان گونه که مصونیت قضایی برای سربازان آمریکا درنظر گرفته شده است.همان مصونیت با همان شروط درمورد سربازان شان باید رعایت شود.این مساله ازخود دلیل دارد که عمده ترین آن همان برجسته گی آمریکا درافغانستان وهرجای دیگراست.تعهدات مالی آمریکا چندین برابر همه کشورهای عضوناتو درافغانستان است.بنابراین اعلام بی طرفی سخنگوی ناتو را نباید جدی گرفت ناتو درمناقشات مرزی بی طرف نیست دلیل آن این است که آمریکا بی طرف نمانده است.
هو،هو،نعل با النعل
هو،هو،نعل با النعل
هو،هو، رییس جمهورما،همان نعل با النعل دیگران باید باشد.ایشان درآخرین صحبت خود با خبرنگاران به این مساله تاکید داشت که موافقت نامه های امنیتی وشروط افغانستان دراین پیمان باید "هو،هو" اجرای شود.دونسخه افغانی وآمریکایی سند مکمل،تهیه شده است.رییس جمهورهردونسخه را مطالعه کرده وگفته است که شروط خود را درآن داخل ساخته وخواهان تطبیق آن "نعل با النعل" ویا همان "هو،هو" شده است.ایشان درکنفرانس خبری اشارات کلی به شروط افغانستان داشت.احترام متقابل،حاکمیت ملی، تعهدات کمک بدون قید وشرط به افغانستان،حمایت ازافغانستان درصورت تعرض ازجانب کشور سوم و.. را می توان ازجمله شروط افغانستان دانیست.
رییس جمهوردرکنفرانس خبری خود گفت: این سند باید امضا شود وبسود منافع افغانستان است وافغانستان این سند پیمان امنیتی را امضا می کند،چنانچه پیش ازاین هم موافقت نامه استراتژیک را امضا کرده است.گرچه افغانستان تا بحال ظاهرا با بیست کشور،موافقت نامه استراتژیک امضا کرده است.اما با آمریکا علاوه برموافقت نامه استراتژیک،یک سند مکمل هم باید امضا شود ازآن بنام قرارداد امنیتی ویا پیمان امنیتی نام گرفته می شود این پیمان براساس گفته های رییس جمهورباید امضا شود این مساله به سود منافع ملی افغانستان دانسته شده است.رییس جمهوردرمورد سند استراتژیک که دوسال پیش آن را امضا کرد،گفت: امضای این موافقت نام سبب گردید که ارگ ریاست جمهوری دیگرازکمکهای ایران محروم شود.رییس جمهورگفت: نزدیک به دوسال است که دیگرارگ ریاست جمهوری ازایران کمک دریافت نکرده ودلیل آن، همان موافقت نامه استراتژیک با آمریکا بود.
رییس جمهوردرمورد کمکهای سیا به ارگ ریاست جمهوری نیزاشاراتی صریحی داشت واین نوع کمها را مورد ستایش قرارداد وخواهان تدام کمکهای سیا به ارگ ریاست جمهوری گردید.کمک استخبارات آمریکا به ارگ ریاست جمهوربیش ازده سال است که جریان داشته است واین مساله به این دلیل به رسانه های کشیده شد که روزنامه آمریکایی نیویورک تایمزکمکهای سیا به ارگ ریاست جمهوری را افشا کرد وبدنبال آن رییس جمهورهم درفنلاند وهم درکابل آن کمکها را تایید کرد.ایشان موارد مصرف کمکها را،نیزبیان داشت وهم ازآن نوع کمکها ستایش کرد وهم انیکه علیرغم اعتراضات محافل خبری وسیاسی درافغانستان،خواهان ادامه آن گردید.ازکمکها، که بگذریم مسایلی دیگری نیزدراظهارات رییس جمهورمطرح شد که عمده ترین آن، همان خط دیورند بود.رییس جمهورگفت هرگزخط دیورند را برسمیت نمی شناسد این خط برافغانستان تحمیل شد حکومت افغانستان آنرا برسمیت نمی شناسد وهیچ حکومتی هم درآینده نمی تواند این خط را برسمیت بشناسد زیرا که برخلاف خواست مردم افغانستان می باشد.
سخنان رییس جمهوربازتاب بسیارگسترده درمحافل خبری وسیاسی کشورایجاد کرد.جبهه ملی درمورد کمکهای سیا موضع گرفت وخواهان حسابرسی دراین مورد شد.رهبران جبهه ملی درمورد خط دیورند موضع گیری داشتند وآنرا صادقانه نداسته وگفته اند که منظور ازطرح این مسایل دراین شرایط، هدف تبلیغاتی برای انتخابات ریاست جمهوری آینده است ونه چیزدیگر.احمد ضیا مسعود گفت: هدف رییس جمهورازطرح این مسایل درشرایط حاضر،مساله انتخابات می باشد.ایشان به رسانه های کشوراعلام داشت که دراین ده سال رییس جمهورچرا این مساله را طرح نکرد که حالا آمده مساله دیورند را پیش کشیده است.استاد محقق یکی دیگر ازرهبران جبهه ملی گفته است که خط دیورند به این صورتی که حالا می باشد، به نفع افغانستان نیست اگروضع به این شکل، ادامه داشته باشد بازهم این پاکستان است که ازآن سود برده وبشتروارد خاک افغانستان می شود چون مرزمشخص نیست.ایشان دریک مورد گفت جنگ افغانستان وپاکستان درشرایط نابرابرنظامی صورت می گیرد وامکانات ونفوس دوکشورقابل مقایسه نیست.
مضمون سخنان رهبران جبهه ملی این را نشان می دهد که جبهه ملی با سیاست رییس جمهور،موافق نیست واظهارات ایشان را درمورد دیورند، بخاطرمسایل انتخابات پیش رو دانسته است.سخنگویان ایتلاف ملی وحزب حق وعدالت نیزموضع مشابه گرفته وگفته اند که هدف رییس جمهورازطرح چنین مسایل این این است که می خواهد درانتخابات آینده فرد مورد نظرش را روی کارآورد وهدف ایشان ازاین گونه موضع گیریها استفاده تبلیغاتی وتحریک افکارعمومی است.حزب اسلامی وحزب افغان ملت دربرابر اظهارات رییس جمهورسکوت کرده وتا کنون ازاظهارات ایشان حمایت نکرده اند.درمورد درگیریهای مرزی، مقامات افغانستان،گفته اند که مشکل اساسی گروهای تروریستی است که درعمق خاک پاکستان فعالیت دارد مشکل دراطراف خط دیورند نیست مشکل حضورشبکه های تروریستی درعمق خاک پاکستان می باشد.این مساله را آقای موسی زی سخنگوی وزارت خارجه با این ادبیات ومضمون،با رسانه ها درمیان گذاشت.شبکه های تروریستی درعمق خاک پاکستان باشد ومشکل ا منیتی دراطراف خط دیورند نیست،اینها ادبیات تازه درمناقشات مرزی افغانستان وپاکستان می باشد.
پاکستانیها درتنش مرزی افغانستان را مقصردانسته است.اما افغانستان،مسئول تنشها درمرز،نیروهای پاکستانی را دانسته است.ازنظرافغانستان این سربازان پاکستانی است که دروازه های درخاک افغانستان تاسیس کرده ودیگراینکه مسئول جنگ در"گوشته" آنها می باشند.آقای خرم روایتی دیگری دارد وی گفته است که ناتو،تاسیسات خودرا که درداخل افغانستان بود،حال همان تاسیسات را دراختیارپاکستان قرارداده است البته ناتو این مساله را قبول ندارد.مسایل مرز بسیارپیچیده است وادعاها، درحدی متناقض ومتفاوت است که پی بردن به حقیقت را دشوارساخته است. روزنامه های کشورامروزبصورت گسترده ای به سخنان رییس جمهورپرداخته است واین نتیجه را گرفته است که اظهارات رییس جمهوربا استقبال ملی روبرو نشده است.احزاب وایتلافها ی سیاسی، آن را حمل برمسایل تبلیغاتی برای انتخابات دانسته وگفته اند که طرح چنین مسایلی با گذشت ده سال،پرسش برانگیزاست.
گروهای مدنی ازیک زاویه دیگر،به مساله نگاه کرده به سخنان رییس جمهورخورده گرفته اند که مساله دیورند را تبدیل به یک مساله سیاسی کرده درحال که این مساله ماهیت حقوقی دارد وباید درچهارچوب اصول وقواعد خود حل فصل شود.بهرصورت گفته های رییس جمهوردرعین اینکه گسترده ترین پوشش را داشت ولی با استقبال ملی روبرو نگردید تحلیل گران ریشه آن را درسیاست خود رییس جمهوردانسته اند.آنها اعتقاد دارند که رییس جمهورهیچ اهمیتی به افکارعمومی واحزاب سیاسی کشورقایل نیست طبیعی است که سخنان ایشان را ازسرصداقت تفسیرنکنند وآن را حمل براغراض سیاسی وانتخاباتی نمایند. با این وضع نه، مساله دیورند با این اظهارات قابل حل است ونه هم حتی جلوتجاوزات وزیاده رویهای پاکستان گرفته می شود.گزارشات هم اکنون منتشرشده که نظامیان پاکستان درکنروحتی درگوشته مجددا به تحرکات نظامی پرداخته است وآنها می خواهد این درد سرهم چنان باقی بماند ویک جنگ روانی وفرسایشی خسته کننده را داشته باشد تا همه نیروها وتجهیزات این حوزه را متوجه خود شان نماید.
اما درموارد دیگر، ضربه های را با تجهیزوتشویق تبهکاران وتروریستها،برما وارد نماید. به همین دلیل برخی هم گفته اند که اظهارات رییس جمهور،ممکن است، تیل وسوخت ماشین تبهکاران را زیاد ترنماید با این وضع، دیگرهیچ گونه انتظار اینکه پاکستان میزان حمایت خود ازطالبان را چند برابرنماید را نداشته باشیم.نتیجه این همه مناقشات، ادامه بدبختی وخساره به مردم است.مردم دراینجا قربانیان سیاستهای کابل واسلام آباد می شود.برخی هم گفته اند رییس جمهورمتوجه این نکته است که پاکستان دراین جدال می خواهد انرژی وحمایت های غرب را با خود داشته باشد وبه همین علت احتمالا سند مکمل قرارداد امنیتی را با آمریکا امضا نماید.این چانس خوبی برای آمریکا است که با کم ترچانه زنی ازسوی افغانستان درقرارداد امنیتی روبرو باشد. حال سند مکمل هرگونه که تهیه وامضا شود.رییس جمهورخواستارتطبیق "هووهو" ویا همان "نعل باالنعل" آن درافغانستان است.